# Dolganlar

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Dolganlar
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Dolganlar, https://tr.wikipedia.org/wiki/Dolganlar (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Dolgan_woman_Dudinka.jpg/1280px-Dolgan_woman_Dudinka.jpg)
* (Ninara from Helsinki, Finland, CC-BY-2.0)*

- **Grup:** Dolganlar
- **Dinler:** Ortodoksluk, Şamanizm
- **Diller:** Dolganca, Rusça
- **İlgili gruplar:** Türk halkları, Yakutlar, Tuva Türkleri
- **Nüfus:** 8,157 (2021); 26 (2001); 3 (2009)
- **Bölge:** Rusya:; Krasnoyarsk Krayı:; 5,805 (2002); Taymır Özerk Okrugu:; 5,517 (2002); Yakutistan:; 1.906 (2010); Ukrayna; Kazakistan
- **Toplam:** 8,157

**Dolganlar**, (öbür adları — Dolgan Türkleri, Dağlı kişi manasında Tıa-kihi (тыа-киһи), Haka (Һака))[^1] — [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'nın kuzeyindeki [Taymır yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taym%C4%B1r_Yar%C4%B1madas%C4%B1) çevresinde yaşayan etnik grup. Soyları [Evenkiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evenkiler) başta olmak üzere birkaç farklı Sibirya halkına dayanan Dolganlar, 18. yüzyıldan sonra [Türk dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri)ni kabul etmiştir.[^2] Taymir yarımadası, idari olarak [Krasnoyarsk Kray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krasnoyarsk_Kray%C4%B1)'a bağlıdır. Dolganlar'ın [Taymir Özerk Okruğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taym%C4%B1r_%C3%96zerk_Okrugu) adında özerk illeri vardır.

Dolganlar, [Yakutça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakut%C3%A7a) ile çok benzer olan [Dolganca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dolganca) dilini konuşmaktadır. Yakutlarla kolayca anlaşabilirler. Dolganlar, 20. yüzyıldan önce [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya) bölgesinde göçebe hayat yaşayan avcı insan topluluğuydu. [Sovyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi) döneminde iskana zorlandılar.

Dolganlar, [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar)ın etkisiyle [Ortodoks kilisesine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Ortodoks_Kilisesi) bağlanmışlardır ancak [şamanizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eamanizm)in etkisi hala sürmektedir.

## Dil

Dolganlar, Yakut diliyle yakın akraba olan Dolgancayı konuşurlar.[^3][^4] Dilde [Evenkice'nin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evenkice) belirgin etkileri görülmektedir. E. İ. Ubryatova’ya göre Dolganca, Yakutçanın 16. yüzyılın sonlarında Dulgan (Dulkan) boyuna mensup Evenkiler arasında yayılması ve daha sonraki dönemde diğer Evenki gruplarına da geçmesi sonucunda oluşmuştur.[^5]

Dolgan Türkçesi Norilskiy, Pasinskiy, Avamskiy, Hatangskiy ve Popigayskiy ağızlarından oluşur.[^6] Dolganca yazılmış ilk eser 1973 yılında yayımlanan Ogdo Aksyonova’nın *Baraksan* adlı şiir kitabıdır. 1984 yılında Dolganca için bir alfabe (okuma kitabı) hazırlanmıştır. [Rus alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_alfabesi) esas alınarak oluşturulan Dolganca yazı dili 1970 yılında resmî olarak kabul edilmiştir.

## Nüfus

Dolgan nüfusunun değişimi[^7][^8][^9][^10][^11]:

![2010 nüfus sayımına göre Dolganların Uzak Doğu Federal Bölgesi’ndeki kentsel ve kırsal yerleşimlere göre dağılımı (%)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/%D0%A0%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D0%BD_%D0%B2_%D0%94%D0%A4%D0%9E_%D0%BF%D0%BE_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BC_%D0%B8_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BC%2C_%D0%B2_%25.png/1280px-%D0%A0%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D0%BD_%D0%B2_%D0%94%D0%A4%D0%9E_%D0%BF%D0%BE_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BC_%D0%B8_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BC%2C_%D0%B2_%25.png)
*2010 nüfus sayımına göre Dolganların Uzak Doğu Federal Bölgesi’ndeki kentsel ve kırsal yerleşimlere göre dağılımı (%) (LandRussia, CC-BY-SA-4.0)*

![2010 nüfus sayımına göre Dolganların Sibirya Federal Bölgesi’ndeki kentsel ve kırsal yerleşimlere göre dağılımı (%)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/%D0%A0%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D0%BD_%D0%B2_%D0%A1%D0%A4%D0%9E_%D0%BF%D0%BE_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BC_%D0%B8_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BC%2C_%D0%B2_%25.png/1280px-%D0%A0%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B4%D0%BE%D0%BB%D0%B3%D0%B0%D0%BD_%D0%B2_%D0%A1%D0%A4%D0%9E_%D0%BF%D0%BE_%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BC_%D0%B8_%D1%81%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%BC%2C_%D0%B2_%25.png)
*2010 nüfus sayımına göre Dolganların Sibirya Federal Bölgesi’ndeki kentsel ve kırsal yerleşimlere göre dağılımı (%) (LandRussia, CC-BY-SA-4.0)*

## Genetik

Genetik araştırmalara göre Dolganlarda en yaygın [Y-DNA haplogrupları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nsan_Y-DNA_haplogrubu) [C](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haplogrup_C-M130_%28Y-DNA%29) (%37,3) ve [N1a1-Tat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haplogrup_N_%28Y-DNA%29) (eski adıyla N1c) (%22,4) olarak tespit edilmiştir. Bunları [R1a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haplogrup_R1a_%28Y-DNA%29) (%16,4), N1a2b-P43 (eski adıyla N1b) (%11,9) izlemektedir. Daha düşük oranlarda ise I ve R1b (her biri %1,5) ile [Q](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haplogrup_Q-M242_%28Y-DNA%29) (%1,4) haplogrupları görülmektedir.[^12]

## Tanınmış kişiler

![Ogdo Yegorovna Aksenov](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/39/Aksenova_Ogdo_Egorovna.jpg)
*Ogdo Yegorovna Aksenov (Daniiltaimyr, CC-BY-SA-3.0)*

- Ogdo Aksyonova (Огдуо Аксёнова) — 1936 doğumlu şair ve Dolgan Edebiyatının kurucusu.

## Ayrıca bakınız

- [Dolganca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dolganca)
- [Taymir Özerk Okrugu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taym%C4%B1r_%C3%96zerk_Okrugu)

## Dış bağlantılar

- [Dolgan Destancılık Geleneği](https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1996753)

[^1]: Долганы. БСЭ. <http://gatchina3000.ru/big/031/075_bolshaya-sovetskaya.htm>
[^2]: Dolgan people. Encyclopedia Britannica. <https://www.britannica.com/topic/Dolgan>
[^3]: Dolgan people. Encyclopedia Britannica. <https://www.britannica.com/topic/Dolgan>
[^4]: Hickey, Raymond. The Handbook of Language Contact. John Wiley & Sons, 14 Mayıs 2012, s. 728.
[^5]: Языки Российской Федерации и соседних государств. Наука, 1997, s. 344.
[^6]: Языки Российской Федерации и соседних государств. Наука, 1997, s. 344.
[^7]: Всесоюзная перепись населения 1926 года.Национальный состав населения по республикам СССР. «Демоскоп». <http://demoscope.ru/weekly/ssp/ussr_nac_26.php>
[^8]: Всесоюзная перепись населения 1970 года. Национальный состав населения по республикам СССР. «Демоскоп». <http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_70.php>
[^9]: Всесоюзная перепись населения 1979 года. Национальный состав населения по республикам СССР. «Демоскоп». <http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_79.php>
[^10]: Всесоюзная перепись населения 1989 года. Национальный состав населения по республикам СССР. «Демоскоп». <http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_89.php>
[^11]: Всероссийская перепись населения 2002 года. Национальный состав населения по регионам России. «Демоскоп». <http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_02.php>
[^12]: Архивированная копия. <http://www.ebc.ee/EVOLUTSIOON/publications/Tambets2004.pdf>