# Dodurga boyu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga_boyu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Dodurga boyu, https://tr.wikipedia.org/wiki/Dodurga_boyu (CC-BY-SA-4.0)

![Dodurga Tamgası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9b/Dodurga.svg/1280px-Dodurga.svg.png)
*Dodurga Tamgası (Ruzgar, public-domain)*

**Dodurga boyu**, bir [Oğuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar) boyudur.

Destanî eserlerde ve vekāyi‘nâmelerde bu boyun adı geçmez ancak [Oğuz Kağan Destanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan_Destan%C4%B1)'na göre [Oğuzlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar)ın 24 boyundan birisidir; [Kaşgarlı Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2%C5%9Fgarl%C4%B1_Mahmud)'un kaleme aldığı [Divân-ı Lügati't-Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2nu_Lug%C3%A2ti%27t-T%C3%BCrk)'e göreyse yirmi iki Oğuz bölüğünden onaltıncı sırada yer alanıdır (Divan-ı Lügati't-Türk'te "*Totırka*" imlası ile yazılır).[^1]

XIV. yüzyıl tarihçisi [Reşîdüddîn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C5%9F%C3%AEd%C3%BCdd%C3%AEn_Fazlullah-%C4%B1_Hemed%C3%A2n%C3%AE); Câmiü't-Tevârih adlı eserinde Dodurga sözcüğünün "ülke almak, hanlık yapmak" anlamlarına geldiğini belirtmiş; Oğuzlar'ın [**Boz-Ok**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozoklar)'lar koluna bağlı Dodurga boyunu, [Oğuz Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan)'ın altı oğlundan biri olan Ay Han'dan çoğalmış olarak göstermiştir.[^2]

Câmiü't-Tevârih'e göre Dodurga boyunun [ongun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ongun)u (yani kutsal hayvanı) *kartal*dır; Ülüşü (Oğuz-eli'nin resmî toplantılarında koyunun etinden yiyeceği kısım) koyunun “*aşığlu*” denen kısmıdır.

## Yer isimleri

Dodurga adlı yerleşim yerleri, isimlerini [Dodurga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga) boyundan almaktadırlar. Türkiye'de Dodurga ismini taşıyan bazı yerleşim yerleri aşağıda belirtilmiştir. (Dağdaş ve ark, 2001)

- [Bilecik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilecik_%28il%29) ilinde [Dodurga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga%2C_Boz%C3%BCy%C3%BCk) kasabası
- Tokat Merkeze bağlı [Dodurga Köyü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga%2C_Tokat)
- Bartın'ın Ulus ilçesine bağlı [Dodurga köyü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga%2C_Ulus)
- [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'da mahalleye dönüştürülen [Dodurga köyü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga%2C_%C3%87ankaya)
- Afyonkarahisar ili Sandıklı ilçesi [Dodurga köyü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga%2C_Sand%C4%B1kl%C4%B1)

- [Çorum](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87orum_%28il%29) ilinde [Dodurga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga) ilçesi
- Çankırı ili Çerkeş ilçesi [Dodurga Köyü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga%2C_%C3%87erke%C5%9F)
- [Çankırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ank%C4%B1r%C4%B1_%28il%29) ili Orta ilçesinde [Dodurga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga%2C_Orta) beldesi
- [Denizli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Denizli) ilinde [Acıpayam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ac%C4%B1payam) ilçesine bağlı [Dodurgalar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga%2C_Ac%C4%B1payam) kasabası

Sivas'ın Zara ilçesinde, Kızılırmak'ın her iki yakasında yerleşik olan, aynı zamanda ana yol kenarındaki [Tödürge Gölü](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%B6d%C3%BCrge_G%C3%B6l%C3%BC)'ne de adını veren [Tödürge Köyü](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%B6d%C3%BCrge%2C_Zara), Dodurga boyunun Anadolu coğrafyasındaki en doğuda yer alan Dodurga adlı yerleşim birimidir. Köyün ismi Dodurga'dan zamanla değişerek Tödürge olmuştur.

Balıkesir'in [Dursunbey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dursunbey) ilçesinde de, 1940 yılına kadar [Dodurga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga) ismindeki köyünün ilerleyen yıllarda köylülerin su kaynakları gibi çeşitli sebeplerden dolayı köyden ayrılıp farklı yerlere yerleşmesiyle yeni köyler kurulduğu görülmüştür. Yine [Dursunbey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dursunbey)'in Tepeköy köyü ve [Hacıömerler, Dursunbey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga%2C_Dursunbey) köyü bu köyler arasındadır. Köylüler arasında [Dodurga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dodurga) adı hala yaygın bir şekilde kullanılmaktadır.

## Oymak isimleri

XVI. yüzyılda Anadolu'nun çeşitli yerlerinde Dodurga adını taşıyan oymaklar da vardır. [Cevdet Türkay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cevdet_T%C3%BCrkay)'ın *Osmanlı İmparatorluğu'nda Oymak, Aşiret ve Cemaatler* adlı eserinde Dodurga (Todurga) aşiretinin dağılmış olduğu iller arasında Adana, Tarsus, Kırşehir, Yozgat, Kahramanmaraş, Kocaeli, Bolu, Osmancık(Çorum) ve Ankara'nın bazı bölgeleri sayılmaktadır.

[Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana) yöresine dair eski kayıt defterlerinde [Tarsus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarsus) ve civarındaki Türkmen boyları içinde 34 oba ve 2 koldan oluşan bir Dodurga oymağının daha olduğu bilgisi vardır. Bu oymak *Esenlü* adı ile de anılmaktadır.

Diğer kalabalık bir Dodurga topluluğu Ulu Yörük arasında olup Turhal yöresindeki yedi kışlakta oturmaktaydı.[^3] Bu Dodurgalılar'a Turhal Türkleri de deniliyordu. XVI. yüzyılın ikinci yarısında birçok kışlaklara sahip bulunuyordu. Onlar bu kışlaklarda diğer Ulu-Yörük oymakları gibi, çiftçilik yapmaktadırlar. Bu Dodurga oymağının bir kolu XVI. yüzyılın ikinci yarısında [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya) 'da ki Sarı-Kurşun köyünde yerleşmiştir. Bu Dodurgalılar şüphesiz daha büyük, eski bir Dodurga topluluğunun kalıntısıdır[^4]

Bir başka Dodurga topluluğu da Diyarbekir bölgesindeki Boz-ulus'a dahil bulunmaktaydı.[^5]

## Popüler Kültürde

2014 yapımı [Diriliş Ertuğrul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dirili%C5%9F_Ertu%C4%9Frul) dizisinde [Kayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kay%C4%B1_boyu) boyu ile birleşerek [Moğollarla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar_%28anlam_ayr%C4%B1m%C4%B1%29) yapılan mücadele anlatılmaktadır.

## Ayrıca bakınız

- [Türk Boylarının Tamgaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Damga_%28i%C5%9Faret%29)
- [Oğuz Kağan Destânı](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuz_Ka%C4%9Fan_Destan%C4%B1)
- [Oğuzlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar)
- [Üçoklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7oklar)

[^1]: Sümer, Faruk. Dodurga. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c09/c090332.pdf>
[^2]: Sümer, Faruk. Dodurga. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c09/c090332.pdf>
[^3]: Sümer, Faruk. Dodurga. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c09/c090332.pdf>
[^4]: Faruk Sümer - Oğuzlar (Türkmenler) Tarihleri - Boy Teşkilâtı - Destanları. Faruk Sümer, s. 256. <https://www.academia.edu/88297808/_O%C4%9Fuzlar_T%C3%BCrkmenler_Tarihleri_Boy_Te%C5%9Fkil%C3%A2t%C4%B1_Destanlar%C4%B1_yazar_Faruk_S%C3%BCmer?source=swp_share>
[^5]: Sümer, Faruk. Dodurga. Türk Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c09/c090332.pdf>
