# Dizfûl Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Dizf%C3%BBl_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Dizfûl Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Dizf%C3%BBl_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/IranKhuzestan-SVG.svg/1280px-IranKhuzestan-SVG.svg.png)
* (Yamaha5, CC-BY-SA-3.0)*

- **Çatışma:** Dizful Muharebesi
- **Parçası:** 1578-1590 Osmanlı-İran Savaşı
- **Tarih:** 7 Kasım 1583
- **Yer:** Dizfûl
- **Bölge:** İran
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Coğrafi değişiklikler:** Osmanlılar Dizfûl, Dihi-nev, Kemalâbâd, Şuş ve Meşkûk'u ele geçirdi.
- **Savaşan:** Osmanlı Devleti; Safevî Devleti
- **Komutan:** Elvendzade Ali Paşa; Afşar İskender Han; Emir Cihangir
- **Güç:** 5-10.000; 8.000
- **Kayıp:** Hafif; Ağır

**Dizful Muharebesi**, [1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281578-1590%29)'nda evre.

[Bağdat Valisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29) [Elvendzade Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elvendzade_Ali_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı eyalet ordusu [Huzistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huzistan) Hâkimi [Afşar İskender Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_%C4%B0skender_Han) komutasındaki [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ordusunu 7 Kasım 1583 tarihinde [Dizful](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dizf%C3%BBl)'da ağır bir yenilgiye uğrattı.

## Muharebe öncesi

Osmanlı İmparatorluğu ile Safevî Devleti arasında 1578'den beri devam eden savaş ağırlıklı olarak [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan) ve [Şirvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan) bölgesinde sürmekteydi. 1583 yılında İranlılara karşı cepheleri genişletme kararı alan [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun Doğu Seraskeri [Ferhad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferhad_Pa%C5%9Fa) [Bağdat Valisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29) [Elvendzade Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elvendzade_Ali_Pa%C5%9Fa)'yı *Bağdat ve Şehrizor hudut bölgesi serdarlığı*na tayin etti ve [Şehrizor](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehrizor_%28eyalet%29), [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_%28eyalet%29) ve [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep_%28eyalet%29) Beylerbeyileriyle birlikte hareket ederek komşu [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) topraklarına taarruz emri verdi.[^1]

Elvendzade Ali Paşa hazırlıklarını tamamladıktan sonra [Dizful](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dizf%C3%BBl) üzerine yürüdü. Dizful'a ulaşmadan ise, buranın bazen Osmanlılara (1578'de itaat arzetmişti[^2]) bazen Safevîlere tâbi olan hâkimi [Emir Seccad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Seccad)'a mektup göndererek Osmanlı ordusuna katılmasını istedi. Buna mukabil, Emir Seccad talebi reddederek Osmanlı ordusunun üzerine birlik gönderdi.[^3] Diğer Beylerbeyilerin bölgeye henüz gelememesi üzerine Elvendzade Ali Paşa [Pelenkan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pelenkan) Beylerbeyi Ahmet Paşa'yla birlikte ilerledi.

## Muharebe

![Dizfûl'un ünlü Mescid Camii](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/5d/Dezful-masjed-jameh.jpg)
*Dizfûl'un ünlü Mescid Camii (en:User:Zereshk, CC-BY-SA-3.0)*

Emir Seccad 500-1000 arasındaki birliğiyle Osmanlı eyalet ordusuna yenildi ve [Dizful](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dizf%C3%BBl) kalesine çekildi. Osmanlıların kaleyi kuşatması üzerine ise Safevîlerin [Huzistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huzistan) hâkimleri [Afşar İskender Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Af%C5%9Far_%C4%B0skender_Han), Bahtiyari Reisi [Emir Cihangir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Cihangir), Devrak Hâkimi Muttalib ve oğlu Emir Mübarek'ten yardım istedi. İskender Han, tüm Huzistan hakimlerinden 8.000 kişilik bir kuvvet toplayarak [Dizful](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dizf%C3%BBl)'u kuşatan Osmanlı eyalet ordusunun üzerine yürüdü.[^4]

Elvendzade Ali Paşa ise iki ateş arasında kalmamak için Pelenkan Beylerbeyi Ahmet Paşa'yı [Dizful](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dizf%C3%BBl) kalesi önünde bırakarak ilerledi ve 7 Kasım 1583 günü Safevî kolordusuyla (evliyalardan) Şeyh Ebu'l-Kasım bin Ramazan'ın mezarı civarında karşılaştı.

İran askerlerinin taarruzuyla başlayan muharebede Ali Paşa başlangıçta kurşun yarası aldı. Bununla birlikte karşı taarruza geçen Osmanlı ordusu Safevîleri tam bir yenilgiye uğratmayı başardı.[^5]

## Muharebe sonrası

Osmanlılar bu zaferden sonra bozgun halinde çekilen Safevîleri tâkip ederek [Şuşter](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eu%C5%9Fter)'e bağlı [Dihi-nev](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dihi-nev) etrafını zaptetti. Ardından ise [Emir Seccad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Seccad)'ın hâkim olduğu [Huveyze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huveyze) bölgesine yöneldi. Sırasıyla [Kemalâbâd](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemal%C3%A2b%C3%A2d) ve [Şuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eu%C5%9F) kaleleri ile [Meşkûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Fk%C3%BBk) kasabasını ele geçirdi.

Osmanlı eyalet ordusu, kış mevsiminin yaklaşması üzerine 29 Kasım 1583'te [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'a döndü.

[^1]: " Osmanlı-İran Siyasi Münasebetleri (1578-1612)", Bekir Kütükoğlu, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul (1962), s.173
[^2]: Başbakanlık Osmanlı Arşivi, Nr.32, s.136-137
[^3]: "Two Paths to Power: Sokolluzade Hasan Paşa and Hadım Yusuf Paşa and Their Art Patronage in Early-Seventeenth-Century Baghdad", Melis Taner, Osmanlı Araştırmaları/The Journal of Ottoman Studies, LIV (2019), s.60
[^4]: "Osmanlılar ve Huzistan’daki Şii Arap Kabilesi Müşaʻşalar", H. Mustafa Ersavcı, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, s.586
[^5]: Zafer-nâme-i Ali Paşa (Transkript ve Değerlendirme)", Hamza Üzümcü, Kocatepe Üniversitesi, Afyonkarahisar (2008), s.23