# Divanî > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan%C3%AE > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Divanî, https://tr.wikipedia.org/wiki/Divan%C3%AE (CC-BY-SA-4.0) ![Kazasker Mustafa İzzet Efendi'nin Divanî bir kaligrafisi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Izzet_44.png/1280px-Izzet_44.png) *Kazasker Mustafa İzzet Efendi'nin Divanî bir kaligrafisi (public-domain)* **Divanî** (**ديواني**, ), bir bakıma [tevki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Atevki)e, bir bakıma [ta'lik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3At%C3%A2lik)e benzeyen son derece hareketli, karmaşık, özel bir yazı türü. (Fatih döneminde belirmiş, Yavuz döneminde gelişmiştir. Yalnız buyrultularda kullanılır.)[^1] [Tâlik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3At%C3%A2lik) yazı türünün Osmanlı Türkleri ve Mısırlılar tarafından benimsenmesi ve yayılması sonrası, kendi zevklerine uyacak şekilde çeşitli değişiklikler yaptılar. Onların geliştirdiği bu özel yazı türü [Dîvân-ı Hümâyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2n-%C4%B1_H%C3%BCm%C3%A2yun)’daki resmi yazışmalarda kullanımı nedeniyle adına *Divanî* denilmiştir. Divanî, Arap ülkelerinde ise hala, "büyük-boy" ve "küçük-boy" iki biçimi kullanılmaktadır. Osmanlılar döneminde, Türkiye İslami el yazıları ve hat sanatının yayıldığı önemli bir merkez haline geldi ve Türk hattatlar ün kazandılar. Bunlardan ilki, [II. Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) ve [II. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid)'ın padişahlığı döneminde yaşamış en büyük Türk hattatı [Şeyh Hamdullah Amasi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Hamdullah) (1436-1520)'dir. ## Türler ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/43/Diwani_Izzet_al_Karkuki.jpg) * (Mehmet Izzet al-Karkuki (1841-1904)., public-domain)* Divanî el yazı biçimi, iki türe ayrılır. ### Rika Divanî süslemesiz ve çizgileri düz olan bir yazı biçimidir. [Rika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rika) ise, [Arap harfleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_harfleri)nin en çok kullanılan el yazısı biçimi, [nesih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nesih)in dendansız, yuvarlak ve kıvrak bir türüne verilen addır ve o dönemde [İcâzet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Aicazet)ler genel olarak rika ile yazılırdı. ### Celî Divanî el yazısı biçimi, karmaşık, tek parça olarak görünmesini için süslenmiş, okunması veya yazımı çok zor ve sahtesinin yapılması imkânsız olarak tanınır. Celî divanî devletin üst düzeyindeki yazışmalarında kullanılmıştır. Rika ve Celî divanî yazı türleri Türklerin buluşudur. ## Dış bağlantılar - [Calligraphy Qalam](http://calligraphyqalam.com/index.html) - [Arabische Zierschriften - ein Vergleich](http://www.schriften-lernen.de/Schrift/Arab/Kalligrafie07.htm) Divanî yazma şablonları [^1]: TDK BSTS / Kitaplıkbilim Terimleri Sözlüğü