# Divâne Hüsrev Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Div%C3%A2ne_H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Divâne Hüsrev Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Div%C3%A2ne_H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

- **Makam:** Mısır Beylerbeyi; Rumeli Beylerbeyi
- **Dönembaşı:** Şubat 1535; Haziran 1538
- **Dönemsonu:** Aralık 1536; 1541
- **Öncegelen:** Hadım Süleyman Paşa; Lütfi Paşa
- **Sonragelen:** Hadım Süleyman Paşa; Kara Ahmed Paşa
- **Öğrenim:** Enderun
- **Ölüm tarihi:** 15 Aralık 1545; (49-50 yaşında)
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Çocukları:** Kurt Bey
- **İlişkiler:** Lala Mustafa Paşa (kardeşi)
- **Doğum tarihi:** 1495

**Divâne Hüsrev Paşa** (1495[^1] - ö. 15 Aralık 1544, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Sırp](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar) asıllı [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamıdır.

[I. Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman) devri vezirlerindendir. Divan'da sadrazam ile yaptığı kavga sonucu görevden alınmış; durumu protesto için açlık grevi yaparak hayatını kaybetmişti.

## Yaşamı

![Akşemsettin, Fatih'te yer alan Mimar Sinan eseri türbesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8d/H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa_T%C3%BCrbesi%2C_Viki_Mezarlar%C4%B1_Buluyor_2024.jpg/1280px-H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa_T%C3%BCrbesi%2C_Viki_Mezarlar%C4%B1_Buluyor_2024.jpg)
*Akşemsettin, Fatih'te yer alan Mimar Sinan eseri türbesi (Bjelica, CC0-1.0)*

[Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosnal%C4%B1lar)lı [Sırp](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rplar) asıllı olup, [Sokullu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sokollu) ailesiyle akraba olduğu tahmin edilmektedir. [III. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Murad) devrinde sadrazamlığa kadar yükselen [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'nın ağabeyidir.

Enderun'da yetişen Hüsrev Paşa daha sonra kapıkulu süvari bölüklerine katıldı. Âlî Mustafa Efendi onun işlediği bir suç yüzünden bu görevinden alındığını ve Rumeli'de haydutluk yaptığını belirtmiştir. Bir süre sonra affedilerek yeniden saraya girdi. Sarayda sırasıyla [çaşnigirlik](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C5%9Fnigirba%C5%9F%C4%B1), kapıcılar kethüdalığı ve mirahorluk görevlerini yaptı. 1514'te Karaman beylerbeyliği görevine getirildi. 1521 yılı başlarında Anadolu beylerbeyliğine, aynı yılın sonlarında da Diyarbekir beylerbeyliğine getirildi. Uzun süre bu görevde kalan Hüsrev paşa hakkındaki iddialar ve suçlamalar nedeniyle 1531 yılında bu görevinden alındı. 1532 yılı başlarında ikinci defa Anadolu beylerbeyiliğine getirildi. Alman seferine katıldıktan sonra 1532 sonlarında Halep beylerbeyiliği, 1534'te de Şam beylerbeyiliğine tayin edildi. Şubat 1535'te [Mısır Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_M%C4%B1s%C4%B1r_valileri_listesi) görevine atandı. 1536 yılı sonunda hakkındaki iddialar neticesinde padişah tarafından görevinden alındı. 1537 yılı başlarında üçüncü defa Anadolu beylerbeyi olduktan sonra Haziran 1538'te Rumeli beylerbeyiliğine görevine getirildi. [Boğdan Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan_Seferi_%281538%29)'ne katılan Hüsrev Paşa 1539'da Kastelnovo'nun alınmasında ve [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281541%29)'in savunmasında yararlılıklar gösterdi. Bu başarıları üzerine 1541 yılında dördüncü vezir olarak [Kubbealtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubbealt%C4%B1_vezirleri)'na alındı. 1543 yılında [Estergon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Estergon) ve [İstolni Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sz%C3%A9kesfeh%C3%A9rv%C3%A1r)'ın alınmasında önemli rol oynadı.[^2]

Devletin çeşitli kademelerinde hizmette bulunduktan sonra ikinci vezirliği yükseldi. Sadrazam [Hadım Süleyman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_S%C3%BCleyman_Pa%C5%9Fa)'dan sonra sadrazamlığa getirilmesi bekleniyordu. Ancak 28 Kasım 1544'te, padişah I. Süleyman'ın bizzat katıldığı bir Divan toplantısında sadrazam ile kavgaya tutuşması ve hançer çekecek kadar ileri gitmesi sonucu bütün hayatı değişti. Kavgaya tanık olan Sultan, her ikisini de görevden aldı; sadrazamlığa üçüncü vezir [Damat Rüstem Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BCstem_Pa%C5%9Fa) getirildi. Kaynakların çoğunda Sadrazam ile Hüsrev Paşa arasındaki kavganın Rüstem Paşa'nın fitnesiyle gerçekleştiği; [Hürrem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCrrem_Sultan) ve [Mihrimah Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrimah_Sultan)'ın olayın perde arkasında bulunduğu ifade edilir.[^3] Hatta bu olay ile Osmanlı sarayına kadın nüfuzu ve rüşvetin girdiği iddia edilir.[^4]

Görevden alınmasından sonra konağına kapanan ve üzüntüsünden hasta olan paşa, kendisine yapılan davranışı protesto için hiçbir şey yememeye başladı ve doktorların tedavisini reddetti. Paşa, açlık grevine başlamasından 17 gün sonra öldü.[^5]

Oğlu Kurt Bey, [II. Selim'in](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Selim) şehzadeliğinde yanında bulunmuş ve onun döneminde sancakbeyliği yapmıştır.[^6]

İstanbul'un [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih) semtinde, [Bali Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bali_Pa%C5%9Fa_Camii) aşağısında [Mimar Sinan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mimar_Sinan) tarafından yapılan [türbesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa_T%C3%BCrbesi) defnedilmiştir.[^7]

## Popüler kültürdeki yeri

2003 yapımı [Hürrem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCrrem_Sultan) dizisinde [Kemal Topal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemal_Topal) tarafından canlandırılmıştır. 2011 yılı yapımlı televizyon dizisi [*Muhteşem Yüzyıl*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhte%C5%9Fem_Y%C3%BCzy%C4%B1l)***da Deli Hüsrev Paşa'yı, oyuncu ***[***Luran Ahmeti***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Luran_Ahmeti)*** canlandırmaktadır.***

[^1]: Hüsrev Paşa. TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/husrev-pasa-deli>
[^2]: "Hüsrev Paşa, Deli" İslam Ansiklopedisi, cilt: 19; sayfa: 41, İstanbul-1993. <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/ayrmetin.php?idno=190041>
[^3]: Ayşe Özakbaş, Hürrem Sultan, Tarih Dergisi, Sayı 36, 2000. <http://www.iudergi.com/tr/index.php/tarih/article/download/3733/3385>
[^4]: Ayşe Özakbaş, Hürrem Sultan, Tarih Dergisi, Sayı 36, 2000. <http://www.iudergi.com/tr/index.php/tarih/article/download/3733/3385>
[^5]: Türkiye’de Açlık Grevinden Ölen İlk Kişi Kanuni’nin Veziri Hüsrev Paşa’dır, Hürriyet Gazetesi, 14 Ekim 2006. <http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/printnews.aspx?DocID=5255909>
[^6]: Hüsrev Paşa. TDV İslâm Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/husrev-pasa-deli>
[^7]: Kenthaber.com sitesi, Hüsrevpaşa Türbesi, Erişim tairhi:02.01.2012. <http://www.kenthaber.com/marmara/istanbul/fatih/Rehber/turbeler/husrev-pasa-turbesi>
