# Dilpesend Kadınefendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Dilpesend_Kad%C4%B1nefendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Dilpesend Kadınefendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Dilpesend_Kad%C4%B1nefendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Eşi:** II. Abdülhamid
- **Çocukları:** Naile Sultan
- **Hanedan:** Osmanlı Hanedanı (evlilikle)
- **Babası:** Maksud Giray Bey
- **Doğum yeri:** Tiflis, Tiflis Guberniyası, Rus İmparatorluğu; (günümüzde Tiflis, Gürcistan)
- **Ölüm yeri:** Yıldız Sarayı, İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Defin yeri:** Yahya Efendi Mezarlığı, İstanbul
- **Dini:** İslam

**Dilpesend Kadınefendi** (16 Ocak 1861, [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis) - 17 Haziran 1901, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)) Osmanlı Padişah [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) beşinci eşidir. [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) asıllıdır.

## Hayatı

Dilpesend Kadınefendi 16 Ocak 1861'da [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis), [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan)'da doğdu. Azize olarak doğdu. Babası Maksud Giray Bey.[^1][^2]

Abdülhamid'le evlenmeden önce Sultan'ın on dördüncü eşi Tiryal Hanım'ın [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) maiyetinde görev yaptı. 1882-3'teki ölümünden sonra,[^3] özel olarak dikte edilen Tiryal Hanım'ın tüm hizmetkarları Dolmabahçe Sarayı'na nakledildi.[^4]

Dilpesend, 10 Nisan 1883'te Abdülhamid ile evlendi.[^5][^6] Ona "Dördüncü Kadınefendi" unvanı verildi. Evlilikten bir yıl sonra 9 Ocak 1884'te tek çocuğu [Naile Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Naile_Sultan_%28II._Abd%C3%BClhamid%27in_k%C4%B1z%C4%B1%29)'ı dünyaya getirdi.[^7] 1895'te "Üçüncü Kadınefendi" unvanına yükseltildi.

## Ölüm

Dilpesend Kadınefendi 17 Haziran 1901'da [Yıldız Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1z_Saray%C4%B1)'da kırk yaşında öldü ve İstanbul Yahya Efendi Mezarlığı'na gömüldü.

## Çocuklar

Dilpesend Kadın ve Abdul Hamid'in bir kızı oldu:

- [Naile Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Naile_Sultan_%28II._Abd%C3%BClhamid%27in_k%C4%B1z%C4%B1%29) (İstanbul, Yıldız Sarayı, 9 Şubat 1884 - Erenköy, İstanbul, 25 Ekim 1957) evlendi ve çocuksuz;

[^1]: Sultan Abdülhamid’in Son Zevcesi. Timaş Tarih, 31 Mart 2017, s. 180.
[^2]: Son Dönem Osmanlı Padişahlarının Nikâh Meselesi. 2018, s. 696.
[^3]: Yüzyıllar boyunca Üsküdar - Cilt 3. Üsküdar Belediyesi, 2001, s. 1179.
[^4]: Abdülhamid'in haremi. Arba, 1989, s. 23.
[^5]: Sultan Abdülhamid’in Son Zevcesi. Timaş Tarih, 31 Mart 2017, s. 180.
[^6]: Osmanlı devletinde kim kimdi, Volume 1. Küğ Yayını, 1969, s. 110.
[^7]: The Concubine, the Princess, and the Teacher: Voices from the Ottoman Harem. 2010. <https://archive.org/details/concubineprinces0000broo>