# Dilmaçoğlu Mehmed Bey

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Dilma%C3%A7o%C4%9Flu_Mehmed_Bey
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Dilmaçoğlu Mehmed Bey, https://tr.wikipedia.org/wiki/Dilma%C3%A7o%C4%9Flu_Mehmed_Bey (CC-BY-SA-4.0)

**Dilmaçoğlu Mehmed Bey** (d. ? - ö. 1104), [Dilmaçoğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dilma%C3%A7o%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)'nin kurucusu olan [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1) komutan.

Asıl adı Alp Tigin Mehmed Bey'dir. 1069'dan itibaren [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hâkimiyetindeki [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) topraklarına düzenlenen akınlarda görev alan [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler) komutanlarındandı. Sultan [Alp Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alp_Arslan)'ın hizmetinde olan Dilmaçoğlu Mehmed Bey, 1071 yılında yaşanan [Malazgirt Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malazgirt_Meydan_Muharebesi)nde bulundu. Savaştan sonra [Kızılırmak Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l%C4%B1rmak)ne kadar olan [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) topraklarına akınlarda görev aldı.[^1]

1076'da [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep) Mirdasi Emirliği için Sabık ve Vessab arasındaki mücadelede [Emir Sabık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Sab%C4%B1k)'ı destekleyerek Vessab'ın yenilgiye uğratılmasını sağladı. [Anadolu’ya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) döndükten bir süre sonra [I. Süleyman Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman_%C5%9Eah)'ın idaresinde bulunmak istemeyerek [Suriye Selçukluları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye_Sel%C3%A7uklular%C4%B1)nın meliki [I. Tutuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tutu%C5%9F)'un himayesine girdi. Ancak [Tutuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tutu%C5%9F)'un Türkmen beylerinden Atsız Beyi öldürmesi nedeniyle 1079 yılında da onun hizmetinden ayrıldı.

[Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Sultanı [Melikşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Melik%C5%9Fah) tarafından görevlendirilen Vezir Fahrüddevle Muhammed'in [Mervaniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merv%C3%A2n%C3%AEler) üzerine düzenlediği seferde görev aldı. Mayıs 1085 yılında [Bitlis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bitlis)'in ele geçirilmesinden sonra şehrin kendisine [ikta](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kta) olarak verilmesinden sonra da burada kendi adıyla kurulan beyliğin temellerini atmıştır.[^2]

1104 yılında hayatını kaybeden Mehmed Bey'den sonra beyliğin başına oğlu [Togan Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Togan_Arslan) geçti.

[^1]: Çelik, A.,Yıldırım T., "İlk İslam Fetihlerinden Beylikler Dönemine Harput", Fırat Üniversitesi Harput Uygulama ve Araştırma Merkezi Geçmişten Geleceğe Harput Sempozyumu., Elazığ 23-25 Mayıs 2013.URL: http://web.firat.edu.tr/harput/sempozyum/2/4.%20Ayd%C4%B1n%20%C3%87elik.pdf. Erişim: 2018-06-29 <http://web.firat.edu.tr/harput/sempozyum/2/4.%20Ayd%C4%B1n%20%C3%87elik.pdf.>
[^2]: İnbaşı, M., "XVIII. Yüzyılda Bitlis Sancağı Ve İdarecileri", A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi, Sayı:33, Erzurum 2007.URL: http://www.turkiyatjournal.com/Makaleler/69717307_Mehmet%20%C4%B0NBA%C5%9EI.pdf . Erişim: 2018-06-29 <http://www.turkiyatjournal.com/Makaleler/69717307_Mehmet%20%C4%B0NBA%C5%9EI.pdf>
