Dişlenk Hüseyin Paşa
Dişlenk Hüseyin Paşa (ö. 1627), Anadolu ve Halep beylerbeyi görevlerinde bulunmuş Abaza asıllı Osmanlı devlet adamıdır.
Abaza asıllıdır. Sadrâzam Siyâvuş Paşa'nın kardeşidir.[1]Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Haziran 1996, s. 720-721. Hayatının ilk yılları hakkında bilgi yoktur. Kalenderoğlu’nun başlattığı ayaklanmanın ilk yıllarında (1604/1605) Anadolu beylerbeyi olarak isyanı bastırmakla görevlendirilse de başarılı olamadı.[2]İlgürel, Mücteba. Kalenderoğlu Mehmed. Türkiye Diyanet Vakfı, 2001, s. 256-257.
1607 yılında görevden alındığı görülen Hüseyin Paşa, Kuyucu Murad Paşa’nın Celali isyancılarını yok etme amacıyla düzenlediği sefere katıldı. Halep’in 5 Kasım 1607’de isyancıların elinden alınmasıyla birlikte Halep beylerbeyi olarak atandı. 6 Ağustos 1608’de gerçekleşen Göksun Yaylası Muharebesi’nde Kalenderoğlu Mehmed ve Kara Said önderliğindeki Celalilerin yenilgiye uğratılmasından sonra serdar olarak kaçan Celalileri yakalamakla görevlendirildi.[3]Gül, Abdülkasim. Kuyucu Murad Paşa. atauni.edu.tr, 2015, s. 72-81.
Bu tarihten sonra uzun bir süre kaynaklarda Hüseyin Paşa’dan bahsedilmemektedir. 1624 Aralık'ında Balıkesir, Aydın ve Saruhan taraflarında yaşanan Cennetoğlu Ayaklanmasının bastırılmasını sağlamıştır.[4]Aksoy, Sema (2021). "Rum Mehmed Paşa'nın Faaliyetleri Ve Muhallefâtı" . Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Ana Bilim Dalı–Yüksek Lisans Tezi. ss. 8-11.
Abaza Mehmed Paşa’nın başına buyruk hareketine son vermek ve Safevi tehdidi altındaki Ahıska’ya yardıma gitmek amacıyla sadrazam Damat Halil Paşa 1627 kışında sefere çıktığında, Hüseyin Paşa’da Anadolu ve Halep’ten asker toplayarak sefere katılmakla görevlendirildi. Hüseyin Paşa, Ağustos ayı dolaylarında Ahıska üzerine giderken Erzurum yakınlarına geldiğinde Abaza Mehmed kendisini yakalamak için tuzak kurulduğundan şüphelenerek önlem aldı ve Erzurum’a giren yeniçerileri öldürttü. Hüseyin Paşa durumun kendisi için iyi bir hal almadığını sezerek Diyarbakır’a dönüşe geçmişken, Ilıca'dan Diyarbakır’a giden yol üzerindeki boğaz girişinde konakladığında Abaza Mehmed’in pususuna düştü ve çatışmada boynundan aldığı yara nedeniyle ağır yaralandı. Abaza Mehmed onu yanında Erzurum’a götürürken de öldü.[5]Tan, Bünyamin. Ali Cevâd’ın Celâlî Âbâza Mehmed Paşa Biyografisi. DergiPark, 2017, s. 56-81.
Kabri, Erzurum’daki Ebu İshak Kazeruni Türbesi’nde bulunmaktadır.[6]Özdemir, Taner. Erzurum Mahallelerindeki Ortaçağdan Kalma Tarihi Eserler (V.XV. Yüzyıllar Arası). atauni.edu.tr, 2011, s. 35. Sicill-i Osmânî'ye göre "sinirli ve sertti". Mustafa Paşa adında oğlu vardı.[1]Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Haziran 1996, s. 720-721.
Kaynakça
- 1.Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Haziran 1996, s. 720-721. archive.org
- 2.İlgürel, Mücteba. Kalenderoğlu Mehmed. Türkiye Diyanet Vakfı, 2001, s. 256-257. islamansiklopedisi.org.tr
- 3.Gül, Abdülkasim. Kuyucu Murad Paşa. atauni.edu.tr, 2015, s. 72-81. atauni.edu.tr
- 4.Aksoy, Sema (2021). "Rum Mehmed Paşa'nın Faaliyetleri Ve Muhallefâtı" . Kırklareli Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Ana Bilim Dalı–Yüksek Lisans Tezi. ss. 8-11. acikerisim.klu.edu.tr
- 5.Tan, Bünyamin. Ali Cevâd’ın Celâlî Âbâza Mehmed Paşa Biyografisi. DergiPark, 2017, s. 56-81. dergipark.org.tr
- 6.Özdemir, Taner. Erzurum Mahallelerindeki Ortaçağdan Kalma Tarihi Eserler (V.XV. Yüzyıllar Arası). atauni.edu.tr, 2011, s. 35. atauni.edu.tr