# Despina Hatun > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Despina_Hatun > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Despina Hatun, https://tr.wikipedia.org/wiki/Despina_Hatun (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Pisanello_011.jpg/1280px-Pisanello_011.jpg) * (Pisanello, public-domain)* - **Eşi:** Uzun Hasan - **Çocukları:** Maksud Mirza; Mesih Mirza; Alemşah Halime Begüm - **Hanedan:** Komninos Hanedanı - **Babası:** IV. İoannis - **Defin yeri:** Saint George Kilisesi, Diyarbakır - **Dini:** Ortodoks **Despina Hatun** (دسپینا خاتون) veya doğum adıyla **Theodora Megali Komnini** (Θεοδώρα Μεγάλη Κομνηνή), [Trabzon İmparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_h%C3%BCk%C3%BCmdarlar%C4%B1_listesi) [IV. İoannis](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._%C4%B0oannis)'in kızı ve [Akkoyunlu hükümdarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlu_h%C3%BCk%C3%BCmdarlar%C4%B1_listesi) [Uzun Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Hasan)'ın eşidir. 1458 yılında gerçekleşen bu evlilik, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun bölgedeki genişlemesine karşı [Trabzon İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Akkoyunlu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) arasında siyasi ve askeri bir ittifak kurma amacıyla yapıldı. Evlilik anlaşması gereğince [Ortodoks Hristiyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Ortodoks_Kilisesi) inancını koruyan Despina Hatun, Akkoyunlu sarayında [inancını serbestçe yaşama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Din_%C3%B6zg%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) ve kendi maiyetini muhafaza etme hakkına sahip oldu. Diplomatik süreçlerde aktif bir rol üstlenen Despina Hatun, [Venedik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) başta olmak üzere Avrupalı güçlerle yürütülen müzakerelere katıldı. Uzun Hasan ile olan evliliğinden Maksud Mirza, Mesih Mirza ve [Alemşah Halime Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alem%C5%9Fah_Halime_Beg%C3%BCm) adlı çocukları dünyaya geldi. Kızı [Halime Alemşah Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alem%C5%9Fah_Halime_Beg%C3%BCm)'un [Şeyh Haydar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Haydar) ile evliliğinden doğan torunu [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail), [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'nin kurucusudur. Yaşamının son dönemini [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r)'da geçiren Despina Hatun bu şehirde öldü ve [Saint George Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saint_George_Kilisesi)'ne defnedildi. ## Hayatı ![Despina Hatun'un kocası Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan, 1460lar–1470ler.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/50/Uzun_Hasan_on_horse%2C_1460s%E2%80%931470s%2C_Aq_Qoyunlu_ruler_Uzun_Hasa_hunting_%28detail%29.jpg) *Despina Hatun'un kocası Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan, 1460lar–1470ler. (1467-1473 artist, public-domain)* Her ikisi de "Hanım, prenses, kraliçe" anlamlarına gelen Yunanca *Depoina* ve Moğolca *Hatun* unvanlarından oluşan **Despina Hatun** olarak da bilinir. [Akkoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular) hükümdarı [Uzun Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_Hasan) ile 1458 yılında evlenmiştir. IV. İoannis, evliliğe Uzun Hasan'ın da kabul ettiği şekliyle kızının [Ortodoksluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Ortodoks_Kilisesi) inancını sürdürmesine izin verilmesiyle onay verdi. Despina, güzelliği ile ünlüydü. Bir grup Ortodoks inanan ona eşlik etti ve İran'da Ortodoks kilisesi kurmasına izin verildi. Uzun Hasan bu evlilik ile Osmanlı karşıtı ittifakını güçlendirerek birçok Rum, Ermeni ve Gürcü insanın desteğini kazandı.[^1] Hristiyan ve Müslüman hükümdarlar arasında evlilikler yaygın olmasa da hiç görülmüyor değildi. Speros Vryonis, [II. Kılıç Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Arslan) ile başlayan Selçuklu Türk Sultanlığından birçok örnek göstermektedir.[^2] Daha sonraki örnek, [VIII. Mihail](https://turkipedia.org/tr/wiki/VIII._Mihail)'in gayrimeşru kızları Euphrosyne ve Maria'yı sırasıyla [Nogay Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nogay_Han) ve [Abaka Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaka) ile evlendirmiştir. Daha önceki Trabzon İmparatorları kadın akrabalarını evlendirmişlerdir, bunlardan en dikkat çekeni [III. Aleksios](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Aleksios_%28Trabzon_imparatoru%29)'un, hükümdarlığı boyunca kızkardeşlerini ve iki kızını komşu Müslüman devlet hükümdarları ile evlendirmesidir.[^3] Despina, Batı Avrupa'da, [hem tehlikede olan genç kızların öykülerinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yard%C4%B1ma_ihtiyac%C4%B1_olan_kad%C4%B1n) hem de Osmanlılar'a karşı olası büyük bir Haçlı Seferi'nde yer alan "Trabistan Prensesi" efsanesine ilham kaynağı olmuştur. Bu efsane, [Pisanello](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pisanello) ve [Jacques Offenbach](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jacques_Offenbach) gibi birçok sanatçıya ilham vermiştir. ## Aile Uzun Hasan ile Theodora'nın birçok çocuğu olmuştur.[^4] Kızı ([Alemşah Halime Begüm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alem%C5%9Fah_Halime_Beg%C3%BCm) 1471/1472 yılında [Şeyh Haydar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Haydar) ile evlenmiş, bu evlilikten [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) hükümdarı [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail) dünyaya gelmiştir. ## Ayrıca bakınız - [Katerina Zeno](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katerino_Zeno) [^1]: Christian-Muslim Relations. A Bibliographical History. Volume 5 (1350-1500),BRILL, Jun 21, 2013. [^2]: Vryonis, The Decline of Medieval Hellenism in Asia Minor and the Process of Islamization from the Eleventh through the Fifteenth Century (Berkeley: University of California, 1971), pp. 227f [^3]: Elizabeth Zachariadou'nun "Trebizond and the Turks (1352-1402)", Archeion Pontou, 35 (1979), pp. 333-358 çalışmasında tartışılmıştır. [^4]: Anthony Bryer, "Greeks and Turkmens: The Pontic Exception" , Dumbarton Oaks Papers, 29 (1975), n. 146