# Derbent (tarih)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Derbent_(tarih)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Derbent (tarih), https://tr.wikipedia.org/wiki/Derbent_%28tarih%29 (CC-BY-SA-4.0)

![Derbent](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/78/Derbent_2010_old.jpg)
*Derbent (Dictionnaire encyclopédique Trousset, public-domain)*

**Derbent Teşkilatı** yol ve köprülerin iyi halde bulundurulması ve ticaret yolunu kullanan tüccarın can ve mal güvenliğini de sağlayan Türk Devletleri tarafından kurulmuş ticaret örgütü.

[Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'ya geldikten sonra, [kervan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kervan)ların güvenliğini sağlamak için, [iskan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skan) politikasını kolaylaştırmak, [ticaret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ticaret), [ulaşım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ula%C5%9F%C4%B1m) ve seyahat açısından oldukça önemli olan bu yollar ve güzergâhlar, adeta ülkenin can damarlarını teşkil etmekteydi. Önemli ticaret yolları ve geçitler üzerinde kurulan derbendler, yol boyunca bir emniyet zinciri görevini yürütmekle birlikte, yeni alanlar derbendlerle ziraata açılmakta, bölgede kurulan köyler ve derbend mahallindeki yerleştirmeler ile iç iskân meselesi de çözüme kavuşturulmaktaydı.[^1] Önemli geri hizmet kıtalarından biri olan **derbentçiler**, bulundukları yerlerde hiç kimsenin canına ve malına zarar gelmeyeceğini, aksi halde zararı tazmin edeceklerini[^2] taahhüt ediyorlardı. Derbentçiler, Osmanlı İmparatorluğu döneminde, coğrafyaya göre değişen martolos, pandor ve derek gibi isimler almıştır.[^3]

## Ayrıca bakınız

- [Beldar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beldar)

[^1]: Ersan Ersoy; Türklerde Bir İskân Siyaseti olarak Derbent Teşkilatı, s.47
[^2]: Orhonlu, Cengiz. Osmanlı İmparatorluğunda derbend teşkilâtı. Eren Yayıncılık ve Kitapçılık, 1990.
[^3]: Orhonlu, Cengiz. Osmanlı İmparatorluğunda derbend teşkilâtı. Eren Yayıncılık ve Kitapçılık, 1990.