# Demirci Mehmet Efe

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Demirci_Mehmet_Efe
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Demirci Mehmet Efe, https://tr.wikipedia.org/wiki/Demirci_Mehmet_Efe (CC-BY-SA-4.0)

![Alaşehir Kongresi'nde (16-25 Ağustos 1919) soldan sağa: Demirci Mehmet Efe, Refet Bey (Bele), Çerkes Ethem Bey](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7b/Ala%C5%9Fehir_Kongresi-1.jpg)
*Alaşehir Kongresi'nde (16-25 Ağustos 1919) soldan sağa: Demirci Mehmet Efe, Refet Bey (Bele), Çerkes Ethem Bey (public-domain)*

**Demirci Mehmet Efe** (1885, [Pirlibey, Nazilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pirlibey%2C_Nazilli) - 1961,[^1] [Aydın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nazilli)), Türk Kurtuluş Savaşı'nda [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye) önderi.

1885 yılında [Pirlibey, Nazilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pirlibey%2C_Nazilli)'de doğdu. Babasının mesleğinden dolayı Demirci lakabını aldı. Askerlik görevini [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) 5. Depo Alayı'nda demirci olarak yaparken [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) bir [yüzbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzba%C5%9F%C4%B1)dan yediği dayak üzerine firar etti. Köyüne dönen Demirci Mehmet, burada rahat durmayınca [Çakırcalı Mehmet Efe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ak%C4%B1rcal%C4%B1_Mehmet_Efe) tarafından [Ödemiş](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96demi%C5%9F)'in Fata köyüne imam olarak gönderildi. Çakırcalı'nın ölümünden sonra [Yörük Ali Efe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%B6r%C3%BCk_Ali_Efe) çetesine katılan Demirci Mehmet Efe, cesareti ve gözüpekliği sayesinde çete içinde önemli bir konum aldı ve kısa zamanda Aydın ve Ödemiş havalisinde zorlu ve amansız bir efe oldu.

## Kuvâ-yi Milliye dönemi

[İzmir'in İşgali](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir%27in_%C4%B0%C5%9Fgali)nden sonra [Balkıcalı Hacı İbrahim Efe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balk%C4%B1cal%C4%B1_Hac%C4%B1_H%C3%BCseyino%C4%9Flu_%C4%B0brahim_Efe) ile beraber 11 Temmuz'da resmen [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)'ye katıldı. Kendisine "Umum Aydın ve Havalisi Kuvâ-yi Milliye Kumandanı" ünvanını uygun gördü. Partizan çetesinin finansmanı için

- Ziraat Bankası Bozdoğan Şubesi soygunu;
- Derviş Ağa'nın oğlunu başarılı bir şekilde kaçırdıktan sonra fidye olarak toplam 5.000 lira sızdırmak;
- İstanbul Hükûmeti'nin Nazilli'de teftişe çıkmış olan Jandarma Genel Komutanı'nı rehin almak (Komutan ancak Demirci'nin mühimmat talebinin yerine getirilmesinden sonra serbest bırakılacaktır.) gibi eylemleri gerçekleştirmiştir.[^2]

Sonra Kurtuluş Savaşı'nda bağımsızlık mücadelesine katıldı.

![Demirci Mehmet Efe'nin forması](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/Demirci_Mehmet_Efe_Clothes.jpg/1280px-Demirci_Mehmet_Efe_Clothes.jpg)
*Demirci Mehmet Efe'nin forması (Catlemur, CC-BY-SA-4.0)*

[TBMM Hükümeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_H%C3%BCk%C3%BBmeti)'nin 9 Aralık 1920 tarihinde aldığı bir karar, Afyonkarahisar dolaylarındaki Atlı Takip Kuvvetleri'nin düzenli orduya süvari birlikleri olarak katılmasını öngörmekteydi. Albay [Refet Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Refet_Bele)'in 300 adamıyla birlikte süvari alay komutanı olarak düzenli orduya katılması yönündeki teklifini, [Çerkez Ethem](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkez_Ethem)'in telkinleriyle dikkate almayan Demirci Mehmet Efe'nin üzerine kuvvet gönderilmiştir. Albay Refet Bey komutasındaki süvari birliklerinin 11 Aralık'ta başlattıkları harekât sonunda Demirci Mehmet Efe'nin adamları ele geçirilmiştir. Yaşı uygun olanlar düzenli ordu birliklerine katılmış, diğerleri terhis edilmiştir. Demirci Efe ise 30 Aralık 1920 tarihinde TBMM Hükûmeti'ne teslim olmuştur. Efe, [Nazilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nazilli)-[Dualar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dualar%2C_Nazilli) köyüne yerleşmiştir. Yanına, çok güvendiği Jandarma [Yüzbaşı Nuri Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuri_Vural)'in seçtiği 50 kişilik bir muhafız kuvveti bırakılmıştır.

1961 yılında Aydın'a geçmiş ve Aydın'da ölmüştür.[^3]

## Ayrıca bakınız

- [Demirci Mehmet Efe Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demirci_Mehmet_Efe_Ayaklanmas%C4%B1)

[^1]: Demokrat İzmir gazetesinin, 6 Şubat 1961 tarihli nüshası
[^2]: Yamauchi, Masayuki. Reflections on the Social Movements during the National Liberation War of Turkey: A Tentative Analysis of Partisan Activities in Western Anatolia. Journal of Asian and African Studies.
[^3]: Akcan, Erol. MİLLİ MÜCADELE’DEN SONRA DEMİRCİ MEHMET EFE. 11 Ocak 2015, s. 0-0. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/ankuayd/issue/42460/511352>
