# Deliler

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Deliler
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Deliler, https://tr.wikipedia.org/wiki/Deliler (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d7/Deli_1590.jpg)
* (public-domain)*

- **Birim adı:** Deliler
- **Tarih:** Kuruluş-Yükselme-Duraklama dönemleri
- **Ülke:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Bağlılık:** Osmanlı Sultanları
- **Sınıfı:** Piyade-Süvari
- **Görevi:** Düşmanları korkutmak
- **Büyüklük:** Bilinmiyor
- **Komuta yapısı:** Bölük denilen birlikler
- **Garnizon:** Anadolu ve Rumeli
- **Garnizon başlık:** Yer
- **Savaşları:** Osmanlı-İran savaşları; İstanbul'un Fethi
- **Dağılması:** 19. yüzyıl başları

**Deliler**, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kara ordusunda görevli bir askerî birliğin ismidir. **Deli** adı verilen süvarilerden oluşan bu birlik, savaşlarda üstün cesaret göstermeleri ve farklı giyinme şekilleri sebebiyle bu isimle anılmıştır.[^1] Asıl olarak kendilerine kılavuz, rehber manasına gelen delil ismi verilmesine karşın, cesur ve korkusuzca düşmana atılmaları nedeniyle halk arasında deli olarak anılmışlardır. Deli adını almalarının sebebi gönüllü 20-25 yaş arası gençlerden oluşmalarıydı ve savaşlarda ordunun en ön saflarında çarpışmalarıydı.

Yeniçerilerin [Pir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pir)leri olduğu gibi Delilerin de [Pir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pir)leri vardı. Yeniçerilerin Piri [Ali bin Ebu Talib](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali) olmasına rağmen Delilerin Piri [Ömer bin Hattab](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer)'tır. Çok Cesur oldukları için bu ismi aldılar. Silah olarak eğri pala, kalkan, mızrak ve bozdoğan taşıyan Deliler, başlarına pars ya da benekli sırtlan derisinden yapılmış tüylü bir miğfer giyerlerdi. Kalkanlarını da yine kuş tüyleriyle süsleyen Delilerin giysileri aslan, kaplan ve tilki postundan, şalvarları da ayı ya da kurt derisindendi. Ayaklarına ise "serhatlik" denen sivri burunlu mahmuzlu bir çizme giyerlerdi. Üzerlerine [ayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C4%B1), [pars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pars), [aslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aslan) veya [sırtlan](https://turkipedia.org/tr/wiki/As%C4%B1l_s%C4%B1rtlan) postundan kılları dışarıda şalvarlar giyerlerdi. Bayraklarında *"Kaderde ne varsa o gelir başa*" yazılıydı. Sonradan giysilerinde değişiklik yapıldı, [17. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/17._y%C3%BCzy%C4%B1l)dan itibaren başlarına bir arşın uzunluğunda siyah kuzu derisinden üstü sarıklı bir [kalpak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalpak) giymeye başladılar.

Çoğunluğu [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)'tür ve [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli)'de yaşayan halklar arasından seçilmişlerdir.[^2] Türkler, [Boşnaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C5%9Fnaklar), [Hırvatlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1rvatlar) ve diğer [Slav](https://turkipedia.org/tr/wiki/Slavlar) halklarından oluşturulan Osmanlı birlikleri, Rumeli beylerbeyi ve serhat beylerinin maiyet askerleri arasında yer alırlar. Bu askerler Serhadkulu isimli askerler arasında yer almışlardır.[^3]

16. yüzyılda Deliler Rumeli beylerbeyi, [Semendere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semendere) ve [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek) [sancak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancak_%28idari_birim%29) beylerinin yönetiminde, 17. yüzyılın sonlarından itibaren de [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) vezir ve beylerbeylerinin yönetimi altında olmuşlardır. Altmışar kişilik "bayrak" adı verilen ocaklara ayrılmışlar, seferlerde "Delibaşı" adı verilen komutanları tarafından yönetilmişlerdir. 18. yüzyılda bozulmaları sonucu yönetimi altındaki beylerbeyinin görevden alınması sonucu görevlerini kaybetmişlerdir. Bu süreçten sonra köylere saldırmaya başlamışlar, eşkıyalık faaliyetleri sebebiyle 1829'da [II. Mahmut](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) tarafından dağıtılmışlardır.[^4]

Gözünü budaktan sakınmayan yürekli ve korkusuz kişiler oldukları için efsanevi bir ünleri vardır.

Bir rivayete göre de ıslatılmış mermer üzerine çıplak elle tokat atarak talim ederlerdi. İri yarı adamların ellerinde sadece bir kalkanla ve dahi kimi zaman o bile olmaksızın üzerlerine saldırdığını gören düşman askeri ne olduğunu anlayamadan, [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer)e meydan okuyan meşhur Osmanlı tokadıyla karşı karşıya gelir ve bunun nasıl bir şey olduğunu anladığında ya ölü ya da artık savaşamayacak denli sakat bir asker olurdu. [Osmanlı tokadı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_tokad%C4%B1) kavramı buradan çıkmıştır.

## Popüler kültürde

Osman Kaya tarafından yönetilen [*Deliler: Fatih'in Fermanı*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deliler%3A_Fatih%27in_Ferman%C4%B1) isimli filmde, Osmanlı elçisini infaz eden Romanya Prensi Vlad'ı ([III. Vlad](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Vlad)) öldürmek için, küçük bir Deliler Birliği'nin Vlad'ın üzerine gönderilmesi anlatılır.[^5]

[^1]: Kaya, S.. Tanzimat Dönemi Osmanlı Ordusu (1839-1876). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. 2005. URL:http://kybele.anadolu.edu.tr/tezler/2005/338517.pdf . Erişim: 8.12.2011. (Arşiv: WebCite®) <http://kybele.anadolu.edu.tr/tezler/2005/338517.pdf>
[^2]: Kaya, S.. Tanzimat Dönemi Osmanlı Ordusu (1839-1876). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. 2005. URL:http://kybele.anadolu.edu.tr/tezler/2005/338517.pdf . Erişim: 8.12.2011. (Arşiv: WebCite®) <http://kybele.anadolu.edu.tr/tezler/2005/338517.pdf>
[^3]: Kaya, S.. Tanzimat Dönemi Osmanlı Ordusu (1839-1876). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. 2005. URL:http://kybele.anadolu.edu.tr/tezler/2005/338517.pdf . Erişim: 8.12.2011. (Arşiv: WebCite®) <http://kybele.anadolu.edu.tr/tezler/2005/338517.pdf>
[^4]: Kaya, S.. Tanzimat Dönemi Osmanlı Ordusu (1839-1876). Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Tarih Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi. 2005. URL:http://kybele.anadolu.edu.tr/tezler/2005/338517.pdf . Erişim: 8.12.2011. (Arşiv: WebCite®) <http://kybele.anadolu.edu.tr/tezler/2005/338517.pdf>
[^5]: Arşivlenmiş kopya. <http://www.tsa.org.tr/tr/film/filmgoster/8937/deliler>
