# Deli Fuad Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Deli_Fuad_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Deli Fuad Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Deli_Fuad_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/41/Fuat_Pasha.jpg) * (Library of Congress, public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1835 - **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** Eyüpsultan, İstanbul, Türkiye - **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu - **Hizmet yılları:** 1855-1913 - **Rütbesi:** 50px Müşîr - **Savaşları:** 93 Harbi; Kara Lom Operasyonu; Karahasanköy Muharebesi; Balkan Savaşları **Fuad Paşa** (1835, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 17 Nisan 1931, [Eyüpsultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ey%C3%BCpsultan)), [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) asıllı Osmanlı askeri. Ataklığı ve düşündüklerini çekinmeden söylemesi nedeniyle **Müşîr Deli Fuad Paşa** olarak da bilinir. [Beşiktaş Jimnastik Kulübü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F_JK) kurucuları arasındadır. 1835'te [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da doğdu. Babası [İncirköylü Hasan Refet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ncirk%C3%B6yl%C3%BC_Hasan_Refet_Pa%C5%9Fa)'dır. Gençliğini [Mısır Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29)'nde geçirdi. Kahire Harp Okulu'nu bitirdi. Mısır Ordusu'nda [Miralay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Miralay) rütbesine terfi etti. 1869 yılında babasıyla beraber İstanbul'a döndü.[^1] 1872 yılında Aşiret ayaklanmalarını bastırmak için Kerkük'e gönderildi ve başarılarından ötürü aynı yıl [Mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) rütbesine terfi etti. Karadağ Savaşı'na katıldı. [1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'nda Tuna cephesinde görev aldı. 26 Temmuz 1877 tarihinde yapılan [Elena Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elena_Muharebesi)'nde Osmanlı birliklerinin kumandanıydı. Bu muharebedeki başarısından dolayı "Elena Kahramanı" olarak anıldı. [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) tarafından [Müşîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr) rütbesine terfi ettirildi ve Padişah Yaverliği'ne atandı; [Kara Lom Operasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Lom_Operasyonu)na da katılmıştır ve [Karahasanköy Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahasank%C3%B6y_Muharebesi)'nin galibidir. Ancak yönetime olan muhalefetinden dolayı 1902 yılında [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) tarafından [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'a sürgüne gönderildi. 1908 yılında [II. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)in ilanıyla İstanbul'a geri döndü. 1909 yılında [Meclis-i Ayan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_%C3%82yan) üyeliğine atandı. [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1) sırasında İstanbul'un savunmasında görev aldı. 1913 yılında askerlikten emekli oldu.[^2] [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [Sivas Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas_Kongresi) kararlarını Osmanlı Sarayı'na kabul ettirip [Damat Ferit Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Ferid_Pa%C5%9Fa) Hükûmeti'nin düşmesinde önemli rol oynadı. Savaş boyunca [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)'yi destekledi. Kızı Celile, [Fikret Onuralp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fikret_Onuralp) ile evliydi. 17 Nisan 1931 tarihinde İstanbul'da öldü. Mezarı Eyüp Sultan'dadır. [^1]: Yadi, Ahmet. Müşir Deli Fuad Paşa'nın Petersburg Fevkalâde Elçiliği (1894). Karadeniz Araştırmaları, 2024, s. 474. [^2]: Sinan Kuneralp, Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricali (1839-1922), Prosopoprafik Rehber, İstanbul 1999, s. 73.