# Döndü Hatun

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%B6nd%C3%BC_Hatun
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Döndü Hatun, https://tr.wikipedia.org/wiki/D%C3%B6nd%C3%BC_Hatun (CC-BY-SA-4.0)

**Döndü Hatun**, 1411-1419 yılları arasında hüküm süren [Celâyir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2yir_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) hükümdarı.

[Abdürrezzâk es-Semerkandî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BCrrezz%C3%A2k_es-Semerkand%C3%AE)'ye göre Celayir Sultanı [Şeyh Üveys Celâyir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_%C3%9Cveys_Cel%C3%A2yir)'in kızıdır.[^1] [Şebânkâreî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeb%C3%A2nk%C3%A2re%C3%AE) ise onun [Hasan-ı Büzürg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan-%C4%B1_B%C3%BCz%C3%BCrg) ve [Dilşad Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dil%C5%9Fad_Hatun)'un kızı olduğunu söylemiştir. Çağdaş yazarlar ise onun [Hüseyin Celâyir](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Cel%C3%A2yir)'in kızı olduğunu düşünmektedir.

Şebânkâreî'ye göre, ilk evliliğini 1393 yılında [Memlük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) Sultanı [Seyfeddin Berkuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berkuk) ile yapmıştır. Bu evlilik, [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur)'a karşı Irak ve Mısır arasında bir ittifak oluşturmak amacıyla amcası [Ahmed Celâyir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Cel%C3%A2yir) tarafından ayarlandı.[^2] Amcasıyla birlikte [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'ye yaptığı bir seyahat sırasında Berkuk, güzelliğine hayran kalıp onunla evlenmek istedi. Amcası Irak'a geri döndüğünde Döndü Hatun Mısır'da kaldı ve Memlükler Timur'a karşı yardımda bulunmak için ordularını gönderdi.[^3] Berkuk, Döndü Hatun'u sevdiği için mutlu bir evlilik yaşıyordu ancak Döndü Mısır'daki hayatı sevmedi ve vatan hasreti çekti. Sonunda Berkuk onun Irak'a dönmesine izin verdi. Daha sonra Irak'ta kuzeni [Veled Celâyir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veled_Cel%C3%A2yir) ile evlendi.

## Hükümdarlık

1410'da Sultan [Ahmed Celâyir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Cel%C3%A2yir), [Karakoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakoyunlular) tarafından öldürüldü ve [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat) kuşatıldı. Kuşatma 1 yıldan fazla sürdü ve Döndü Hatun kuşatma sırasında Bağdat'ta idi. Kuşatma altındaki Bağdat'ın askeri valisi *Bahşayiş*, Döndü Hatun'un kızıyla evlenmek istedi. Normalde kabul edilemez olan bu teklif kabul edildi.[^4] Ancak Bahşayiş düğün gecesi öldürüldü ve cesedi sabaha kadar teşhir edildi. *Tarih-i Giyasi****ye göre cinayeti emreden Döndü Hatun idi.***[^5]*** Döndü Hatun, gerçekte ölmüş olan Ahmed Celâyir'in aslında saklandığına ve ölmediğine, halkını kurtarmak için yakında geri döneceğine dair bir söylenti çıkararak Bağdat halkına 3 gün boyunca kutlama yapmalarını emretti. Kargaşadan doğan fırsatı değerlendirerek 6 çocuğuyla birlikte şehirden kaçtı ve önce ***[***Vasit***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vas%C4%B1t_%28il%29)***'e***[^6]*** ardından ***[***Şuştar***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eu%C5%9Fter)***'a***[^7]*** gitti. Şuştar, Basra ve Vasit'te güç toplayan Döndü Hatun'un devletin kalan topraklarında hüküm sürdüğü, oğulları ***[***Mahmud Celâyir***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_Cel%C3%A2yir)*** ve ***[***II. Üveys***](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C3%9Cveys)*** ile birlikte sekiz yıl iktidarda kaldığı bildirilmektedir.***[^8]*** Bununla birlikte, iktidarı güvende değildi. Bu nedenle ***[***Huzistan***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huzistan)***'ı kontrol altında tutabilmek için ***[***Şahruh***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eahruh)***'a boyun eğdi. Hanbeli, kendi adına hutbe okuttuğunu ve kendi adına sikke bastırdığını, kendisinin ardından oğlunun başa geçtiğini söyler.***[^9]

[^1]: Üçok, Bahriye. İslâm devletlerinde kadın hükümdarlar. Türk Tarih Kurumu, 1965. <https://books.google.com.tr/books/about/%C4%B0sl%C3%A2m_devletlerinde_kad%C4%B1n_h%C3%BCk%C3%BCmdarl.html?id=v5NAAQAAIAAJ&redir_esc=y>
[^2]: Mernissi, Fatima. The forgotten queens of Islam. Oxford University Press, 2003.
[^3]: Mernissi, Fatima. The forgotten queens of Islam. Oxford University Press, 2003.
[^4]: Üçok, Bahriye. İslâm devletlerinde kadın hükümdarlar. Türk Tarih Kurumu, 1965. <https://books.google.com.tr/books/about/%C4%B0sl%C3%A2m_devletlerinde_kad%C4%B1n_h%C3%BCk%C3%BCmdarl.html?id=v5NAAQAAIAAJ&redir_esc=y>
[^5]: Binbaş, Evrim. The Jalayirid Hidden King and the Unbelief of Shāh Mohammad Qara Qoyunlu. 2 Ocak 2020, s. 206-236. <https://brill.com/view/journals/jps/12/2/article-p206_3.xml>
[^6]: Üçok, Bahriye. İslâm devletlerinde kadın hükümdarlar. Türk Tarih Kurumu, 1965. <https://books.google.com.tr/books/about/%C4%B0sl%C3%A2m_devletlerinde_kad%C4%B1n_h%C3%BCk%C3%BCmdarl.html?id=v5NAAQAAIAAJ&redir_esc=y>
[^7]: Binbaş, Evrim. The Jalayirid Hidden King and the Unbelief of Shāh Mohammad Qara Qoyunlu. 2 Ocak 2020, s. 206-236. <https://brill.com/view/journals/jps/12/2/article-p206_3.xml>
[^8]: Mernissi, Fatima. The forgotten queens of Islam. Oxford University Press, 2003.
[^9]: Mernissi, Fatima. The forgotten queens of Islam. Oxford University Press, 2003.
