# Dâmad Murtazâ Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Murtaz%C3%A2_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Dâmad Murtazâ Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/D%C3%A2mad_Murtaz%C3%A2_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

**Dâmad Murtazâ Paşa** (ö. 1 Nisan 1636, [Revan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erivan)), [beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) ve [vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir)lik görevlerinde bulunmuş [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır. [Boşnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C5%9Fnaklar) asıllı olan Paşa, Budin, Özi ve Diyarbakır beylerbeyiliklerinde bulunmuş, [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad)'ın kız kardeşi [Ayşe Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Sultan_%28I._Ahmed%27in_k%C4%B1z%C4%B1%29) ile evlenerek saraya dâmad olmuş ve [Revan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erivan)'ın [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)ce kuşatılması sırasında hayatını kaybetmiştir.

## Hayatı

Hayatının ilk yıllarıyla ilgili bilgi bulunmamaktadır. [Boşnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C5%9Fnaklar) asıllı[^1] olup [Enderûn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ender%C3%BBn)da eğitim görmüştür.[^2] [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_%28eyalet%29) beylerbeyiyken 29/30 Ağustos 1626'da [vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir)likle [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_%28eyalet%29) beylerbeyi oldu.[^3] Murtazâ Paşa, 1630 yılı Şubat ayı başında Özi Kalesinin muhafazasına serdar olmasıyla Budin beylerbeyi görevinden ayrılmıştır.[^4] Özi beylerbeyi görevindeyken 9 Eylül 1630'da [Lehlerle](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonya-Litvanya_Birli%C4%9Fi) barış antlaşmasının imzalanmasında görev almıştır.[^5]

1632 yılına kadar [Özi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silistre_%28eyalet%29) beylerbeyi olan Murtazâ Paşa,[^6] 6 Ocak 1632 yılında [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_%28eyalet%29) beylerbeyi olarak görülmektedir. Bu göreve getirildikten sonra padişahın emriyle eski sadrazam [Hüsrev Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsrev_Pa%C5%9Fa)'yı [Tokat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokat)'ta idam ettirmiştir.[^7]

1633 yılı Şubat ayında, [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad)'ın kızkardeşi ve isyancı askerlerce öldürülen eski sadrazam [Hafız Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haf%C4%B1z_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'nın dul eşi olan [Ayşe Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Sultan_%28I._Ahmed%27in_k%C4%B1z%C4%B1%29) ile evlenerek saraya dâmad olmuş, böylelikle *dâmad* lakabıyla anılmaya başlanmıştır.[^8] Diyarbakır beylerbeyiyken, Özi valiliği dönemindeki deneyimi nedeniyle 1634 yılı başlarında, Lehistan'a karşı sefer hazırlıkları kapsamında İstanbul'a çağrılmıştır. Nisan ayı başlarında da padişah IV. Murad'ın komutasındaki orduyla sefere çıkan Murtazâ Paşa, Lehlilerin barış istemesi sonrasında padişah İstanbul'a dönse de kendisi serdar tayin edilerek güvenlik amaçlı emrine verilen orduyla ilerleyişini sürdürmüştür. Murtazâ Paşa, Lehlilerle yürütülen barış görüşmesinde de aktif rol oynamış ve aynı yıl içerisinde de (27 Temmuz 1634) Lehlilerle barış yapılmıştır.[^9]

1635 yılı baharında [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad) komutasındaki Osmanlı ordusu [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) üzerine [Revan Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281623-1639%29) düzenlenmiştir. Bu esnada Diyarbakır beylerbeyi olan Murtazâ Paşa, Safevilerin Van üzerine harekete geçmesinin duyulmasıyla karşı harekâta geçmiş ve Van'a Safevi saldırısını önlemiştir.[^10] 8 Ağustos 1635 tarihinde [Revan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erivan)'ın ele geçirilmesiyle [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_%28eyalet%29) beylerbeyliği göreviyle birlikte buranın muhafazasıyla görevlendirilmiştir.[^11] IV. Murad'ın İstanbul'a dönmesiyle birlikte Safeviler yeniden harekete geçmiştir. Revan Kalesi, Safevilerin üç aylık kuşatması sonucunda 1 Nisan 1636'da düşerken, Murtazâ Paşa'da kuşatmanın sonlarına doğru ölmüştür.[^12][^13]

[^1]: Kılıç, Orhan. Budin ve Tımışvar Eyaletlerinin Paşaları: Karşılaştırmalı bir Analiz. Ankara Üniversitesi, 2019, s. 211. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2160463>
[^2]: Kılıç, Orhan. Batı Karadeniz Kıyısında Bir Osmanlı Eyaleti: Özi/Silistre* (İdari Taksimat ve Yönetim). DergiPark, 2017, s. 48,64. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/361028>
[^3]: A' budai pasák.. 1841. <http://books.google.com.tr/books?id=aE5KAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=hu&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false>
[^4]: Kılıç, Orhan. Budin ve Tımışvar Eyaletlerinin Paşaları: Karşılaştırmalı Bir Analiz. DergiPark, 2019, s. 211. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2160463>
[^5]: Özdemir, Rukiye. 55/1 Numaralı Lehistan Ahidname-i Hümayun Defterine Göre XVII-XVIII. Yüzyıllarda Osmanlı-Lehistan İlişkiler. Kafkas Üniversitesi, 2020, s. 282. <https://www.kafkas.edu.tr/dosyalar/sobedergi/file/27/15%2055%201%20Numaral%C4%B1%20Lehistan%20Ahidname-i%20H%C3%BCmayun%20Defterine%20G%C3%B6re.pdf>
[^6]: Kılıç, Orhan. Batı Karadeniz Kıyısında Bir Osmanlı Eyaleti: Özi/Silistre* (İdari Taksimat ve Yönetim). DergiPark, 2017, s. 48,64. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/361028>
[^7]: Gül, İsmail. Osmanlı Devleti’nde Sultan IV. Murad Dönemi Yeniçeri İsyanları (1623–1640). DergiPark, 2006, s. 37,47,50,51,53,54,96 208. <https://acikerisim.sakarya.edu.tr/bitstream/handle/20.500.12619/92616/T03314.pdf?sequence=1>
[^8]: A' budai pasák.. 1841. <http://books.google.com.tr/books?id=aE5KAAAAYAAJ&printsec=frontcover&hl=hu&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false>
[^9]: Gül, İsmail. Osmanlı Devleti’nde Sultan IV. Murad Dönemi Yeniçeri İsyanları (1623–1640). DergiPark, 2006, s. 37,47,50,51,53,54,96 208. <https://acikerisim.sakarya.edu.tr/bitstream/handle/20.500.12619/92616/T03314.pdf?sequence=1>
[^10]: Bilgin, Feridun. Aziz Efendi’nin Risâlesinde Kürt Emîrleri (IV. Murad Dönemi, 1623-1640). DergiPark, 2019, s. 1-19. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/673796>
[^11]: Ünver, A. Süheyl. Dördüncü Sultan Murad'ın Revan Seferi Kronolojisi Şevval 1044 (1635) Recep 1045 (1635). Belleten, 2019, s. 564. <https://belleten.gov.tr/tam-metin-pdf/1091/tur>
[^12]: Gül, İsmail. Osmanlı Devleti’nde Sultan IV. Murad Dönemi Yeniçeri İsyanları (1623–1640). DergiPark, 2006, s. 37,47,50,51,53,54,96 208. <https://acikerisim.sakarya.edu.tr/bitstream/handle/20.500.12619/92616/T03314.pdf?sequence=1>
[^13]: Bilgin, Feridun. Aziz Efendi’nin Risâlesinde Kürt Emîrleri (IV. Murad Dönemi, 1623-1640). DergiPark, 2019, s. 1-19. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/673796>
