# Dâmad Mahmud Celâleddin Paşa (1836-1884)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Mahmud_Cel%C3%A2leddin_Pa%C5%9Fa_(1836-1884)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Dâmad Mahmud Celâleddin Paşa (1836-1884), https://tr.wikipedia.org/wiki/D%C3%A2mad_Mahmud_Cel%C3%A2leddin_Pa%C5%9Fa_%281836-1884%29 (CC-BY-SA-4.0)

**Dâmad Mahmud Celâleddin Paşa** (1836 – 8 Mayıs 1884, [Taif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taif)), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [müşîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr)i ve devlet adamıdır. Sultan [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid)'in kızı [Cemile Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemile_Sultan)'ın eşidir. [Midhat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midhat_Pa%C5%9Fa) ile birlikte [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'i tahttan indiren [30 Mayıs 1876 Darbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/30_May%C4%B1s_1876_Darbesi)'ne katıldı.

![Mahmud Celâleddin Paşa'nın portresi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/73/D%C3%A2mad_Mahmud_Cel%C3%A2leddin_Pasha_%281836%E2%80%931884%29.jpg)
*Mahmud Celâleddin Paşa'nın portresi (Theodore Servanis, public-domain)*

## Hayatı

1836 doğumludur. Babası [Ahmed Fethi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Fethi_Pa%C5%9Fa), annesi ise Ayşe Şemsînûr Hanım'dır. Üvey annesi [Atiye Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atiye_Sultan) tarafından öz evlâdı gibi büyütüldü. 1858'de Sultan [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid)'in kızı [Cemile Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemile_Sultan)'la evlendi. Bu evlilikten üç kız ve üç erkek çocukları oldu. Ağustos 1872-Temmuz 1874 ve Ekim 1875-Eylül 1876 târihleri arasında iki kez Ticâret nâzırlığı yaptı. Kayınpederi Abdülmecid'den sonra tahta çıkan [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'in yönetimine karşıydı. 30 Mayıs 1876'da [Midhat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midhat_Pa%C5%9Fa), şeyhülislâm [Hasan Hayrullah Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_Hayrullah_Efendi) ve Serasker [Hüseyin Avni Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Avni_Pa%C5%9Fa) ile birlikte Abdülaziz'in tahttan indirilmesiyle sonuçlanan [hükûmet darbesine](https://turkipedia.org/tr/wiki/30_May%C4%B1s_1876_Darbesi) katıldı. Darbeden sonra iki defâ [Tophâne müşîri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toph%C3%A2ne_m%C3%BC%C5%9F%C3%AEri) ve bir kez serasker oldu. Ocak-Temmuz 1879 târihlerinde Trablusgarb vâliliği yaptı.

Celâleddin Paşa, tahta geçen kayınbiraderi [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) tarafından tahtına tehdit olarak görülmeye başlandı. 27-29 Haziran 1881 günleri arasında II. Abdülhamid'in emriyle kurulan [Yıldız mahkemesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1z_mahkemesi)nde Midhat Paşa ve diğer sanıklarla birlikte Abdülaziz'i öldürmekle suçlanarak îdama mahkûm edildi. Îdam cezâsı II. Abdülhamid tarafından hapis cezâsına çevrildi. Cemile Sultan'la olan nikâhı sultan tarafından iptal edildi ve cezâsını çekmek üzere [Hicaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz)'daki [Taif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taif) kentine gönderildi. Orada üç yıl boyunca zor koşullar altında cezâsını çekmekteyken 8 Mayıs 1884 gecesi Midhat Paşa'yla birlikte muhâfızlar tarafından öldürüldüğü iddiâ edilmektedir.