# Dâmad Fazlı Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Fazl%C4%B1_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Dâmad Fazlı Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/D%C3%A2mad_Fazl%C4%B1_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) **Dâmad Fazlı Paşa**, **Müsâhib Fazlı Paşa** ya da **Dâmad Fazlullah Fazlı Paşa** (ö. 1658), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır. [Boşnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C5%9Fnaklar) asıllı olan Paşa, çeşitli eyaletlerde beylerbeylik ve [kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya)lık görevlerinde bulunmuştur. ## Hayatı [Boşnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C5%9Fnaklar) kökenli olan Fazlı Paşa, Enderûn'da yetişti. Sarayda [silahtar ağalığına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahtar) kadar yükselmiş ve 27 Ocak 1646'da [vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir) olarak saraydan ayrılmıştır.[^1] [Sultan İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_%28Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fah%C4%B1%29)'in müsâhiblerinden biri olarak, henüz bulûğ çağına gelmemiş olan padişahın kızı Fatma Sultan ile 15 Mart 1647'de evlendirilmiş, bu yakınlığı nedeniyle "Müsâhib Fazlı Paşa adıyla da anılmıştır.[^2] Ayrıca [Anadolu Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29) de yapmıştır. ### Kaptan-ı deryalığı [Koca Musa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Musa_Pa%C5%9Fa)'nın [Bibercik Deniz Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bibercik_Deniz_Muharebesi)'nde (27 Ocak 1647) hayatını kaybetmesinin ardından bu göreve getirilen [Kara Musa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Musa_Pa%C5%9Fa)'nın, 1647 sefer mevsiminde [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)yla [Anabolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anabolu)'da kuşatılması üzerine azledilmesi sonrasında, Fazlı Paşa 1647 Temmuz'unda [kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya)lığa getirildi (aynı yılın Kasım ayı başlarında birkaç günlük [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_%28eyalet%29) beylerbeyliği arasına girse de göreve yeniden döndü).[^3] Fazlı Paşa birkaç gemiyle [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1) üzerinden [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'e gitmek üzere görevlendirildi; ikmal maddeleri taşıyan diğer gemilerin de Sakız'da toplanmaları emredildi.[^4] [Tersane-i Amire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tersane-i_Amire)'de 30 [kadırga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1rga) onarttıktan sonra 5.000 [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri)yle denize açıldı; [Çeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme)'de bekleyen [Anadolu eyalet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29) askerlerini ve ikmal maddelerini taşımak için özel kişilere ait ticaret gemilerine de el kondu. 1647 Temmuz'unda [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'ndan çıkıp [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'a varan Fazlı Paşa, burada Mocenigo komutasındaki 13 [kalyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalyon) ve 16 kadırgadan oluşan [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)-[Malta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta_Egemen_Asker%C3%AE_D%C3%BCzeni) donanmasıyla karşılaştı; 20 Ağustos 1647'de 30 kadırgayla limandan çıkarak girdiği muharebe karanlık basıncaya dek sürdü, taraflar gemi kaybetmedi. Venedik-Malta donanması önce [Ahikerya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0karya)'ya, ardından [Andıra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Andire) adasına çekildi. 9 Eylül 1647'de bir kez daha taarruza geçen Venedik donanmasıyla sonuçsuz bir muharebe daha yaşandı.[^5] [Anabolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anabolu)'daki ablukanın zayıflamasından yararlanan Osmanlı kadırgaları da Fazlı Paşa'ya katıldı; 87 parçaya ulaşan [Osmanlı donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1) [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'e ulaşarak 30 Eylül 1647'de [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya)'ya asker çıkardı. Bu takviyeyle taarruza geçen Türk kuvvetleri [Yerapetra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yerapetra) kalesini düşürürken [Kandiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandiye)'yi de ablukaya aldı; donanma bu çıkarmanın ardından muharebesiz İstanbul'a döndü (10 Ekim 1647). Fazlı Paşa, iki muharebede gemi kaybetmeksizin Girit'e asker çıkardıktan sonra donanmayı sağ salim İstanbul'a getirmesine rağmen 25 Aralık 1647'de (ya da 5 Ocak 1648) azledildi. ### Sonraki görevleri ve ölümü 1648 yılında, Sultan İbrahim'in huzurunda Sadrazam [Hezarpare Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hezarp%C3%A2re_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'yı yalan söylemek ve rüşvet almakla suçlaması üzerine çıkan tartışma sonucunda önce hapsedildi, ardından [Azak Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Kalesi) muhafızlığıyla İstanbul'dan uzaklaştırıldı.[^6] Kasım 1648'de [Temeşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar_%28eyalet%29) beylerbeyi, Aralık 1650'de [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_%28eyalet%29) beylerbeyi oldu; 30 Ekim 1651'de bu görevden alınarak İstanbul'a döndü. Nisan 1652'de yeniden Bosna beylerbeyi olan Fazlı Paşa,[^7] 1654'te [Venedik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti)'ne bağlı [Zadar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zadar) Kalesi'ne başarılı bir akın yaptı ve bu başarısı nedeniyle [IV. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed) tarafından ödüllendirildi.[^8] 2 Mayıs 1656'da ikinci kez Budin beylerbeyi, 20 Kasım 1656'da bir kez daha Bosna beylerbeyi, 12 Aralık'ta ise Rumeli beylerbeyi oldu.[^9] 1657'de Silistre beylerbeyi olduğu görülen Fazlı Paşa'nın, 1658 Mart'ında Temeşvar beylerbeyi olduğu ve aynı yılın Ekim ayında görevi başında öldüğü[^10] ya da Silistre beylerbeyiyken isyancı Erdel beyini yakalama görevindeki ihmali nedeniyle 13 Haziran'da çağrıldığı Edirne'de padişahın emriyle başı kesilerek idam edildiği ifade edilmektedir.[^11][^12] Sarayı [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da [Binbirdirek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Binbirdirek)'teydi. [^1]: A' budai pasák.. 1841. [^2]: "İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi", İsmail H. Danişmend, Türkiye Yayınevi, İstanbul (1971), c.5, s.192 [^3]: A' budai pasák.. 1841. [^4]: "Türk Silahlı Kuvvetleri Tarihi / Girit Seferi (1645-1669)", ATASE Yayınları, Ankara (1977), s.39 [^5]: "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.132 [^6]: Özcan, Abdülkadir. Hezarpâre Ahmed Paşa. Türkiye Diyanet Vakfı, 1998, s. 301-302. [^7]: A' budai pasák.. 1841. [^8]: Akgündüz, Murat. Osmanlı İdaresi Döneminde Bosna-Hersek. isamveri.org, 2003, s. 111-130. [^9]: A' budai pasák.. 1841. [^10]: Kılıç, Orhan. Budin ve Tımışvar Eyaletlerinin Paşaları: Karşılaştırmalı Bir Analiz. DergiPark, 2019, s. 201,213,214,224,225. [^11]: A' budai pasák.. 1841. [^12]: Duman, Mahmut. Köprülü Mehmed Paşa Hayatı, Şahsiyeti ve Faaliyetleri. T.C. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006, s. 79.