# Cidde Kuşatması (1517)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_(1517)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Cidde Kuşatması (1517), https://tr.wikipedia.org/wiki/Cidde_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281517%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/26/Portuguese_attack_on_Jiddah_1517.jpg)
* (public-domain)*

- **Çatışma:** Cidde Kuşatması
- **Parçası:** Osmanlı-Portekiz Savaşları
- **Tarih:** 1517
- **Yer:** Cidde, Kızıldeniz
- **Sebep:** Portekizlilerin İslam kutsal şehirlerini ele geçirmek istemeleri
- **Sonuç:** Portekiz saldırısı püskürtüldü
- **Savaşan:** 22px Portekiz İmparatorluğu; 22px Memlüklüler; Destek; Osmanlı İmparatorluğu
- **Komutan:** 22px Lopo Soares de Albergaria; Selman Reis
- **Güç:** 37 gemi
- **Kayıp:** Bilinmiyor; Bilinmiyor

**Cidde Kuşatması**, 1517 yılında [Portekiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portekiz)'in Hint donanmasının [Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde)'ye saldırısının [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) destekli [Memlûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) donanması ve garnizonu tarafından püskürtülmesi.

## Savaşın Öncesi

[Portekiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portekiz) tehdidine karşı [Memluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) Sultanı [Kansu Gavri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kansu_Gavri), [Hüseyin el-Kürdi](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_el-K%C3%BCrdi)'yi [Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde)'nin tahkimiyle görevlendirmiş, adıgeçen komutan kentin etrafında güçlü surlar inşa ettirmişti. Türk denizcisi [Selman Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selman_Reis) de 2.000 levendiyle 1514 yılında [Memluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) hizmetine girerek [Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde)'nin deniz tarafından da savunulmasını sağlayacak bir filo oluşturmuştu.[^1] 1513 ve 1517 yıllarında [Aden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aden)'i ele geçirmeye çalışan ancak başarılı olamayan [Portekiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Portekiz) donanması, 1513 yılında mevsimin uygun olmaması nedeniyle [Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde)'ye ilerleyememişti. Uygun koşulları kollayan Portekiz donanması 1517 yılında [Kızıldeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1ldeniz)'e girerek [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)'ın kutsal şehirleri [Mekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke) ve [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine)'nin limanı olan [Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde)'yi hedef aldı. Buradaki Türk filosunun imhasıyla da [Kızıldeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1ldeniz)'de Portekizlileri engelleyebilecek hiçbir askeri kuvvet kalmayacaktı.

## Muharebe

Ünlü komutan [Afonso de Albuquerque](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afonso_de_Albuquerque)'nin yerine atanan [Lopo Soares de Albergaria](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lopo_Soares_de_Albergaria) komutasındaki yaklaşık 37 parçalık donanma[^2] dar bir liman girişi ve bu girişi kontrol eden top gücü ile karşı karşıya kaldı.[^3]

Yarma harekâtına girişen Portekiz donanması liman girişindeki Türk donanması ve Cidde kalesindeki garnizonun top atışı karşısında etkili olamadı ve limana girmeyi başaramadı.[^4]

Muharebede Osmanlı üretimi 550 ve 660 cm boyundaki ve 5 kilograma yakın gülleler fırlatabilen [bacaluşka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bacalu%C5%9Fka) tipi toplar da[^5] Portekiz donanmasının kaleye çok yaklaşmasını engellemişti.

Portekiz donanması geri dönüş yolunda [Somali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Somali)'nin kuzey kıyısındaki [Zeyla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeyla)'yı tahrip etti.[^6]

## Muharebenin sonrası

Muharebeden birkaç ay sonra Osmanlı ordusu Memlûkleri [Ridaniye Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rid%C3%A2niye_Muharebesi)'nde mağlup ederek bu devletin varlığına son verdi ve [Hicaz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz)'ı da topraklarına kattı. Bu sayede [Kızıldeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1ldeniz)'e çıkan Osmanlı Devleti Portekiz tehdidiyle mücadele mecburiyetini de devralmış oldu.

1520 yılında Diego Lopez de Sequiera komutasındaki 24 parçalık Portekiz donanması yeniden [Kızıldeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1ldeniz)'e girmeye çalışsa da [Aden](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aden) ve [Babülmendeb](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BClmendep_Bo%C4%9Faz%C4%B1) arasında amiral gemisi kazaya uğradı. Rüzgarların müsaade etmemesi nedeniyle [Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde)'ye yönelemeyen Portekiz donanması Afrika kıyılarını takip ederek [Massava](https://turkipedia.org/tr/wiki/Massava)'da [Habeşistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Etiyopya) Krallığına gönderilen Portekiz elçisini karaya çıkardı ve süratle [Kızıldeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1ldeniz)'den uzaklaştı.[^7]

[^1]: Historic Cities of the Islamic World, Clifford Edmund Bosworth (2007), s.222-223
[^2]: XVI. Asrın İlk Yarısında Kızıldeniz Sahillerinde Osmanlılar, Cengiz Orhonlu (1977), s. 6
[^3]: Gunpowder and Galleys, John Francis Guilmartin, Naval Inst Press (2004), s. 27-29
[^4]: War and the World: Military Power and the Fate of Continents, 1450-2000, Jeremy Black, Yale University Press (2008)
[^5]: Guns for the Sultan: Military Power and the Weapons Industry in the Ottoman Empire, Gábor Ágoston, Cambridge University Press (2005), s. 80
[^6]: Doğu Afrika Sahilinde Osmanlı Hakimiyeti:Kuzey Somali'de Zeyla İskelesinin Konumu, Ahmet Kavas, İslam Araştırmaları Dergisi (2001), s 111.
[^7]: XVI. Asrın İlk Yarısında Kızıldeniz Sahillerinde Osmanlılar, Cengiz Orhonlu (1977), s. 6
