# Chieh-she-shuai > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Chieh-she-shuai > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Chieh-she-shuai, https://tr.wikipedia.org/wiki/Chieh-she-shuai (CC-BY-SA-4.0) - **Hanedan:** Aşina - **Babası:** Şipi Kağan - **Ölüm tarihi:** 19 Mayıs 639 - **Ölüm yeri:** Vey Irmağı - **Dini:** Tengricilik *Bu sayfa tarihi şahsiyet ****Chieh-she-shuai**** hakkındadır. Oyun ve roman karakteri için *[*Kür Şad*](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCr_%C5%9Ead)* maddesine bakınız.* **A-shih-na Chieh-she-erh** ya da **A-shih-na Chieh-she-shuai**[^1] veya **Ashina Jiesheshuai**, Geleneksel: 阿史那結社率 / Basit.: 阿史那结社率 ,[^2][^3][^4][^5][^6] Pinyin: āshǐnà jiēshèshuai, (aşi-ina Çiyeşihşuay) Wade-Giles: ashihna chieh-she-shuai, Orta Çağ Çincesi: (Guangyun): ʔɑ-ʃĭə˥-nɑ˩ kiet-ʑĭa˥-ʃĭuĕt, d. ? - ö. 19 Mayıs 639), [Doğu Göktürk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)nda [Aşina](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Fina) (Aşina, Aşena, Asena, Asina) ailesinin mensuplarından ve Çin [Tang Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tang_Hanedan%C4%B1)nda Chunglangchiang (Zhonglangjang, 中郎將, "Korgeneral")lığa[^7][^8] kadar yükseltilen Fan-chiang (蕃將 / 蕃将, fānjiāng, "Yabancı general")lardandır.[^9] [Şipi Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eipi)'ın oğullarından olup "[Tuli Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuli_Ka%C4%9Fan)" (突利可汗, Tölis qaγan, küçük kağan)[^10] unvanını kullanan Ashina Shihpopi (阿史那什缽苾 / 阿史那什钵苾, āshǐnà shénbōbié, d. 602 - ö. 631)'nin kardeşidir.[^11] Türk tarihçiliğinde, ilk kez [Nihal Atsız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nihal_Ats%C4%B1z) tarafından kullanılan **Kürşad** adıyla bilinmektedir. ## Tang'a geliş ![Tai Tsung](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/TangTaizong.jpg/1280px-TangTaizong.jpg) *Tai Tsung (public-domain)* 27 Mart 630[^12] tarihinde [Yin Dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yin_Da%C4%9Flar%C4%B1) (Çogay) civarında meydana gelen (陰山之戰 / , yīnshān zhī zhàn)'nde yenilen [Illig Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0llig)'ın esir düşüp [Doğu Göktürk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın yıkılmasından önce, 21 Aralık 629[^13] tarihinde ağabeyi (aynı zamanda [Tai Tsung](https://turkipedia.org/tr/wiki/Li_Shimin)'un kan kardeşi) [Tölis Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yami)'ın Tang Hanedanı'na sığınmasıyla birlikte geldi ve zamanla yükseldi.[^14][^15] Ancak Chieh-she-shuai düzenbaz olduğu için Tölis Kağan tarafından dışlandı. Chieh-she-shuai ağabeyine karşı kin besledi ve Tölis Kağan'a iftira atıp Tang Hanedanı'na karşı isyan etmeyi planlamakta olduğunu Tai Tsung'a ihbar etti.[^16][^17] Ondan sonra imparator Tai Tsung, Chieh-she-shuai'yi önemsemez oldu ve rütbesi uzun süre yükselmedi.[^18] Shunchou (Eyaleti) Askerî Valiliğine atanmış Tölis Kağan, 631 yılında imparatoru ziyaret etmek üzere yola çıkıp Pingchou'ya kadar geldiğinde hastalıktan 29 yaşında öldü. Tai Tsung çok üzüldü ve Chungshu Shihlang ("Özel Kalem Bakanlığı Müsteşarı") Ts'en Wenpen'e bir kitabe yazdırdı. Ardılı olarak Ho-lo-ku[^19] (阿史那賀邏鶻 / 阿史那贺逻鹘, āshǐnà hèluógǔ) getirildi.[^20][^21] ## Yaz sarayı baskını 13 Mayıs 639[^22] tarihinde [Tai Tsung](https://turkipedia.org/tr/wiki/Li_Shimin) yaz sarayı olan Chiu-ch'eng Sarayı (九成宮 / 九成宫, jiǔchéng gōng)[^23][^24]'na geldi.[^25] Chieh-she-shuai gizlice eski kabileleriyle irtibata geçerek yaklaşık 40 yandaşı kazanıp imparatora karşı suikastı planladı.[^26] Jiucheng Sarayı'ından Tai Tsung'un prensi olup Tai Tsung'un ölümünden sonra [Kao Tsung](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kao_Tsung) olarak tahta geçecek olan Çin Kralı [Li Chih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaozong_%28Tang%29)'in dışarı çıkarken açılacak kapıdan yararlanarak sarayın içine girerek doğrudan imparatorun yatak odasını basarak başarılı olabileceğini düşündü.[^27] 19 Mayıs 639[^28] tarihinde Ho-lo-ku'yu korumaya alıp gece sarayın dışında gizledi. Ancak o gün şiddetli fırtına yüzünden Li Chih saraydan çıkmayınca Chieh-she-shuai şafak vakti geldiğinde açığa çıkacaklarından endişe ettiği için saraya saldırdı.[^29][^30][^31] Chieh-she-shuai ve adamları savaşarak dört savunma hattını aşarak onlarca muhafızı öldürdüler.[^32] O sırada yardıma yetişen Che-ch'ung Sun Wu-k'ai[^33] ve adamları mücadele ederek isyancıları geri püskürttüler.[^34] İsyancılar ahıra sığınarak yirmi küsur atı çalıp kuzeye kaçtılar.[^35] Vey Nehrini geçerek eski topraklarına ulaşmak amacındayken sınırdaki Tang devriyeleri tarafından yakalandılar ve kılıçla kesilerek öldürüldüler.[^36] Yalnızca Tuli Kağan'ın oğlu Ho-lo-ku affedilerek Çin'in içlerindeki Ling-wai'a sürgün edildi.[^37] Çin Saray Baskını, 7. yüzyılda [Göktürkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) tarafından gerçekleştirilen bir isyan hareketidir. [Kürşad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Chieh-she-shuai) ve liderliğindeki 40 kişi, Çin İmparatorluğu'na karşı bağımsızlık mücadelesi vermek amacıyla Çin sarayına baskın düzenlemiştir. Ancak bu isyan başarısız olur ve Kürşad ile arkadaşları Çinli askerler tarafından öldürülür. Bu olay, Türk tarihinde kahramanlık ve özgürlük mücadelesi simgelerinden biri haline gelmiştir.[^38] ## İsyan sonrası Chieh-she-shuai'nin isyanından sonra [Göktürkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler)in [Sarı Irmak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1_Irmak)'ın güneyinde bulunmalarının iyi olmadığını dile getirenler çoğaldı. Tai Tsung da Göktürk siyasetini değiştirmeye karar verdi.[^39] 13 Ağustos 639[^40] tarihinde Tai Tsung, "Sarayı Muhafız Birliği Sağ Wu-wei Büyük General",[^41] Hua Eyaleti Askerî Müsteşarı ve Huai-hua Vilâyet Kralı[^42] olan [Li Simo](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87elebi_Ka%C4%9Fan) (Aşina Simo)'yu Chilipi Kağan olarak atadı ve Kutao'nun verilmesine, çeşitli eyaletlerde oturan Göktürk ve etnik azınlıkları Sarı Irmak'ın kuzeyine götürmesine ve orada surlar inşa ederek uzun süre sınır kalelerini muhafaza etmesine dair ferman çıkardı. Ancak Chilipi Kağan [Seyanto](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyanto_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)lardan korkarak kaleden çıkmak istemeyince Tai Tsung, Sinong ("Tarım Bakanı") Kuo Sipen'i Seyontolara yollayarak, Göktürklerle savaşmaması talimatını verdi.[^43] ## Kür Şad [Sabahattin Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sabahattin_Ali) Yüksek Muallim Mektebi'nden arkadaşı olan [Hüseyin Nihal Atsız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nihal_Ats%C4%B1z)'dan bir piyes için tarihî ve kahramanca bir konu istedi ve Atsız "[Kür Şad](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCr_%C5%9Ead)" adı ile anlattı.[^44][^45][^46] Sabahattin Ali anlatılanları kullanarak "Kür Şad" adında âciz bir aşık karakter tasarladı ve bu karakterin yer aldığı [*Esirler*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Esirler) adlı oyununu, 1 Haziran - 1 Eylül 1936 tarihleri arasında [*Varlık*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Varl%C4%B1k_%28dergi%29) dergisinde yayımladı.[^47] 1939 yılında Hüseyin Nihâl Atsız [*Kopuz*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kopuz_%28dergi%29) dergisine verdiği yazısında "Kür Şad" 'dan bahsedip üniversite meydanında tek parçalı sade bir taşla kırk bir kılıçtan ibaret bir abidenin dikilmesini önerdi.[^48] Daha sonra 1946 yılında kaleme aldığı [*Bozkurtların Ölümü*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozkurtlar%C4%B1n_%C3%96l%C3%BCm%C3%BC) romanındaki "Kür Şad" karakteri bu kişiden esinlenerek yaratılmıştır. (Ancak roman karakteri "Kür Şad" 'ın babası "Çuluk Kağan"'dır.[^49][^50][^51]) Atsız, 1947 yılında *Kür Şad* dergisini yayımlamaya başladı ve derginin ilk sayısı için "En Büyük Türk Kahramanı Kür Şad" adlı yazıyı bizzat yazıp "Yarınki [Türkeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_d%C3%BCnyas%C4%B1)" nde Kür Şad için ulu bir anıt düşündüğünü açıkladı.[^52] [^1]: Ahmet Taşağıl'a göre "Cişeşuay" biçiminde okunur. [^2]: Eski Tang kitabı, Cilt 194-1. [^3]: Yeni Tang kitabı, Cilt 215-1. [^4]: . [^5]: Yeni Tang kitabı, Cilt 195. [^6]: Yeni Tang kitabı, Cilt 215-1. [^7]: Eski Tang kitabı, Cilt 194-1. [^8]: İngilizce Vikisözlüğünde 中郎將 . [^9]: 章群, 唐代蕃将研究, 聯經出版事業公司, 1990, ISBN 957-08-0115-8 (Chang Ch'ün, Tang Dönemi Yabancı General Araştırmaları, Lienching Yayın İşleri A.Ş.), s. 186. Baidu Kütüphanesi . [^10]: Eski Tang kitabı, Cilt 194-1. [^11]: Eski Tang kitabı, Cilt 3. [^12]: Tang kitaplarında yer alan Yıl: 貞觀四年, ay: 二月, gün: 甲辰 tarihi, Academia Sinica'nın Takvim Çeviricisiyle çevirilmiştir. [^13]: Tang kitaplarında yer alan Yıl: 貞觀三年, ay: 十二月, gün: 戊辰 tarihi, Academia Sinica'nın Takvim Çeviricisiyle çevirilmiştir. [^14]: Eski Tang kitabı, Cilt 194-1. [^15]: . [^16]: Yeni Tang kitabı, Cilt 195. [^17]: 中国人民解放军军事科学院, 中国军事通史, 第十册 第十卷, 唐代军事史（上）, 军事科学出版社, 1998, (Çin Halk Kurtuluş Ordusu Askerî Bilim Akademisi, Çin Askerî Genel Tarihi, 10. Cilt, 1. Bölümü: Tang Dönemi Askerî Tarihi - I, Askerî Bilim Yayınevi), s. 182. books.google [^18]: Yeni Tang kitabı, Cilt 195. [^19]: İsenbige Togan, Gülnar Kara, Cahide Baysal, Çin Kaynaklarında Türkler Eski T'ang Tarihi (Chiu T'ang-shu) 194a: 'Türkler Bölümü' (Açıklamalı Metin Neşri), TTK, Ankara, 2006 ISBN 9751618967 [^20]: Eski Tang kitabı, Cilt 194-1. [^21]: Yeni Tang kitabı, Cilt 215-1. [^22]: Tang kitaplarında yer alan Yıl: 貞觀十三年, ay: 四月, gün: 戊寅 tarihi, Academia Sinica'nın Takvim Çeviricisiyle çevirilmiştir. [^23]: Bugünkü Şenşi Eyaleti Linyou İlinde bulunan T'ien-t'ai Dağı (天台山, tiāntái shān)nda Sui imparatoru Wendi tarafından 593 - 595 yılları arasında Jenshou Sarayı (仁壽宮 / 仁寿宫, rénshòu gōng) adıyla inşa edilmiş ve daha sonra 631 yılında Tai Tsung tarafından tadilat edilip Chiu-ch'eng Sarayı olarak adlandırılmıştır. 632 baharında Tai Tsung'un dönemin önde gelen hat sanatçısı Ouyang Hsun (歐陽詢 / 欧阳询, ōuyáng xún)'a yazdırdığı Chiu-ch'eng kung Li-ch'üan-ming (九成宮醴泉銘 / , jiǔchéng gōng lǐquánmíng) adlı eseri ile bilinir. Tai Tsung Mart - Ekim 632, Mayıs - Ekim 633, Mart - Ekim 634 tarihleri arasına bu sarayda kalmış ancak 635 - 638 yılları arasında babası ve eşinin ölümleri münasebetiyle hiç kalmamıştır. Daha sonra Nisan - Ekim 639 tarihleri arasında kaldıysa da ondan sonra hayat boyunca hiç kalmamıştır. Tai Tsung'un dokuzuncu çocuğu olan Çin Kralı Li Chih, Kao Tsung olarak tahta geçtikten sonra 651 yılında Wan-nien Sarayı (萬年宮 / 万年宫, wànnián gōng) olarak adlandırıldı ve sarayın güzelliğini öven kitabeyi bizzat yazıp diktirdi. Ancak iki hafta sonra sel basıp kendisi zar zor kurtardıysa da 3000 kişi hayatını kaybetti. Ondan sonra Kao Tsung bu saraydan uzaklaştı ve 667 yılında tekrar Chiu-ch'eng Sarayı olarak adlandırıp birkaç kez ziyaret etti. [^24]: Yuan Jiang tarafından çizilmiş Chiu-ch'eng kung (The Palace of Nine Perfections) The Metropolitan Museum of Art. [^25]: Yeni Tang kitabı, Cilt 195. [^26]: Yeni Tang kitabı, Cilt 195. [^27]: Yeni Tang kitabı, Cilt 195. [^28]: Tang kitaplarında yer alan Yıl: 貞觀十三年, ay: 四月, gün: 甲申 tarihi, Academia Sinica'nın Takvim Çeviricisiyle çevirilmiştir. [^29]: Yeni Tang kitabı, Cilt 195. [^30]: Глава XVII. ТАБГАЧСКИЙ ХАН . [^31]: Cultural-china . [^32]: Taşağıl, Ahmet. Bozkırın Kağanlıkları: Hunlar, Tabgaçlar, Göktürkler, Uygurlar. Kronik Kitap, 2018, s. 149. [^33]: İsenbige Togan, Gülnar Kara, Cahide Baysal, Çin Kaynaklarında Türkler Eski T'ang Tarihi (Chiu T'ang-shu) 194a: 'Türkler Bölümü' (Açıklamalı Metin Neşri), TTK, Ankara, 2006 ISBN 9751618967 [^34]: Taşağıl, Ahmet. Bozkırın Kağanlıkları: Hunlar, Tabgaçlar, Göktürkler, Uygurlar. Kronik Kitap, 2018, s. 149. [^35]: Yeni Tang kitabı, Cilt 195. [^36]: Taşağıl, Ahmet. Bozkırın Kağanlıkları: Hunlar, Tabgaçlar, Göktürkler, Uygurlar. Kronik Kitap, 2018, s. 149. [^37]: Tzu chih t'ung chien 'a göre "Lingpiao" (嶺表)'ya, Eski Tang Kitabı ve Yeni Tang Kitabı 'na göre ise "Lingwai" (嶺外)'ya, Çin Kaynaklarında Türkler Eski T'ang Tarihi (Chiu T'ang-shu) 194a: 'Türkler Bölümü' (Açıklamalı Metin Neşri) 'ne göre "Tepelerin Ardı" [^38]: BULAM, Cem. Taşağıl, A. Uygurlar -840’tan Önce-, İstanbul: Bilge Kültür Sanat Yayınları, 2021, ss. 192. ISBN 978-625-7201-22-3. 1 Ocak 2022, s. 209-213. [^39]: 中国人民解放军军事科学院, 中国军事通史, 第十册 第十卷, 唐代军事史（上）, 军事科学出版社, 1998, (Çin Halk Kurtuluş Ordusu Askerî Bilim Akademisi, Çin Askerî Genel Tarihi, 10. Cilt, 1. Bölümü: Tang Dönemi Askerî Tarihi - I, Askerî Bilim Yayınevi), s.184. books.google [^40]: Tang kitaplarında yer alan Yıl: 貞觀十三年, ay: 七月, gün: 庚戌 tarihi, Academia Sinica'nın Takvim Çeviricisiyle çevirilmiştir. [^41]: Erkin Ekrem, "Gök Türk Hsieh-li Kağan'ın (618-630) Oğlu A-shih-na Po lou Men'in Mezar Kitabesi Üzerine", Modern Türklük Araştırmaları Dergisi Cilt 4, Sayı 4, Aralık 2007. [^42]: Erkin Ekrem, "Gök Türk Hsieh-li Kağan'ın (618-630) Oğlu A-shih-na Po lou Men'in Mezar Kitabesi Üzerine", Modern Türklük Araştırmaları Dergisi Cilt 4, Sayı 4, Aralık 2007. [^43]: . [^44]: Nihâl Atsız, "İçimizdeki Şeytanlar" (19 Temmuz 1940), Atsız Cilt 11: İçimizdeki Şeytan, En Sinsi Tehlike, Hesap Böyle Verilir, İkinci Baskı, İrfan Yayımcılık, 1997, ISBN 975-371-064-X, s. 16. [^45]: Göktürk Ömer Çakır, ""Kür Şad"ın Gerçekliği Hakkında", Orkun dergisi, Sayı: 147, Mayıs 2010. [^46]: Göktürk Ömer Cakır'ın Not Defteri. [^47]: Sabahattin Ali, Bütün eserleri: Cilt 7: Son Hikâyeler-Esirler, Varlık Yayınevi, 1966. [^48]: Hüseyin Nihâl Atsız, "Cihan Tarihinin En Büyük Kahramanı: Kür Şad", Kopuz, Sayı: 3, 1939. [^49]: Bozkurtların Ölümü Birinci Bölümü II Bağtur Şad . [^50]: Nihâl Atsız, Bozkurtlar, Ötüken, 1974, Baskı: 10, s. 31. [^51]: Nihâl Atsız, Bozkurtların destanı, Ötüken, 1976, Baskı: 2, s. 86. [^52]: Hüseyin Nihâl Atsız, "En Büyük Türk Kahramanı Kür Şad", Kür Şad, Sayı: 1, 3 Nisan 1947, s. 3.