# Cezayir'in Bombardımanı (1816)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir'in_Bombard%C4%B1man%C4%B1_(1816)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Cezayir'in Bombardımanı (1816), https://tr.wikipedia.org/wiki/Cezayir%27in_Bombard%C4%B1man%C4%B1_%281816%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/%D0%98%D0%BB%D0%BB%D1%8E%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D0%BA_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8C%D0%B5_%C2%AB%D0%90%D0%BB%D0%B6%D0%B8%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5_%D1%8D%D0%BA%D1%81%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%B8%C2%BB_%E2%84%96_1._%D0%92%D0%BE%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B0%D1%8F_%D1%8D%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D0%A1%D1%8B%D1%82%D0%B8%D0%BD%D0%B0._%D0%A2%D0%BE%D0%BC_2_%28%D0%A1%D0%9F%D0%B1.%2C_1911_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%29.jpg/1280px-thumbnail.jpg)
* (« Военная энциклопедия И. Д. Сытина ». Том 2 ( Санкт-Петербург ; 1911 )., public-domain)*

- **Çatışma:** Cezayir'in Bombardımanı
- **Parçası:** Berberi Savaşları
- **Tarih:** 27 Ağustos 1816
- **Yer:** Cezayir, Cezayir Eyaleti
- **Sonuç:** İngiliz-Hollanda zaferi; Hristiyan esirlerin serbest bırakılması ve antlaşma
- **Savaşan:** Flag of the United Kingdom (1-2)|20px Birleşik Krallık; Flag of the Netherlands|20px Hollanda Krallığı; Flag of Regency of Algiers|20px Cezayir Eyaleti
- **Komutan:** Flag of the United Kingdom (1-2)|20px Edward Pellew; Flag of the Netherlands|20px Theodorus Frederik van Capellen; Flag of Regency of Algiers|20px Ömer Ağa
- **Güç:** 5 hat gemisi; 5 fırkateyn; 42 savaş gemisi; 224 kıyı topu; yaklaşık 17.000 asker
- **Kayıp:** 900 ölü ve yaralı; 500–5.000 ölü ve yaralı

**Cezayir'in Bombardımanı** (27 Ağustos 1816), İngiliz ve Hollanda donanmalarının, Cezayir Eyaleti'ne ait limanı ve savunma bataryalarını hedef aldığı bir deniz harekâtıdır. Operasyonun temel amacı, Cezayir’in Hristiyan esir ticaretini ve Akdeniz’deki korsan faaliyetlerini sonlandırmaktı.[^1]

## Arka plan

18. yüzyılın sonlarından itibaren [Cezayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Garp_%28eyalet%29), [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus_%28eyalet%29) ve [Trablus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_%28eyalet%29) beyleri, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na bağlı olmakla birlikte büyük ölçüde özerk biçimde hareket ediyor; [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)’de [korsanlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korsanl%C4%B1k) faaliyetleri yürütüyordu. [Napolyon Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napolyon_Sava%C5%9Flar%C4%B1)’nın ardından [İngiltere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k), bu korsanların ticarete verdiği zararı önlemek amacıyla bölgedeki [Osmanlı eyaletlerine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_eyaletleri_listesi) baskı yapmaya başladı.[^2] 1816 yılı başlarında Amiral [Edward Pellew](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edward_Pellew), Tunus ve Trablus beyleriyle anlaşma yaparak köleliği kaldırttı. Ancak Cezayir Eyaleti, benzer şartları reddetti ve Avrupa esirlerinin bir kısmını iade etmeyi kabul etmedi.[^3]

## Harekât

27 Ağustos sabahı Amiral Pellew komutasındaki filo Cezayir açıklarına ulaştı. Donanma, şehrin güneybatısındaki açıkta konuşlandı ve öğleden sonra topçu ateşi başladı. Limandaki tahkimatlar kısa sürede ağır hasar aldı; mühimmat depoları ve tersane binaları alev aldı.[^4] Bombardıman yaklaşık dokuz saat sürdü. İngiliz-Hollanda filosu gece boyunca ateşi sürdürdü; sabah olduğunda savunma bataryalarının çoğu imha edilmişti.[^5]

## Sonuçlar

![Cezayir Dayısı Ömer Ağa](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/01/Omar_Agha_sitting_on_a_couch.png)
*Cezayir Dayısı Ömer Ağa (Abraham Salamé, public-domain)*

Bombardımanın ardından yapılan antlaşma gereği, Cezayir Eyaleti 3.000’den fazla Avrupalı esiri serbest bıraktı ve Hristiyan köle ticaretini resmen sonlandırmayı taahhüt etti.[^6] Cezayir Dayısı [Ömer Ağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_A%C4%9Fa), esirlerin serbest bırakılması karşılığında şehre yönelik saldırının sonlandırılmasını kabul etti. Ancak korsanlık faaliyetleri bölgeden tamamen silinmedi; 1830’daki Fransız işgali, bu dönemin kesin sonu olarak kabul edilir.[^7]

## Değerlendirme

Cezayir’in Bombardımanı, Britanya'nın 19. yüzyılın başındaki deniz üstünlüğünün ve kölelik karşıtı diplomatik politikasının bir göstergesi olarak değerlendirilir.[^8] Bazı tarihçiler bu olayı "insani müdahalenin erken bir örneği" olarak nitelerken, bazıları da operasyonu "ekonomik ve siyasi nüfuz kurma girişimi" olarak yorumlamaktadır.[^9]

## Ayrıca bakınız

- [Berberi Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berberi_Sava%C5%9Flar%C4%B1)

[^1]: Andrew Lambert, The Bombardment of Algiers, 1816: Naval Power and Diplomacy in the Mediterranean, Royal Naval Institute Press, 2018.
[^2]: H. Thomas, Slavery and Freedom in the Early 19th Century Mediterranean, Oxford University Press, 2015.
[^3]: John Keegan, The Price of Command: Britain’s Mediterranean Strategy, 1815–1820, Routledge, 1999.
[^4]: R. G. Grant, Sea Battles Through the Ages, Dorling Kindersley, 2006.
[^5]: Michael Lewis, A History of the British Navy in the Nineteenth Century, Methuen, 1951.
[^6]: David Hannay, The Sea Trader and the Slave, Cambridge Historical Studies, 1934.
[^7]: Alan Palmer, The Decline of the Barbary States, HarperCollins, 1987.
[^8]: Andrew Lambert, The Foundations of British Seapower, Routledge, 2001.
[^9]: Martin Meredith, Empires of the Sea: Naval Power in the Modern Mediterranean, Penguin Books, 2012.