# Cezâyir-i Bahr-i Sefîd (eyalet)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Bahr-i_Sef%C3%AEd_(eyalet)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Cezâyir-i Bahr-i Sefîd (eyalet), https://tr.wikipedia.org/wiki/Cez%C3%A2yir-i_Bahr-i_Sef%C3%AEd_%28eyalet%29 (CC-BY-SA-4.0)

![Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti (1609)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Archipelago_Eyalet%2C_Ottoman_Empire_%281609%29_Kopie.png/1280px-Archipelago_Eyalet%2C_Ottoman_Empire_%281609%29_Kopie.png)
*Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti (1609) (Underlying lk, CC-BY-SA-3.0)*

- **Native name:** Eyâlet-i Cezayir-i Bahr-i Sefîd
- **Subdivision:** Eyaleti
- **Nation:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Year start:** 1535
- **Year end:** 1864
- **P:** Mora Despotluğu; Stato da Màr; Kıbrıs Eyaleti
- **S:** Mora Eyaleti; Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilayeti; Yunan Krallığı; Military-Political System of Samos
- **Capital:** Gelibolu
- **Today:** Türkiye; Yunanistan; Kıbrıs; KKTC; Mısır
- **Stat year:** c. 1860
- **Stat area:** 25458
- **Stat pop:** 700000

**Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti** veya **Cezayir-i Bahr-i Sefid Beylerbeyliği**, [16. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/16._y%C3%BCzy%C4%B1l)da kurulan [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyalet_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)dir.

1534/1535 yılında [Rumeli Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) ve [Anadolu Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_%28eyalet%29) topraklarından bazı sancakların alınmasıyla kurulan eyaletin 1550 yılındaki kayıtlardaki sancakları; [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu), [Eğriboz](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz), [Karlieli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karl%C4%B1eli_Sanca%C4%9F%C4%B1), [İnebahtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nebaht%C4%B1), [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos) ve [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29) şeklindedir. Merkezi [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu) olan eyalet daha sonraları yeni fetihler ve idari gereksinimler nedeniyle büyümüş ve eyalete yeni sancaklar bağlanmıştır. 16. yüzyıl sonlarına doğru [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z) ve Cezair ([On İki Ada](https://turkipedia.org/tr/wiki/On_%C4%B0ki_Ada)) sancakları da eyalete dahil edildi.[^1]

[17. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/17._y%C3%BCzy%C4%B1l)da eyaletin sancakları; [Gelibolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu), [Eğriboz](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz), [Karliili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karl%C4%B1eli_Sanca%C4%9F%C4%B1), [İnebahtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nebaht%C4%B1), [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos), [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29), [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1), [Nakşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nak%C5%9Fa), Sigla (İzmir, Urla, Çeşme, Ayasuluk, Çine, Balat kazaları), Mehdiyye, [Kocaeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kocaeli), [Mezistre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mistra), [Biga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Biga), [Sigacık](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1%C4%9Fac%C4%B1k) olarak görülmektedir. 1670-1703 yılları arasında [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s) adası da eyalet sınırları içerisinde yer almıştır.

1867 yılında Cezayir-i Bahr-i Sefid Eyaleti kaldırılmış, yerine Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilayeti kurulmuştur. Yeni vilayet ilk başlarda [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos), [Biga](https://turkipedia.org/tr/wiki/Biga), [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1), [İstanköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stank%C3%B6y), [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29) ve [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s) sancaklarından oluşurken, merkezi ilk başlarda Kale-i Sultaniye ([Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale)) kazasıydı. Daha sonra Biga, 1878'de de [Kıbrıs](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s)'ın bu eyaletten ayrılmasıyla dört sancaktan oluşan bir vilayet konumunda bulunmuştur. [Lozan Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lozan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)'na kadar mevcudiyetini sürdüren eyaletin merkezi 1876 yılından itibaren [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos) olmuştur.

[^1]: Ünal, A.,A., XVI. ve XVII. YÜZYILLARDA CEZAYİR-İ BAHR-İ SEFİD (AKDENİZ-EGE ADALARI) YA DA KAPDAN PAŞA EYALETİ., Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Sayı:12, Sayfa:251-261 Yılː 2002. URL:http://sbedergi.erciyes.edu.tr/sayi_12/sayi_12_16_a_a_unal_251_261.pdf . Erişim: 2017-02-23 <http://sbedergi.erciyes.edu.tr/sayi_12/sayi_12_16_a_a_unal_251_261.pdf>
