# Cevherriz Hanım Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Cevherriz_Han%C4%B1m_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Cevherriz Hanım Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Cevherriz_Han%C4%B1m_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 1862 veya 1893
- **Ölüm tarihi:** 1940 (78 yaşında)
- **Doğum yeri:** Kafkasya
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Bağlılığı:** Türkiye; Osmanlı İmparatorluğu
- **Babası:** Halil Bey

**Cevherriz Hanım Efendi,** (Osmanlı Türk'ü; 1863 - 1940), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Sultanı [V. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Murad)'ın [nedime](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nedime)siydi .

## Hayatı

Cevherriz Hanım Efendi, [Abhazya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abhazya) [Soçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/So%C3%A7i)'de 1862 veya 1863'te doğdu. [Ubıhlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ub%C4%B1hlar)'dan olan Halil Bey'in kızıydı.

Cevherriz, Şehzade Murad henüz padişah olmadan önce başlayan Şehzade Murad için *Gözde adlı* başlığı ("Seçilmiş Biri", Bir cariye için en düşük sıralama) düzenledi. [Çırağan Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ra%C4%9Fan_Saray%C4%B1)'nın sakiniydi ve mükemmel Fransızca biliyordu. Ayrıca genç şehzade ve sultanlara Fransızca öğretti ve *Kalfa* (hazineci) unvanını aldı.

Kraliyet hanehalkı üyesi olan Filizten Kalfa'nın anılarında, Cevherriz'in, Hazinedar Dilberengiz'e Hadım Hüseyin Ağa'nın Nakşifend Kalfa ve Şehzade Murad'ın (İkinci sekreteri olan) Hüsnü Bey'le çalıştığını bildirdi. Murad'ın zihinsel uygunluğunu tespit etmek için Murad ile görüştü. Doktor geldiğinde, Cevherriz tercüman olarak görev yaptı. Bu hikâyenin ne kadar doğru olduğu belli değil fakat doktorun İngilizler yerine masonlar tarafından gönderilmiş olduğu biliniyor.[^1]

V. Murad'ın 1904'te ölümünden sonra Cevherriz, 1914'te Berberbaşı Hüsnü Bey ile ve ardından [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) ile evlendi. 1940'larda İstanbul'da öldü.

[^1]: Şehsuvaroğlu, Haluk Yusuf, Çırağanın meşhur kadın simaları , Taha Toros Arşivi, Dosya No: 120-Saraylar. Not: Gazetenin "Tarihten Sayfalar" köşesinde yayımlanmıştır. <http://earsiv.sehir.edu.tr:8080/xmlui/handle/11498/4656?show=full>
