# Cevdet Sunay
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Cevdet_Sunay
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Cevdet Sunay, https://tr.wikipedia.org/wiki/Cevdet_Sunay (CC-BY-SA-4.0)
* (F.N. Broers / Anefo, CC0-1.0)*
- **Makam:** 5. Türkiye cumhurbaşkanı; Cumhuriyet Senatörü; 12. TSK Genelkurmay Başkanı; Türk Kara Kuvvetleri Komutanı; TSK Genelkurmay II. Başkanı
- **Dönembaşı:** 28 Mart 1966; 28 Mart 1973; 14 Mart 1966; 4 Ağustos 1960; 3 Haziran 1960; 15 Aralık 1957
- **Dönemsonu:** 28 Mart 1973; (); 12 Eylül 1980; 28 Mart 1966; 16 Mart 1966; 2 Ağustos 1960; 3 Haziran 1960
- **Başbakan:** Süleyman Demirel (1965-1971); Nihat Erim (1971-1972); Ferit Melen (1972-1973)
- **Öncegelen:** Cemal Gürsel; Ragıp Gümüşpala; Cemal Gürsel; Salih Coşkun
- **Sonragelen:** Tekin Arıburun (vekâleten); Fahri Korutürk; Cemal Tural; Muzaffer Alankuş; Seyfi Turagay
- **1boşisim:** Seçen cumhurbaşkanı vekili
- **1isimveri:** İbrahim Şevki Atasagun
- **Doğum adı:** Ahmet Cevdet
- **Doğum yeri:** Erzurum, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm nedeni:** Kalp krizi
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Yattığı yer:** Cebeci Askeri Şehitliği, Ankara; (28 Mayıs 1982 - 30 Ağustos 1988); Devlet Mezarlığı, Ankara
- **Çocukları:** 3
- **Meslek:** Asker
- **Dini:** İslam
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu, (1917-1920); Türkiye, (1921-1966)
- **Alanı:** Topçu
- **Hizmetyılları:** 1917-1966
- **Rütbesi:** 25px Orgeneral
- **Savaşları:** I. Dünya Savaşı; Türk Kurtuluş Savaşı
*Cevdet Sunay'ın naaşı'nın 1982'den 1988'e kadar Devlet Mezarlığı'na taşınmadan önceki Cebeci Şehitliği'ndeki kabri, Ankara. (Geraslan06, CC0-1.0)*
*Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda Cevdet Sunay'ın kabri. (HalitBaris, CC0-1.0)*
**Ahmet Cevdet Sunay** (10 Şubat 1899, [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) - 22 Mayıs 1982, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), 1966'dan 1973'e kadar 5. [Türkiye cumhurbaşkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_cumhurba%C5%9Fkan%C4%B1) olarak görev yapan Türk asker ve devlet adamıdır. Daha önce [Türk Silahlı Kuvvetleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri) [genelkurmay başkanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri_genelkurmay_ba%C5%9Fkanlar%C4%B1_listesi) ve [Türk Kara Kuvvetleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kara_Kuvvetleri) [komutanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kara_Kuvvetleri_komutanlar%C4%B1_listesi) da yapan Sunay, [Cemal Gürsel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_G%C3%BCrsel)'in sağlık sorunları nedeniyle görevden alınmasının ardından [Türkiye Büyük Millet Meclisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) (TBMM) tarafından [cumhurbaşkanı seçildi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1966_T%C3%BCrkiye_cumhurba%C5%9Fkanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_se%C3%A7imi).
## Askerlik yaşamı
Ahmet Cevdet, 10 Şubat 1899 tarihinde [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'da doğdu.[^1][^2] Diğer bazı kaynaklarda doğum tarihi olarak 1896 ya da 1899 yılı[^3] ve doğum yeri [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon) olarak geçse de,[^4][^5] başka bir kaynağa göre doğum tarihi 1900 yılı ve doğum yeri [Trabzon ilinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon_%28il%29) [Çaykara](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87aykara) ilçesinin [Ataköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atak%C3%B6y%2C_%C3%87aykara) mahallesi olarak gösterilmektedir.[^6] Babası Çaykara'nın Şinek (Ataköy) köyünden Alay Müftüsü İslâm Sabri Efendi, annesi Hatice Hanım'dır. İlk ve orta öğrenimini [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum), [Kerkük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerk%C3%BCk), [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) ve [Kuleli Askerî Lisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuleli_Asker%C3%AE_Lisesi)nde yaptı. [Birinci Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında, 7 Temmuz 1917 tarihinde subay namzedi olarak orduya katıldı. Aynı yıl [Sina ve Filistin Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye-Filistin_Cephesi)'nde görev aldı. 1918 yılında İngilizlere [esir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Esir) düştü. [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a götürüldü. Esaretten döndükten sonra, [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katılarak, [Güney Cephesi'](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1_G%C3%BCney_Cephesi)nde görev aldı. Sonradan [Batı Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1_Bat%C4%B1_Cephesi)'nde görevini sürdürdü. 1927 yılında [Harp Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu) öğrenimini tamamladı. 1930 yılında [Harp Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Enstit%C3%BCs%C3%BC)ni bitirdi. Silahlı Kuvvetler'de çeşitli görevler almıştır. 1949 yılında [Tuğgeneral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fgeneral) rütbesine terfi etti.
Tuğgeneral rütbesi ile 3. Zırhlı Tugay Komutanlığı ve Genelkurmay Harekât Daire Başkanlığı yapmıştır. 1952 yılında [Tümgeneral](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCmgeneral) rütbesine terfi etti. Tümgeneral rütbesi ile Genelkurmay Harekât Daire Başkanlığı ve 33. Tümen Komutanlığı görevlerinde bulundu. 1955 yılında [Korgeneral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korgeneral) rütbesine terfi etti. Korgeneral rütbesi ile 9. Kolordu Komutanlığı, Genelkurmay Harekât Başkanlığı ve Genelkurmay II. Başkanlığı görevlerinde bulunduktan sonra 1958 yılında Orgeneral rütbesine terfi etti. Orgeneral rütbesinde Genelkurmay II. Başkanlığı, Kara Kuvvetleri Komutanlığı görevlerini yürüttü. 2 Ağustos 1960 tarihinde Genelkurmay Başkanlığı görevine atandı. 15 Mart 1966 tarihinde kendi isteği ile emekli oldu ve aynı yıl [kontenjan senatörü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cumhuriyet_Senatosu_%28T%C3%BCrkiye%29_kontenjan_senat%C3%B6rleri_listesi) seçildi.
## Cumhurbaşkanlığı (1966-1973)
*Cevdet Sunay (F.N. Broers / Anefo, CC0-1.0)*
[Cemal Gürsel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_G%C3%BCrsel)'in rahatsızlığı sebebiyle görevden ayrılması üzerine, 28 Mart 1966'da [Türkiye Büyük Millet Meclisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) tarafından Türkiye'nin beşinci Cumhurbaşkanı seçildi. 28 Mart 1973 tarihine kadar devam eden Cumhurbaşkanlığı döneminde zaman zaman sıkıntılı günler geçirdi. Sırasıyla [Süleyman Demirel](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_Demirel), [Nihat Erim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nihat_Erim) ve [Ferit Melen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ferit_Melen)'in hükûmet kurdukları bu dönemde en uzun müddet hükûmet başında kalan (27.10.1965-19.03.1971) Süleyman Demirel'dir. Demirel bu dönem için Sunay'ın ölümünden sonra: "Beş yıl, Cumhurbaşkanı Sunay ile rahat çalıştık. Birbirimizi anlıyorduk. Çankaya ile hükûmet arasındaki bu uyum Türkiye'ye pek çok şey kazandırmıştır" demiştir.
*Cumhurbaşkanı Sunay ve Kral I. İdris Libya'da iki kızın hediyesini kabul ediyor, 1968 (public-domain)*
Türkiye'de sol hareketin ivme kazanması, [CHP](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cumhuriyet_Halk_Partisi)'nin "Ortanın Solu" sloganı, Ecevit'in adının duyulmaya başlaması, öğrenciler arasındaki sağ-sol kavgası, [Yassıda Mahkemesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yass%C4%B1ada_Yarg%C4%B1lamalar%C4%B1)'nde yargılanıp hapse mahkûm olan ve [Kayseri Kapalı Cezaevi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri_Kapal%C4%B1_Cezaevi)nde kalan başta Celâl Bayar olmak üzere [Demokrat Parti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demokrat_Parti_%281946%29) milletvekillerinin affı ile siyasi haklar verilmesi mevzusunda o günlerin partileri arasındaki mücadele, Suat Hayri Ürgüplü'nün başbakanlığa getirilip (29 Nisan 1972) kurduğu hükûmetin Sunay tarafından önce uygun görülüp sonra reddedilmesi, üniversitelerde zaman zaman arama yapılması, hatta bazen kapatılması, [İsmet İnönü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smet_%C4%B0n%C3%B6n%C3%BC)'nün irtica ve Nurculuk kelimelerini sık sık tekrarlaması, 1967 Kıbrıs olayları, ABD Başkanı Johnson'un mektubu, [Yargıtay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarg%C4%B1tay_%28T%C3%BCrkiye%29) Başkanı İmran Öktem'in cenaze merasimindeki olaylar (1969) ve sonrasındaki gösteriler, Birinci Boğaz Köprüsü, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) ve [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'da bazı resmî binaların bombalanması Genelkurmay Başkanı [Cemal Tural](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_Tural)'in Askeri Şûra'ya alınarak [Orgeneral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orgeneral) [Memduh Tağmaç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Memduh_Ta%C4%9Fma%C3%A7)'ın Genelkurmay Başkanı olması (12 Mart 1969), [Millî Nizam Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mill%C3%AE_Nizam_Partisi)'nin kurulması (26 Ocak 1970), İsrail Başkonsolosu'nun kaçırılması ve daha sonra öldürülmesi, üç İngiliz teknisyenin kaçırılıp öldürülmesi, Boğaziçi adlı yolcu uçağının Bulgaristan'a kaçırılması, [Deniz Gezmiş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deniz_Gezmi%C5%9F), [Yusuf Aslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yusuf_Aslan) ve [Hüseyin İnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_%C4%B0nan)'ın idamı, İsmet İnönü'nün önce CHP liderliğinden daha sonra CHP'den ve milletvekilliğinden istifası, birinci ve ikinci [Nihat Erim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nihat_Erim) hükûmetleri (1971-1972), sonra Ferit Melen'in başbakanlığı ve benzeri olaylar ve meşhur [12 Mart Muhtırası](https://turkipedia.org/tr/wiki/12_Mart_Muht%C4%B1ras%C4%B1) Cevdet Sunay'ın cumhurbaşkanlığı döneminde cereyan etmiştir.[^7]
Yedi yıllık görev süresini 28 Mart 1973 tarihinde tamamladı ve cumhurbaşkanlığından ayrıldı. Aynı gün [Cumhuriyet Senatosu tabii senatörü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cumhuriyet_Senatosu_tabii_senat%C3%B6rleri_listesi) olarak göreve başladı ve [12 Eylül Darbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/12_Eyl%C3%BCl_Darbesi)ne kadar görevini sürdürdü.
1929 yılında Atıfet Hanım'la evlenen ve üç çocuğu olan Cevdet Sunay 22 Mayıs 1982'de 83 yaşında ölmüştür. Cenazesi, 28 Mayıs 1982'de törenle, Ankara Cebeci Asri Mezarlığında toprağa verildi. 6 yıl sonra, 30 Ağustos 1988'de, Büyük Zafer'in 66. yılı nedeniyle, Devlet Mezarlığına nakledilmiştir.[^8]
## Halil Falyalı'nın iddiaları
Sedat Peker'in öne sürdüğü uyuşturucu iddialarıyla gündeme gelen Kıbrıslı iş insanı [Halil Falyalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_Falyal%C4%B1), 15 Ekim 2021 tarihinde tutuklanıp mahkemeye sevk edildi. Mahkemede mal varlığı hakkında bilgi veren Falyalı, Cevdet Sunay hakkında şu açıklamalarda bulundu: "[Fly Oil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fly_Oil) adında Kıbrıs'ın üçüncü büyük petrol şirketine sahibim. Bu petrol firması Cevdet Sunay'a aitti ve 1974'ten beri faaliyettedir. 25-30 yıl önce ben satın aldım."[^9]
[^1]: Cevdet SUNAY. T.C.CUMHURBAŞKANLIĞI.
[^2]: TÜRK SİYASETİNDE ETKİN BİR GENELKURMAY BAŞKANI: CEVDET SUNAY
[^3]: Cevdet Sunay kimdir?.
[^4]: Cevdet Sunay kimdir?.
[^5]: SUNAY, Cevdet - TDV İslâm Ansiklopedisi.
[^6]: Cevdet Sunay Müzesi - Trabzon. Türkiye Kültür Portalı, 30 Aralık 2022.
[^7]: Cevdet Sunay Besinci Cumhurbaskani oldu.
[^8]: Cevdet SUNAY. T.C.CUMHURBAŞKANLIĞI.
[^9]: Sedat Peker’in gündeme getirdiği Halil Falyalı’nın dikkat çeken ‘suç dosyası ve milyon dolarlık’. 19 Ekim 2021.