# Cenâbî Mustafa Efendi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Cen%C3%A2b%C3%AE_Mustafa_Efendi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Cenâbî Mustafa Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Cen%C3%A2b%C3%AE_Mustafa_Efendi (CC-BY-SA-4.0) **Mustafa Cenabi**, Safiyyüddin, Emir Hasanzade (d. 1540, ö. 1590-91), Osmanlı tarihçisidir. ## Hayatı [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)\`da doğduğu sanılmaktadır. Babası ve dedesinin [Niksar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niksar)\`lı olduğu düşünülmektedir. Safiyyüddin, Ebu Muhammed, Emirzade, Emir Hasanzade gibi pek çok lakapla da anılır. [Peygamber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed) soyundan geldiği bütün kaynaklarca doğrulanmaktadır. Cenani [mahlas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahlas)ı ile [şiir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiir) ve [kaside](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaside)ler yazmıştır. İstanbul'da ünlü şeyhülislam [Ebussuud Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebussuud_Efendi)'den dersler almış ve hizmetinde bulunmuştur. Bundan sonra [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne)'ye gitmiş burada çeşitli ilim ve [tasavvuf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tasavvuf) alimleri işe görüşmüştür. 1563'te [Kasımpaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kas%C4%B1mpa%C5%9Fa)'da [Fazliyye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fazliyye_Camii) yakınlarında yaptırdığı evde ikamet etmiştir. [Davud Paşa Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Davud_Pa%C5%9Fa_Medresesi), [Kariye Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kariye_Medresesi), [Sultaniye Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87elebi_Mehmet_Medresesi), [Sahn-ı Seman Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sahn-%C4%B1_Seman_Medresesi), [Süleymaniyye Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniyye_Medresesi) gibi çeşitli yerlerde 15 yıl boyunca [müderris](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCderris)lik yapmış daha sonra 1587'de [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep) kadılığına tayin olmuştur. ## Ölümü [Katip Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2tip_%C3%87elebi)'ye göre 1591'de Halep kadılığından ayrıldıktan sonra ölmüştür. Gömüldüğü yer bilinmemektedir. ## Eserleri [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) olarak 1588'de tamamlamış olduğu [El Hafil el Vasit ve'l Eylam ez Zahir el Muhit](https://turkipedia.org/tr/wiki/El_Hafil_el_Vasit_ve%27l_Eylam_ez_Zahir_el_Muhit) veya *Cenabi tarihi* adlı eseri Osmanlı devrinde yazılmış en kapsamlı tarih kitaplarındandır. Bu esere muhtemelen öğrenci iken başlamış ve tamamlaması 25 yıl sürmüştür. Eserin [Süleymaniye Kütüphanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniye_Yazma_Eser_K%C3%BCt%C3%BCphanesi)'nde kayıtlı bir nüshasında [Şeyh Edebali](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Edebali)'nin [Osman Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Gazi)'e nasihati yer almaktadır.[^1] Eser insanın yaratılışından başlar ve peygamberler tarihi, İslam öncesi Arap ve dünya tarihi, ilk dönem İslam tarihi, [Emevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emev%C3%AEler), [Abbâsîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abb%C3%A2s%C3%AEler) olmak üzere 996 (h)/1587-88 (m) tarihine kadar İslam devletleri tarihini içerir. İslam devletleri, bölgelere ayrılarak düzenlenmiş her devletin hükümdar ve padişahları ve olaylar gün ay ve yıl gözetilerek kronolojik sırayla kaydedilmiştir. Osmanlı tarihi kısmında, her padişah devrinden sonra o devirde yaşayan alim, tarikat şeyhi, tabib vb. kişilerin biyografileri, eserleri, hizmetleri, ölüm tarihleri sıralanmıştır. [^1]: Şeyh Edebali ve Osman Gazi'ye Vasiyeti