# Cemaleddin Efendi > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemaleddin_Efendi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Cemaleddin Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Cemaleddin_Efendi (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/1e/Djemaleddin_Effendi.jpg) * (Frederick George Aflalo, public-domain)* - **Makam:** Osmanlı Şeyhülislamı - **Doğum tarihi:** 1848 - **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 5 Nisan 1917 (68-69 yaş arası) - **Ölüm yeri:** İskenderiye, Mısır Sultanlığı - **Yattığı yer:** Edirnekapı Şehitliği, İstanbul - **Milliyeti:** Osmanlı Türkü - **Meslek:** Şeyhülislam, kazasker, müderris - **Dönembaşı:** 4 Eylül 1891 - **Dönemsonu:** 1909 - **Öncegelen:** Bodrumlu Ömer Lütfi Efendi - **Sonragelen:** Mehmed Ziyâeddin Efendi **Mehmed Cemaleddin Efendi** (محمد جمال الدین افندی) (d. 1848, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - ö. 1917, [İskenderiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)), Osmanlı din adamı, şeyhülislam ve hukukçusu. Şeyhülislamlığı [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) dönemiyle özdeşleşmiştir. Cemaleddin Efendi, 1848 yılı civarında İstanbul'da doğdu.[^1] Babası, Şeyh Ahmed Halid Efendi de bir hukukçuydu ve hem Kazasker hem de Bakan olarak hizmet etmişti. Annesi Kevabibiye ailesindendi ve Mehmed Said Efendi'nin kızıydı. Cemalledin Efendi Osmanlı ve İslam Hukuku konusunda eğitim aldı ve Osmanlı devletine 1884'te [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) Kadısı olarak hizmet etti. Hemen ardından 1888'de Anadolu Kazaskerliği'ne ve 1890'da ise Rumeli Kadılığı'na getirildi. 4 Eylül 1891'de 43 yaşında [Şeyhülislam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh%C3%BClislam) oldu. 16 yıl ve 11 ay bu görevde kaldı ve ardından bir kez daha kısa süreyle bu göreve getirilmesi sebebiyle toplam 18 yıla yakın bir süre bu görevde kalarak [Zenbilli Ali Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zenbilli_Ali_Efendi)'nin ardından tarihte, bu görevi en uzun süre yapan üçüncü kişi oldu.[^2] Ünlü operatör doktor ve belediye reisi [Cemil Topuzlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemil_Topuzlu) kendisinin damadıdır. [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'e bir soru sorması üzerine Abdülhamit'i şans eseri [Yıldız Suikastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1z_Suikast%C4%B1) saldırısından kurtarmış olmuştur. [İttihat ve Terakki Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'nin Alman yanlısı ve savaş destekçisi politikalarına karşı çıktığı için 1913 yılında [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'a sürüldü ve İskenderiye'ye yakın Ramleh şehrinde 5 Nisan 1917'de 69 yaşında öldü. Naaşı [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a getirilerek [Topkapı Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1)'na kondu, sonra İstanbul'daki [Edirnekapı Şehitliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirnekap%C4%B1_%C5%9Eehitli%C4%9Fi)'ne defnedildi. Hatıraları ilk kez İstanbul'da 1920'de basılmıştır. Daha sonra 1990 yılında Latin alfabesiyle "Siyasi Hatıralarım" başlığı altında tekrar yayınlandı.[^3] [^1]: Cemaleddin Efendi. [^2]: Mehmet Cemaleddin Efendi. [^3]: Siyasi Hatıralarım, Cemaleddin Efendi, (Çeviren: Selim Kutsan), Nehir Yayınları, İstanbul, 2005, ISBN 975-6711-72-8