# Cemal Keşmir > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_Ke%C5%9Fmir > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Cemal Keşmir, https://tr.wikipedia.org/wiki/Cemal_Ke%C5%9Fmir (CC-BY-SA-4.0) **Cemal Keşmir** (*Artin Cemal*) (1862, [İbradı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brad%C4%B1) - 29 Eylül 1949, İstanbul), [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin son döneminde çeşitli valilik ve hükûmet nazırlıklarında bulunmuş bir devlet adamı.[^1] Cemal Bey 1862 yılında [Antalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antalya_%28il%29) ilinin [İbradı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brad%C4%B1) bucağında doğmuştur. Babası Ahmed Nazif Efendi'ydi. Fatih Rüştiyesini bitirmiş, [Mekteb-i Mülkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%C3%9Cniversitesi_Siyasal_Bilgiler_Fak%C3%BCltesi)'ye devam etmiştir. 1884 yılından başlayarak nahiye müdürlüğü, kaymakamlık ve mutasarrıflıklarda bulundu. 1912 yılında [Mamuret-ül Aziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elaz%C4%B1%C4%9F) (Elazığ) valiliğine atandı. [Ermeni Sevk ve İskan Kanunu’](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tehcir_Kanunu)nun uygulanmaya başladığı günlerde Ermenileri koruduğu gerekçesiyle [İttihat ve Terakki Partisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki) tarafından 1 Mayıs 1915 tarihinde görevden alındı.[^2] Ermeni yanlısı görüldüğü için Artin Cemal takma adıyla anılmaya başlamıştır. Uzun süre görevden uzakta kaldı. Ancak [Mütareke dönemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)nde İttihat ve Terakki Partisi'nin hükûmetten ayrılması üzerine 28 Kasım 1918 tarihinde tekrar Konya Valiliğine getirildi. 7 Mart 1919 tarihinde [Damat Ferit Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Ferid_Pa%C5%9Fa) hükûmetine [Dahiliye Nazırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dahiliye_Nez%C3%A2reti) atanarak Konya'dan ayrılarak İstanbul'a gitti. 24 Nisan 1919 tarihinde tekrar Konya Valiliğine atandı. Ancak [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)cilere karşı olan tutumu yüzünden görevini bırakarak İstanbul'a kaçtı. 31 Temmuz 1920 tarihinde kurulan 5. Damat Ferit Paşa kabinesinde [Ticaret ve Ziraat Nazırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ticaret_ve_Ziraat_Nez%C3%A2reti) olarak görev yaptı. [Milli Mücadele](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)ye karşı olan tutumunu sürdürdüğü için 1923 yılında vatan hainliği suçuyla yargılanan [Yüzellilikler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzellilikler)'in arasında yer aldı. 1924 yılında sınır dışı edilerek [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya)'ya gitti. 1938 yılına kadar [Köstence](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6stence)'de yaşadıktan sonra çıkan af sonucu Türkiye'ye geri döndü. 29 Eylül 1949 yılında öldü. VI., VII. ve VIII. Dönem Tokat Milletvekilliği ile Maliye Bakanlığı yapan [Halit Nazmi Keşmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halit_Nazmi_Ke%C5%9Fmir)'in babasıdır. [^1]: Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber, Sinan Kuneralp, ISIS Press, İstanbul, ISBN 9784281181, 1999 [^2]: Cemal Bey'in Konya Valilikleri Dönemi, Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Pınarcı, Selçuk Üniversitesi, Konya, 2006.