# Celâyir Sultanlığı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2yir_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Celâyir Sultanlığı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Cel%C3%A2yir_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Günümüzün Irak ve Irak-ı Acem'inde kurulmuş olan Yağla-Er/Yağlık-Er Oğulları Devleti ile komşularının haritası.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Chupanid_-_Jalayerid_dynasty_1337%E2%80%931432_ad.png/1280px-Chupanid_-_Jalayerid_dynasty_1337%E2%80%931432_ad.png)
*Günümüzün Irak ve Irak-ı Acem'inde kurulmuş olan Yağla-Er/Yağlık-Er Oğulları Devleti ile komşularının haritası. (Arab League at İngilizce Vikipedi, public-domain)*

- **Adı:** Celâyir Sultanlığı
- **Kendi dilindeki adı:** جلايريان; Jalāyīrīyān
- **Tam adı:** Celayirîler
- **Yönetim biçimi:** Monarşi
- **Kuruluş yılı:** 1340
- **Yıkılış yılı:** 1432
- **Olay:** Şeyh Üveys'in Tebriz'i geri alması; İç savaşı; Timur İmparatorluğu tarafında yıkılması; Karakoyunlular tarafında yenilmesi
- **Olay tarihi:** 1357; 1374-1382; 1392-1404; 1410
- **Öncel:** İlhanlılar
- **Ardıl:** Karakoyunlular; Büyük Timur İmparatorluğu
- **Başkent:** Bağdat
- **Yaygın diller:** Azerice Farsça Arapça
- **Din:** Şii (On İki İmamcı) Türk-Moğol kökenli devlet.
- **Yönetici:** Büyük Hasan; II. Hüseyin
- **Yönetici yılları:** 1336-1356; 1424-1432

**Celâyirîler,**[^1] *(dil|trdiller arası bağlantı|Yaglakar uruğu|en|Jalairs#Etymology; Yağla-Er/Yağlık-Er Oğulları)*; 1330'larda bugünkü [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) ve [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) topraklarında [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar) Devletinde önemli mevkiye sahip olan Türkleşmiş[^2] [Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) [Celayir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2yirler) boyunun önderi [Büyük Hasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan-%C4%B1_B%C3%BCz%C3%BCrg) tarafından kurulmuş devlet.

[İlhanlılar Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)'nin dağılmasının ardından Büyük Hasan, [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) başta olmak üzere [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) bölgesinin hakimiyeti için Küçük Hasan ile savaşmış fakat yenilerek [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) istikametine çekilmek zorunda kalmış ve orada devletini kurmuştur.

Celayirîlerler [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur)'un Beş Yıl Seferi karşısında [Karakoyunlular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakoyunlular) ile birlikte [Timur İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na karşı direnmiş ancak yenilerek [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'ı kaybetmiştir. [Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Cel%C3%A2yir), önce [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ne ve sonra [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)'a [Memlûk Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)'nin yanına sığınmıştır.

Ahmed, Timur'un ölümünün ardından 1405'te tekrar devleti kurmuş ve Tebriz'i geri almaya çalışmıştır. Fakat 1410'da Karakoyunlu sultanı [Kara Yusuf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Yusuf) tarafından yenilerek idam edilmiştir.

### Bibliyografya

- Öztuna, Yılmaz, (1996) *Hanedanlar ve Devletler Cilt: 1*, Ankara:Kültür Bakanlığı,

## Dış bağlantılar

- [Online "Encyclopedia Iranica" websitesi "Jalayerids" maddesi](http://www.iranicaonline.org/articles/jalayerids)

[^1]: Ürekli, Muzaffer. CELÂYİRLİLER. TDV İslâm Ansiklopedisi, 1993, s. 64-65. <https://cdn.islamansiklopedisi.org.tr/dosya/7/C07002694.pdf>
[^2]: GÖKÇEK, Mehmet Fatih. Avnî'nin Târîh-i Feth-i Kalʻa-ı Bağdâd an-Yed-i Sultân Murâd Hân-ı Râbi‘ İbn Sultân Ahmed Hân İsimli Kasidesi. 30 Ekim 2015, s. 1. <http://dx.doi.org/10.18795/ma.78493>