# Celâl Esat Arseven > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%A2l_Esat_Arseven > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Celâl Esat Arseven, https://tr.wikipedia.org/wiki/Cel%C3%A2l_Esat_Arseven (CC-BY-SA-4.0) - **Doğumadı:** Mehmet Celâlettin Arseven - **Doğum tarihi:** 1875 - **Doğum yeri:** İstanbul, Türkiye - **Ölüm tarihi:** 13 Kasım 1971 (96 yaşında) - **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye - **Yattığı yer:** Sahrayıcedid Mezarlığı - **Meslek:** Ressam, yazar ve milletvekili - **Ebeveynler:** Ahmed Esad Paşa (babası), Fatma Suzidil (annesi) **Mehmet Celâlettin Arseven**[^1] (1875, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 13 Kasım 1971, İstanbul), [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) [ressam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Resim), yazar ve [milletvekili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milletvekili). Resimden edebiyata, tiyatrodan sinemaya, mimari ve şehircilikten sanat tarihçiliğine geniş bir alanda ürünler vermiş bir aydındır. Sanat ve mimarlık tarihi, şehircilik gibi disiplinlerle Türkiye'yi tanıştıran ilk kişidir.[^2] Sanat tarihi alanındaki çeşitli yayınlarında kendine özgü bir “*Türk Sanatı*” olduğunu ileri sürmüş ve Türk sanatı kavramının kabul edilmesine öncülük etmiştir.[^3] 5 Ciltlik Sanat Ansiklopedisi, en tanınan eseridir. TBMM 7. dönemde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_%28il%29), TBMM 8. dönemde [Giresun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giresun) milletvekili olarak görev yapmış bir siyasetçidir. ## Yaşamı ![Arseven anısına Kadıköy Şehremaneti Dairesi bahçesindeki heykel.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1f/20241112_Cel%C3%A2l_Esat_Arseven.jpg/1280px-20241112_Cel%C3%A2l_Esat_Arseven.jpg) *Arseven anısına Kadıköy Şehremaneti Dairesi bahçesindeki heykel. (Basak, CC0-1.0)* 1875'te İstanbul'da dünyaya geldi. [Sultan Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) dönemi sadrazamlarından [Ahmed Esad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Esad_Pa%C5%9Fa)'nın oğludur. Annesi Fatma Suzidil hanımefendidir. Babasını henüz bebekken kaybetti. İlköğrenimine Beşiktaş'ta Taşmektep'te başladı. Daha sonra Hamidiye Mektebi'nde, 1888 yılında [Galatasaray Mekteb-i Sultânisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galatasaray_Lisesi)’nde ve Beşiktaş Askerî Rüşdiyesi’nde öğrenim gördü. Daha lisede okurken 1889 yılında [Siyasal Bilgiler Fakültesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siyasal_Bilgiler_Fak%C3%BCltesi)'ne girdi ve mezun oldu. [Güzel Sanatlar Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCzel_Sanatlar_Akademisi)’nde de okurken [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in özel emri ile [Harp Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)nun asiller sınıfına alındı. 1894 yılında piyade subayı olarak mezun oldu. Öğrenim yıllarında [Hoca Ali Rıza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoca_Ali_R%C4%B1za) Beyden ve [Zonaro](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fausto_Zonaro)'dan sulu boya dersleri aldı. 1908 yılında arkadaşı [Selah Cimcoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sal%C3%A2h_Cimcoz) ile "[*Kalem*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalem_%28dergi%29)" adlı mizah dergisini çıkardı. Aynı yıl Türk ressamlarının eserlerini teşhir etmek ve mabeyn orkestrası ile konserler vermek üzere Harbiye Nezareti tarafından Avrupa'ya gönderildi. Dönüşünde [kolağası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kola%C4%9Fas%C4%B1) iken (Kd. yüzbaşı) istifa etti ve kendini tamamıyla sanata verdi. 1910 yılında Selah Cimcoz ile ortakaşa "*Selim-i Salis*" adlı oyunu yazdı. Büyük ilgi gören oyun 1958’de "*III. Selim*" adıyla basılmış ve Devlet Tiyatroları'nda da sahnelenmiştir. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [Kadıköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1k%C3%B6y) Belediye Şube Müdürlüğü, sonra resim sanatçıları için [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'da sergi tertipleme görevlerinde bulundu. Savaş döneminde [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya)'nın film buhranı içinde olduğu yıllarda bu durumdan yararlanarak, arkadaşlarıyla *Transorient Film* isminde bir şirket kurdu; bu şirkette senaryo yazarı ve yönetmenlik yaptı. 1917'de [Goethe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Johann_Wolfgang_von_Goethe)'nin [Faust](https://turkipedia.org/tr/wiki/Faust) isimli eserinin çağdaş bir uyarlamasını [Münih](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCnih)'te “*Die Tote Wacht*” (Ölü Uyanıyor) adıyla çekti.[^4] 1921-1941 yılları arasında [Güzel Sanatlar Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCzel_Sanatlar_Akademisi) Mimari Tarihi ve Şehircilik dersleri verdi. Akademideki görevine ek olarak 1923 yılından sonra bir ara [Darülbedayi](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%BClbed%C3%A2yi) Müdürlüğü yaptı. Ayrıca yine akademideki görevine ek olarak 1925- 1927 yılları arasında, [Hermann Jansen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hermann_Jansen)'in yanında [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara) kenti İmar Müşavirliği yaptı. 1932 yılında I. Tarih Kongresi'ne katıldı. 1933- 1937 yılları arasında, Kadıköy Halkevi Başkanlığı yaptı. 1942'de İstanbul milletvekili olarak Meclis'e girdi. 1946'da Giresun milletvekili seçildi. 25 Ekim 1971'de 96 yaşında iken kendisine Devlet Kültür Armağanı devrin Kültür Bakanı [Talat Halman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tal%C3%A2t_Sait_Halman) tarafından kendisine verildi 13 Kasım 1971 tarihinde 96 yaşında iken İstanbul'da öldü. Mezarı [Erenköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erenk%C3%B6y%2C_Kad%C4%B1k%C3%B6y)'deki Sahrayı Cedid mezarlığındadır. ## Eserlerinden bazıları - Türk Sanatı Tarihi 4 cilt, - Sanat Ansiklopedisi 5 cilt, - Mimari Tarihi, - Kamusu Sanat, - Türk Sanatı, - Şehircilik, - Eski İstanbul Abidat ve Mebanisi, - Selimi Salis (Salah Cimcoz ile yazdı-tiyatro), - Saatçı (operet), - Şaban (Viyana'da temsil edilen ilk Türk operası) - Sanat ve Siyaset Hatıralarım [^1]: TBMM Albümü 1. Cilt (1920-1950). TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. [^2]: Celal Esat Arseven: 1900’lerde Bilimsel Yöntem Kullanan Türk Araştırmacı, Gazete Kadıköy, 07.04.2011. [^3]: Doğan Kuban, Türk Sanatı Kavramı, Arkitekt Dergisi, Yıl: 1969, Sayı:391. [^4]: Celal Esad Arseven, Kameraarkasi.org sitesi, Erişim tairhi:13.04.2014.