Cayatu Han Tuğ Timur

Cayatu Han Tuğ Timur (Заяат хаан MongolUnicode|ᠵᠠᠶᠠᠭᠠᠲᠤ ᠬᠠᠭᠠᠨ; ; 16 Şubat 1304-2 Eylül 1332) veya Wenzong (元文宗), Moğol İmparatorluğu'nun nominal olarak 12. hanı ve Çin Yuan Hanedanı'nın sekizinci imparatorudur.^{[1]Herbert Franke, Denis Twitchett, John King Fairbank-The Cambridge History of China: Alien regimes and border states, 907–1368, p. 535.} Saltanatı 1304'ten 1329 yılına ve daha sonra birkaç ay sonra 1329'dan 1332 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

Cayatu Han, ilk önce 15 yıl tahtta kaldıktan sonra kardeşi Kutuktu Han lehine tahttan çekildi. Ancak Kutuktu Han'ın birkaç ay sonra ölmesinden sonra tekrar tahta çıktı.

Tuğ Timur, babasının sadık yandaşları sayesinde Hayşan'ın soyunu yeniden tahta çıkardı ancak ağabeyi Kutuktu Han'ın ailesine zulmetmiş ve daha sonra kendisine yaptıklarından dolayı pişmanlık duyduğunu ifade etmiştir.

Tuü Timur birçok kültürel etkinliği gerçekleştirdi, şiir yazdı, resim yaptı ve klasik Çin metinlerini okudu.^{[2]Frederick W. Mote-Imperial China 900–1800, p. 471.} Oldukça yetkin şiir ve hat sanatının örnekleri günümüze ulaşmıştır. "İmparatorluk Hanedanı'nın dünyayı yönetmek için büyük kurumları" adlı derlemeyi yönetti ve yakından izledi. Bu metinsel üretim aracılığıyla, geçmişin idari uygulamalarını ve kurallarını değerlendiren ve Yuan hanedanı yönetiminde yeni bir bölümü dört gözle bekleyen saltanatını yeni bir başlangıç olarak ilan etti.^{[3]On Cho Ng, Q. Edward Wang-Mirroring the past, p. 184.} Ancak saltanatı kısa sürdü ve yönetimi, 1328'deki İki Başkent Savaşı'nı kazanmasına yardım eden Kıpçaklı El Timur ve Merkidli Bayan gibi güçlü bakanların elindeydi.

Ek okuma

• The Cambridge History of China By Denis Twitchett, Herbert Franke, John K. Fairbank , Cambridge University Press, 1994

• Mediaeval Researches from Eastern Asiatic Sources By E. Bretschneider, Routledge , Routledge, 2001

• "The Chaghadaids and Islam: the conversion of Tarmashirin Khan (1331–34)". The Journal of the American Oriental Society, 1 October 2002. Biran