# Canım Hoca Mehmed Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Can%C4%B1m_Hoca_Mehmed_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Canım Hoca Mehmed Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Can%C4%B1m_Hoca_Mehmed_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

**Canım Hoca Mehmed Paşa** (17. yüzyıl, [Koron](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koron) – 1737, [Kütahya](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya)), [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed) saltanatında 18 Aralık 1714 - 14 Şubat 1717 döneminde, [I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud) saltanatında Haziran 1731 - Kasim 1731 ve 7 Mayıs 1733 - 14 Kasım 1736 târihlerinde [kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) görevini yapan [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) denizcisidir. Diğer kale muhafızlığı görevlerinde de bulunmuştur.[^1]

## Hayatı

17 yüzyılda [Koron](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koron)'da [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) asıllı bir âileye doğdu. [Mora Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1684-1699_Osmanl%C4%B1-Venedik_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında Venediklilere esir düşerek yedi yıl esir kalmış, Osmanlılar tarafından fidyesi verilmek suretiyle kurtarılmıştır.[^2]

Tersanede yetişmiş ve kalyon süvarisi ve kaptanı olmuştur. [III. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Ahmed) döneminde Aralık 1714'te vezirlik verilerek kaptan-ı derya olmuştur. [Mora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora) kıyılarının düşmandan temizlenmesinde büyük başarıları olmuştur. Bir ara Korfu adasının kuşatılmasında yanlış iş gördüğünden 14 Şubat 1717'de Yedikule'de hapsedilmiştir.[^3][^4]

Yine I. kaptan-ı deryalık zamanında Veziri Âzam Şehit Ali Paşa ile zıt gitmesinden dolayı kaptan-ı deryalıktan azledilerek [Kandiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandiye)'ye sürgün edilmiş ve oradan oğlunun idare ettiği bir çektiryeye[^5] binerek [Trablus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablus) ve [Tunus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunus) taraflarına kaçarak oralarda bir hakimiyet tesis etmek istemiş ise de muvaffak olamayıp Cezayir'de ikamete gelmiştir.[^6] Daha sonra affedilmiş; 1718'de [Koron](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koron) Muhafızı ve 1726'da [Hanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanya) Muhafızı görevlerine tayin edilmiştir.[^7]

[I. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mahmud) döneminin başında ikinci kez kaptan-ı derya görevine getirilmiştir. Bu dönemin başında [Patrona Halil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrona_Halil) ve zorbaları devletin her işine karışmaktaydılar ve Kasım 1730'da Patrona Halil sedaret kaymakamı olmak istemişti, Bunu önlemek için devlet ricali Canım Hoca Mehmet Paşa'dan bir plan yapması istemiş ve 25 Kasım'da bu plana uygun olarak Patrona Halil ve diğer elebaşıları saraya bir toplantıya çağrılıp bir baskınla öldürülmüşlerdir.

27 Mart 1731'de çıkan bir diğer yeniçeri isyanınında da Sadrazam [Kabakulak İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabakulak_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa), Kaptanpaşa Canım Hoca Mehmet Paşa ve yeniçeri ağası sancağ-ı şerif altında toplanan askerlerle birlikte Etmeydanı'na isyancıların üzerine yürüyüp isyanı bastırmışlardır.

Canım Hoca Mehmet Paşa Kasım 1731'de kaptan-ı deryalık görevinden azledilmiştir..[^8]

Mart 1732'de [Ağrıboz](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C4%9Friboz) Muhafızı tayin edilmiştir.

7 Mayıs 1733'te üçüncü kez kaptan-ı derya görevi verilmiş ve bu görevde 1737'de azledilmesine kadar kalmıştır.[^9] Bu dönem sonlarında Osmanlı donanması Rusların 1736'da [Azak Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Denizi) ağzında elegeçirdikleri [Azak Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Kalesi)ne bağlı ve diğer nehir ağızlarındaki Rus deniz hareketlerini kontrol etmek için [Sinop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinop)'ta bir filo kurulmuştur. Bu filo Canım Hoca Mehmet Paşa komutasında ilk olarak [Dinyeper](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyeper) Nehri ağzına sefer yapmıştır.

Kaptan-ı deryalıktan 14 Kasım 1736'da azledilmesinden sonra Kütahya'ya sürgüne gönderilmiştir. O şehirde sürgünde iken 1737'de ölmüştür.[^10]

### Değerlendirme

Zayıf zamanlarında Fransızlar'dan yardım gördüğü için ikbal zamanında Fransızlar'ın Türkiye'de nüfuzlarının artmasına çalışmıştır. Fransa Sefiri Marki dö Vilnov ile samimaâne görüşürmeler yapmıştır. Sicill-i Osmani'de "Deniz işlerini bilir ve sadıktı" olarak değerlendirilmiştir.[^11] Tabiaten başkaldıran biri olmakla beraber zarif bir zat idi. Azamet ve görkemi, zevk ve sefayı severdi. Mehmed Paşa İtalyancaya vakıf idi.[^12]

[^1]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.230 <http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft>
[^2]: Setton, Kenneth M. (1991), Venice, Austria, and the Turks in the Seventeenth Century. Philadelphia: American Philosophical Society. s. 428. . <https://books.google.com/books/about/Venice_Austria_and_the_Turks_in_the_Seve.html?id=XN51y209fR8C>
[^3]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.230 <http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft>
[^4]: Ahmet Yesevi Üni. bilig dergisi, Bahar 2016/sayı 77, sayfa 34,35. <http://bilig.yesevi.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/1003-published.pdf>
[^5]: yelkenli fakat kürekle de idare edilen gemi
[^6]: Uzunçarşılı, İ. Hakkı, Kütahya Şehri, İstanbul Devlet Matbaası, 1932, s, 225
[^7]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.230 <http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft>
[^8]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.230 <http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft>
[^9]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.230 <http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft>
[^10]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.230 <http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft>
[^11]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.230 <http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft>
[^12]: Uzunçarşılı, İsmail H. Kütahya Şehri, İstanbul Devlet Matbaası, 1932, s, 226
