# Cacık > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Cac%C4%B1k > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Cacık, https://tr.wikipedia.org/wiki/Cac%C4%B1k (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/Cacik-1.jpg/1280px-Cacik-1.jpg) * (Rainer Zenz, CC-BY-SA-3.0)* - **Adı:** Cacık - **Yaratıcısı:** Osmanlı İmparatorluğu - **Türü:** Meze - **Servis şekli:** Soğuk - **Malzemeler:** Süzme yoğurt, hıyar, tuz, su, zeytinyağı ve sarımsak - **Çeşitleri:** Caciki, Tarator, Aşotu cacığı, Havuç cacığı, Hıyar cacığı, Ispanak cacığı, Haşlanmış keme cacığı, Marul cacığı, Maydanoz cacığı, Pancar cacığı, Semizotu cacığı, Turp cacığı, Yarpuz cacığı - **Diğer:** maydanoz, dereotu, kırmızı biber, kekik, yeşil soğan, zeytinyağı, limon suyu **Cacık**, [yoğurt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yo%C4%9Furt), [su](https://turkipedia.org/tr/wiki/Su), [salatalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salatal%C4%B1k) ve [sarımsak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sar%C4%B1msak) ile yapılan soğuk Türk [meze](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meze)si olarak bilinse de içine birçok sebze katılarak yapılan çeşitleri vardır. En çok bilinen çeşidi salatalık cacığıdır. [Nane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nane), yeşil [soğan](https://turkipedia.org/tr/wiki/So%C4%9Fan), [kekik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kekik), [dere otu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dereotu), [zeytinyağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeytinya%C4%9F%C4%B1) vb malzeme ile zenginleştirilebilir. İçine rendelenmiş [havuç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Havu%C3%A7) ve [marul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marul) katılan cacığa ise kış cacığı denir. [Yunan mutfağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_mutfa%C4%9F%C4%B1)nda Τζατζίκι ([*caciki*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Caciki)) (Rum cacığı)[^1] olarak bilinen bir çeşidi yapılır. Daha kıvamlı olup sos ya da meze olarak tüketilir. ## Melceü’t-Tabbâhîn tarifi Basılı ilk yemek kitabı [Melceü’t-Tabbâhîn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melce%C3%BC%E2%80%99t-Tabb%C3%A2h%C3%AEn)'de tarifi şu şekilde verilmiştir: Bir iki hıyarı ince çentip bir miktar tuz serptikte savuralar. Badehu birkaç diş sarımsağı bir kap içinde tuz ile iyice ezip halloldukta âlâ ezilmiş torba yoğurdu veyahut çanak yoğurdu içine mezburu koyup iyice çalkalandıkta çentilmiş hıyarın üzerine döküp ve birkaç pare buz ilavesiyle tenâvül buyrula. Fasl-ı sayfda pek âlâdır. Taşralarda bir fincan sirke ilave ederler.[^2] ## Çağla cacığı [Antalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antalya) yöresinde yapılan çağla cacığı çağla, süzme yoğurt, su, sarımsak, zeytinyağı, tuz ve taze nane içerir. Süzme yoğurda su katıldıktan sonra karışıma kıyılmış çağla ve sarımsak eklenir. Üzerinde zeytinyağı gezdirilir ve nane yaprakları ile [süslenir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Garnit%C3%BCr).[^3][^4] ## Sirkeli cacık Sirkeli salata olarak da bilinen sirkeli cacık yapmak için dövülmüş sarımsak çırpılmış yoğurdun içine eklenmeden evvel bir saat suda bekletilir ve su ile birlikte ilave edilir. İnce kıyılmış [salatalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salatal%C4%B1k), tuz ve nane sarımsaklı yoğurta eklenir. Son olarak sirke eklenir ve cacık iyice karıştırılır.[^5] ## Madımak cacığı Sivas'ta bulgur katılarak yapılan meze çeşididir.[^6] ## Yemlik cacığı Ankara'da yapılan cacık çeşididir. Malzemeleri; yemlik ([*Tragopogon*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tragopogon)*)*, yoğurt, salatalık, sarımsak, sıvı yağ kuru nane ve tuzdur.[^7] ## Abhaz usulü cacık [Abhaz mutfağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abhaz_mutfa%C4%9F%C4%B1)nda yapılır. Malzemeleri, yoğurt, su, yeşil soğan, salatalık, turp, yumurta, sarımsak, acıka, dereotu, taze ahushua ile hazırlanır.[^8] ## Dana etli yumurtalı cacık [Abhaz mutfağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abhaz_mutfa%C4%9F%C4%B1)nda yapılır. Malzemeleri, haşlanmış dana eti, yoğurt, maden suyu, yeşil soğan, hardal, salatalık, turp, bıldırcın yumurtası, dereotu ile hazırlanır.[^9] ## Van cacığı ![Van cacığı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/95/Van_cac%C4%B1%C4%9F%C4%B1.png) *Van cacığı (User:Carotisque, CC-BY-SA-4.0)* Van'da kahvaltılık olarak tüketilen cacık çeşididir. Koyu kıvamlıdır.[^10] ## Gaziantep'te yapılan cacık çeşitleri Aşotu cacığı, Havuç cacığı, Hıyar cacığı, Ispanak cacığı, Haşlanmış keme cacığı, Marul cacığı, Maydanoz cacığı, Pancar cacığı, Semizotu cacığı, Turp cacığı, Yarpuz cacığı yapılmaktadır.[^11] ## Hakkari'de yapılan cacık çeşitleri Soğanlı cacık,[^12] Kenger cacığı[^13] ve Otlu cacık[^14] yapılır. ## İran'da çeşitleri ![Mast-o-khiar](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/Mast-Khiar.png/1280px-Mast-Khiar.png) *Mast-o-khiar (MRG90, CC-BY-SA-3.0)* Mast-o-khiar çeşidi vardır. Yoğurt ve salatalık ile hazırlanır.[^15] ## Ayrıca bakınız - [Tarator](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarator) [^1]: GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE BOZCAADA'NIN GASTRONOMİK KİMLİK DEĞİŞİMİ. Uluslararası Gastronomi Turizmi Araştırmaları Kongresi, Eylül 2019. [^2]: MELCEÜ’T- TABBÂHÎN - Aşçıların Sığınağı. 2015. [^3]: Çağla mevsimini kaçırmayın. Akşam. [^4]: Yörelere göre ramazan sofraları. [^5]: Sirkeli Cacık. Sofra. [^6]: MADIMAK CACIĞI. [^7]: Beslenme Arkeolojisi: Günümüz Ankara Yemeklerinde Geçmişin İzleri. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi Cilt: 2, Sayı: Ek.1, Bahar: 209-233, 2018 e-ISSN: 2602-3008. [^8]: Abhaz Usulü Cacık Tarifi. 17 Mayıs 2020. [^9]: Dana Etli Yumurtalı Cacık Tarifi. 19 Mayıs 2020. [^10]: İster Kahvaltıya İster Akşam Yemeğine: Van Cacığı -Yemek.com. yemek.com. [^11]: Yemekler ve Tatlılar. [^12]: SOĞANLI CACIK. [^13]: KENGER CACIĞI. [^14]: OTLU CACIK. [^15]: Haroutunian, Arto der. Yogurt Cookbook. Grub Street Cookery, 30 Temmuz 2007.