# Cağolday Hanlığı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ca%C4%9Folday_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Cağolday Hanlığı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ca%C4%9Folday_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

- **Yaygın adı:** Cağolday Hanlığı
- **Yönetim biçimi:** Irsî monarşi
- **Kuruluş yılı:** 1438
- **Yıkılış yılı:** 1500
- **Öncel:** Altın Orda Devleti
- **Ardıl:** Litvanya Büyük Dükalığı
- **Başkent:** Cağoldaykent
- **Yaygın diller:** Tatarca
- **Din:** Sünni Müslümanlık
- **Günümüzdeki durumu:** Rusya; Ukrayna

**Cağolday Hanlığı** 1438 yılında [Cağolday Sarayeviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ca%C4%9Folday_Sarayevi%C3%A7) liderliğinde [Altın Orda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alt%C4%B1n_Orda_Devleti) devletindeki [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler), [Kuman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumanlar) ve [Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar) boylarından gelen göçmenler tarafından kurulmuştur.

## Tarih

1438 yılında [Kazan Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) kuran [Uluğ Muhammed Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulu%C4%9F_Muhammed_Han) ile rekabet içerisindeydi ancak başarısız oldu.[^1] Bunun üzerine etrafındaki askerler ve aileleri ilk önce [Donets Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Donets_Nehri)'nin yakınlarına geldi. Sonra [Oskol Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oskol_Nehri)'ni takip ederk günümüz [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'nın [Belgorod Oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgorod_Oblast%C4%B1), [Kursk Oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kursk_Oblast%C4%B1) ve [Ukrayna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ukrayna)'nın bir kısım topraklarına yerleştiler.[^2] Kursk Oblastının [Oboyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oboyan) şehrinin yakınlarında [Cağoldaykent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ca%C4%9Foldaykent) adında yerleşim yeri kurdular ve başkent yaptılar.

1450 yılından sonra [Cağolday Sarayeviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ca%C4%9Folday_Sarayevi%C3%A7)'in oğlu [Roman Cağoldayeviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Roman_Ca%C4%9Foldayevi%C3%A7) kızı [Moskova Knezliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moskova_Knezli%C4%9Fi) prenslerinden Yuri Borisoviç Vyazemsky ile evlendi. 1494 yılında [Litvanya Büyük Dükü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Litvanya_B%C3%BCy%C3%BCk_D%C3%BCkal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [Alexander Jagiellon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alexander_Jagiellon) tarafından özerk verilerek ilhak edildi. Prens Yuri Borisoviç Vyazemsky eşi ile birlikte Moskova'ya kaçtı.[^3] 1500 yılında [Rus-Litvanya savaşı (1500-1503)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus-Litvanya_sava%C5%9F%C4%B1_%281500-1503%29) savaşı başladı aynı yıl hanlık işgal edildi ve toprakları Rus egemenliğine girdi.

## Dış bağlantılar

- [Ф.Петрунь. "Ханські ярлики на українські землі" // Східний світ. - 1928. - №2.](http://ssvit.iatp.org.ua/93/932/932petru.htm)
- [1506 — 1507. Ярлыкъ Крымскаго хана Менгли-Гирея Литовскому великому князю Сигизмунду](http://litopys.org.ua/rizne/spysok/spys15.htm)
- [Жалованная грамота (ярлыкъ) Менгли-Гирея королю Польскому Сигизмунду 1-му.](http://litopys.org.ua/rizne/spysok/spys12.htm)
- [Список міст Свидригайла](http://litopys.org.ua/rizne/spysok/spys14.htm)

[^1]: Tyszkiewicz J., Tatarzy na Litwie i w Polsce: studia z dziejów XIII-XVIII w., Warszawa 1989, s. 130, 161.
[^2]: Sobczak J., Położenie prawne ludności tatarskiej w Wielkim Księstwie Litewskim, Warszawa 1984, s. 27.
[^3]: Borawski P., Tatarzy w dawnej Rzeczypospolitej, Warszawa 1986, s. 66; Borawski P., Dubiński A., Tatarzy polscy: dzieje, obrzędy, legendy, tradycje, Warszawa 1986, s. 43.