# Cüneyd-i Bağdâdî > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%BCneyd-i_Ba%C4%9Fd%C3%A2d%C3%AE > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Cüneyd-i Bağdâdî, https://tr.wikipedia.org/wiki/C%C3%BCneyd-i_Ba%C4%9Fd%C3%A2d%C3%AE (CC-BY-SA-4.0) - **Tam adı:** Ebû’l-Kāsım Cüneyd b. Muhammed el-Hazzâz el-Kavârîrî - **Doğum tarihi:** 830 - **Doğum yeri:** Bağdat - **Ölüm tarihi:** 909 - **Ölüm yeri:** Bağdat - **Bölge:** Irak - **İlgilendikleri:** Tasavvuf, On İki İmamlar (Ehl-î Beyt/Alevîlik), Kuran - **Etnik:** Arap - **Dini:** İslâm **Cüneyd-i Bağdâdî** (830 - 909), [9. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/9._y%C3%BCzy%C4%B1l)da yaşamış [İslamî-Batınî](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2t%C4%B1n%C3%AElik) alimi ve mutasavvıf ve [filozoftur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filozof).[^1] [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'ta doğdu ve orada yaşadı. Ailesi aslen İran'ın [Nihâvend](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nihavend_%28%C5%9Fehir%29) şehrine mensup olup cam ticaretiyle uğraştıklarından Kavârirî nisbesiyle tanınmak­taydı. Bizzat Cüneyd-i Bağdadi'de ipek ticaretiyle meşgul olduğundan *Hazzâz* lakabıyla tanınmıştır. Ailesinin İran'ın Nihâvend şehrinden Irak'ın Bağ­dat şehrine ne zaman geldiği kesin olarak bi­linmesede kendisi Bağdat şehrinde doğan Cüneyd, tarikat silsilelerinin büyük bir kısmı ona nispet edildiği için "*Şeyhü'l-Meşâyih ve Seyyidü't-Tâife *" nisbesiyle anılır.[^2] ## Eğitimi [Ebû Sevr el-Kelbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BB_Sevr_el-Kelbi)'den fıkıh eğitimi aldı. [Ebû Ali el-Hasan bin Arefe el-Abdî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BB_Ali_el-Hasan_bin_Arefe_el-Abd%C3%AE) başta ol­mak üzere bazı âlimlerden hadis dinle­di. Dayısı Serî es-Sakatî ve Ebû Hamza el-Bağdâdî gibi şeyhlerin sohbetlerinde bulundu. Sonraki yıllarda vaaz vermeye başladı ve İslami İlimler üzerinde derin bilgi sahibi oldu. Dönemin birçok ünlü şeyhi Cüneyd-i Bağdadi'nin sohbetin­de bulunmuştur. Ebû Muhammed el-Cerîrî, Ebû'l-Abbas İbnü'l-Arabi, İsmail b. Nûceyd. Ali b. Bündâr es-Sayrafî, Câfer bin Yunus eş-Şiblî, Mimşâd ed-Dîneverî, Abdullah eş-Şarânî, Muhammed b. Ali el-Kettânî. Ebû'l Zerr el-Vâsıtî. Ebû Amr ez-Zeccâcî Cü­neyd Bağdadi'in sohbetinde bulunan tanınmış mutasavvuf âlimlerinden olan şeyhlerdendir. Bu sebeple tarikatların tamamı­na yakın kısmı silsilelerinde Cüneyd-i Bağdadi'ye yer verirler. Mut­lak İmam, Sadr-i Kebîr gibi unvanlarla anılan fıkıh âlimi İbn Süreye de onun sohbetinde bulunmuş, ruhaniyetinin tesirinde kalmış ve manevî alandaki bilgilerini ona borçlu olduğunu ifade etmiştir.[^3][^4] Cüneyd-i Bağdadi'nin tasavvufî görüşleri, hem çağdaşı hem de daha sonraki mu­tasavvıflar üzerinde derin tesirler bırakmıştır. Onun açtığı yoldan gidenlere Cüneydî denildiğini kaydeden Hücvîrî, ken­di şeyhlerinin de bu zümreye mensup ol­duklarını belirtmektedir. [el-Münkız mine'd-dalâl](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-M%C3%BCnk%C4%B1z_mine%27d-dal%C3%A2l) adlı eserinde belirttiğine gö­re [Gazzâlî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazz%C3%A2l%C3%AE)'nin tasavvufa yönelmesinde de Cüneyd-i Bağdadi'nin tesiri olmuştur. El-Lüma', et-Ta'anuf, Kûtü'l-kulûb ve er-Risâle gibi tasavvufun temel kaynakları Cüneyd-i Bağdadi'nin fikirlerine geniş yer ayırır, onun tasavvufî konulardaki sözlerini delil sa­yarlar. ## Hakkında yapılan çalışmalar Cüneyd-i Bağdadi'nin bazı mektupları günümüze kadar gelmiştir. Bu mek­tupları [Ali Hasan Abdülkâdir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Hasan_Abd%C3%BClk%C3%A2dir) [The Life Personality and Writings of al-Junayd](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_Life_Personality_and_Writings_of_al-Junayd) adlı eserinin içinde ingi­lizce tercümeleriyle birlikte yayımlamış­tır. Aynı mektuplar bazı yeni mektupla­rın ilâvesiyle [Cüneyd-i Bağdadî Hayatı Eserle­ri ve Mektupları](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%BCneyd-i_Ba%C4%9Fdad%C3%AE_Hayat%C4%B1_Eserle%C2%ADri_ve_Mektuplar%C4%B1) adıyla yayımlanmıştır. [^1]: Alevî Türkmen Pîr ve Şeyhleri; Seyyid Ali İmadeddin Nesîmî ve Pîr Cüneyd-i Bağdadî [^2]: Cüneyd-i Bağdâdî, İslâm Ansiklopedisi. [^3]: [İbnü'I-Mülakkın, Tabakatül Evliya, s. 137, Ateş,Süleyman, Cüneydi Bağdadi: Hayatı Eserleri ve Mektupları s. 47] [^4]: Tezkiret'ûl Evliyâ fi'l Bağdad - Bağdad Evliyâ Tezkiresi