# Câfer Dem Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%A2fer_Dem_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Câfer Dem Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/C%C3%A2fer_Dem_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum yeri:** Epir, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** Eylül 1859
- **Ölüm yeri:** İstanbul Boğazı, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm sebebi:** İntihar
- **Rütbesi:** Mirliva
- **Savaşları:** Kırım Savaşı

**Câfer Dem Paşa** ya da **Arnavut Câfer Paşa** (d. [Epir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Epir) – ö. Eylül 1859, [İstanbul Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Bo%C4%9Faz%C4%B1)), [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva)sıdır.

Arnavut milliyetçileri gözünde Câfer Paşa, ulusun yükselmesine engel olmaya çalışan bir Osmanlı işbirlikçisi olarak görülüyordu. [Bâb-ı Âlî](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li) ise muhtemelen Câfer Paşa'ya memleketi Epir'den uzaklaştırılması gereken büyük bir yerel hânedânın vârisi olarak bakıyordu.

## Hayatı

### Kökeni

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Epir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Epir) bölgesinin önde gelen [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) âilelerinden [Filât](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fil%C3%A2t)lı Demo âilesine mensuptur. [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) bilmez, imzâlarında [Rumca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca) kullanırdı.[^1]

### Askerî kariyeri

Çeşitli muharebe ve harekâtlarda bulunarak evvelâ miralaylık, akabinde ise mirlivalık pâyesine yükseltildi.[^2] [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli)'nde çıkan Arnavut ayaklanmalarının bastırılmasında önemli rol oynadı. 1853'te [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) Cephesi'nde çarpıştı. Ertesi sene "birtakım ciddî isyânkârâne eylemlerin hesâbını vermek üzere" [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a çağrılmasına rağmen cezâlandırılmadı.

Câfer Paşa, [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya)'daki [Britanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) konsolosluğuyla yakın temas hâlindeydi.

### Kuleli Vak'ası

[Tanzimat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat) reformlarına ve Sultan [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid) yönetimine karşı kurulan gizli [Fedâiler Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fed%C3%A2iler_Cemiyeti), 1859'da pâdişâhı devirip yerine [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'i tahta çıkarmayı hedefleyen bir [darbe girişimi planladı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuleli_Olay%C4%B1). Câfer Dem Paşa, Süleymaniyeli Şeyh Ahmed Efendi ve [Hüseyin Dâim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_D%C3%A2im_Pa%C5%9Fa) ile birlikte bu cemiyetin kurucuları arasındaydı. [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) kökenli olan Hüseyin Paşa, harekete daha geniş bir katılım sağlamak maksadıyla Rumeli'ne yönelip Arnavut halkını iknâ etmek amacıyla bölgeye intikal etti. Bu sırada Câfer Paşa ise [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da harekete bağlı olan Çerkeslerden sorumluydu. Ne var ki Câfer Paşa, Şeyh Ahmed ile ihtilâfa düştü; bunun üzerine taraftarlar peyderpey bu girişimden uzaklaşmaya başladı.

[Tatar Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatar_Hasan_Pa%C5%9Fa), cemiyete katılmayı kabul etmiş gibi görünerek darbe planının detaylarını öğrendikten sonra durumu [Serasker Rızâ Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hasan_R%C4%B1z%C3%A2_Pa%C5%9Fa_%281809_do%C4%9Fumlu%29)'ya ve [Saray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dolmabah%C3%A7e_Saray%C4%B1)'a ihbar etti. 14 Eylül 1859'da Şeyh Ahmed ve diğer cemiyet üyelerinin [Tophâne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tophane)'deki [Kılıç Ali Paşa Câmi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Ali_Pa%C5%9Fa_Camii)'nde Hasan Paşa ile buluşmayı bekledikleri sırada, ihbar üzerine harekete geçen Osmanlı zâbıtâsı câmiye baskın düzenledi.[^3] Bu baskın sonucunda gizli cemiyet üyeleri suçüstü yakalanarak tutuklandı ve Mayıs 1859'dan îtibâren yaklaşık dört aydır süregelen hareket tamâmen çökertildi. Câfer Paşa, Bâb-ı Seraskerî'deki (Seraskerlik Dâiresi'ndeki) sorgusunun ardından kayıklarla [Kuleli Kışlası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuleli_Asker%C3%AE_Lisesi)'na götürülürken,[^4] "Mâdemki bizi îdam edecekler, bâri kendimizi denize atıp bir an evvel azaptan kurtulalım" diyerek suya atıldı ve boğularak öldü.[^5]

[^1]: İğdemir, Uluğ. Kuleli Vak'ası Hakkında bir Araştırma. Türk Tarih Kurumu, s. 36. <https://kutuphane.ttk.gov.tr/details?id=430072>
[^2]: Süreyya, Mehmed. Sicill-i Osmânî. Tarih Vakfı Yurt Yayınları, Mayıs 1996, s. 379. <https://archive.org/details/sicill-i.osmani_01/Sicill-i.Osmani_02/>
[^3]: Uğur, Bayram. 19'uncu Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda Gerçekleşen Askerî Müdahale Ve Darbelerin Modernleşme Sürecine Etkileri. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi, 2024, s. 17. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/makusobed/article/1421104>
[^4]: Düzen, Cem. Tanzimat Dönemine Karşı Bir Suikast Teşebbüsü: Kuleli Vak'ası. Trakya Üniversitesi, 2017, s. 109. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/trakyasobed/article/335641>
[^5]: İrtem, Süleyman K.. Abdülmecid Devrinde Saray ve Bâb-ı Âli. Temel Yayınları, 2007, s. 220. <https://books.google.com/books/about/Abd%C3%BClmecid_devrinde_saray_ve_B%C3%A2b_%C4%B1_%C3%82.html?id=AH4_AQAAIAAJ>
