# Bursalı I. Hovagim

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursal%C4%B1_I._Hovagim
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bursalı I. Hovagim, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bursal%C4%B1_I._Hovagim (CC-BY-SA-4.0)

**Bursalı I. Hovagim** (? - 1478), [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) din adamıdır.

## Hayatı

Bursa Ermenileri Episkoposu iken [İstanbul'un fethi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi)nden sonra [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) tarafından beraberinde kalabalık bir cemaatle beraber 1461 yılında İstanbul'a davet edilmiş ve İstanbul Ermenileri ruhani lideri ilan edilerek, ilk patrik unvanını almıştır. Ona ve cemaatine, [Samatya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samatya)'daki [Sulu Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Surp_Kevork_Kilisesi) olarak da bilinen İstanbul'un o zaman [Aya Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayasofya)'dan sonra kutsallıkta ikinci olan ve avlusunda imparator mezarları olan Peribloptes Manastırı tahsis edilmiştir.

1461 ile 1478 yılları arasında Ermeni patrikliği yapmıştır.[^1]

## Hakkındaki Rivayet

[İstanbul feth](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi)inden önce [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) teftiş için [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'ya gelir ve Bursa Ermenileri Episkoposu Hovagim'i de ziyaret etmek ister. Sultan Mehmet, Hovagim'in odasına aniden girince Hovagim heyecanlanır. Sultan ne yaptığını sorduğunda, [Allah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Allah) [kelam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kel%C3%A2m)ı okuyorum diye cevap vererek elindeki [İncil](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ncil)'i gösterir. Sultan Mehmet de Hovagim'den İncil'den rastgele bir sayfa açarak, o sayfayı yorumlamasını ister. Hovagim'in rastgele açtığı sayfa Krallarla ilgili bir bölümdür. Hovagim Sultan'a: *"Sultanım siz daha geniş yerler fethedecek ve tüm dünyanın sultanı olacaksınız"* der. Sultan da *"Bu tüm dünyaya Konstantiniyye de dahil mi?"* diye sorduğunda, Hovagim *"Ona ne şüphe sultanım? Bunun için kitap açmaya ne gerek var?"* der. Bunun üzerine sultan, *"Andım olsun eğer *[*Konstantiniyye*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)*'yi fethedersem cemaatini bu şehre yerleştireceğim ve seni de patrik ilan edeceğim"* der.

Aslında ise, Fatih Sultan Mehmet'in, Hovagim ve cemaatini İstanbul'a getirilmesinin ana sebebi, İstanbul'u fethettikten sonra şehirdeki Hristiyan nüfusu içinde Rum cemaatine karşı denge kurmak istemesidir.[^2]

[^1]: Hacikyan, Agop Jack. The Heritage of Armenian Literature: From the eighteenth century to modern times. Wayne State University Press, 2000, s. 17. <https://archive.org/details/heritageofarmeni00ajha>
[^2]: Dadyan, Saro. Bursalı I. Hovagim. Haber Turk, 8 Ağustos 2010.
