# Bulgar Eksarhlığı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgar_Eksarhl%C4%B1%C4%9F%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Bulgar Eksarhlığı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bulgar_Eksarhl%C4%B1%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![Sveti Stefan Kilisesi karşısındaki Bulgar Eksarhhanesi.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8f/Bulgar_Eksarhanesi.jpg/1280px-Bulgar_Eksarhanesi.jpg) *Sveti Stefan Kilisesi karşısındaki Bulgar Eksarhhanesi. (Sadrettin, CC-BY-SA-4.0)* **Bulgar Eksarhlığı** (Българска екзархия *Bǎlgarska ekzarhiya*) [Otosefal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Otosefal) Bulgar Ortodoks Kilisesi'nin resmi adıdır. [Eksarh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eksarh)lık, 1945 yılında [Ekümenik Patrikhane](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Rum_Ortodoks_Patrikhanesi) tarafından tanındı ve 1953 yılında Bulgar Patrikliği'ne dönüştürüldü. [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) patriğinin ikâmet ettiği binaya "[patrikhane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrikhane)" dendiği gibi, [Bulgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgarlar) ruhâni liderinin bulunduğu [Fener](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fener%2C_Fatih)'deki yere de Eksarhhâne denirdi. Sultan [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) döneminde 28 Şubat 1870 târihli ferman-ı hümayun ile kuruldu, [Bab-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li) tarafından yayımlanan bu [Eksarhlık fermanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eksarhl%C4%B1k_Ferman%C4%B1) aynı zamanda Bulgar milletinin ayrı bir mevcudiyete sahip olduğunu gösteren ilk resmi vesika niteliğini taşımaktadır. Fermanın X. Maddesi "Bulgar Eksarhyasının" hudutlarını çizerken aslında Bulgar milletinin hudutlarını çizmekte idi.[^1] O döneme dek [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nde geçerli olan [millet sistemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Millet_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) uyarınca Bulgarlar da [Millet-i Rûm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Millet-i_R%C3%BBm)'a mensuptu. [Bulgar İsyanları](https://turkipedia.org/tr/wiki/1876_Bulgar_%C4%B0syan%C4%B1)'nın filiz verdiği ve [Bulgarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgarlar)'ın Millet-i Rûm tahakkümünden ayrılmak için hareketlenmeye başladıkları 1840'lı yıllarda başlayan mücadele 1870 tarihli ferman ile sonuçlandı ve yaklaşık 30.000 Bulgar kökenli Osmanlı vatandaşının yaşadığı İstanbul'da bir Eksarhhane kuruldu. 1872 yılında da Bulgar Eksarhhânesi [Rum Ortodoks Patrikhanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Rum_Ortodoks_Patrikhanesi) ile ilişiğini kesti. 1908 yılında [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan)'ın bağımsızlığını ilân etmesiyle Eksarhhane'nin taşınması gündemi meşgul etmeye başladı. 1913 yılında [Balkan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'nın ardından Eksarh I. Josef döneminde [Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya)'ya taşındı ve İstanbul'daki kurum "Eksarh Vekilliği"ne dönüştürüldü. 1945 yılında "Eksarh Vekilliği"nin Patrikhane'ye bağlanmasıyla Eksarhhane'nin faaliyeti de sona erdi. ## Bulgar Eksarhlığı'na bağlı bölgeler 1912-13 Balkan Savaşları'na kadar Bulgar Eksarhlığı'nın Bulgaristan'da 23 piskoposluğu bulunmaktaydı: [Vidin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vidin), [İvraca](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0vraca), [Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F%2C_S%C4%B1rbistan) (1878 yılına kadar), [Lofça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lof%C3%A7a), [Tırnova](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1rnovo), [Rusçuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7uk), [Silistre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silistre), [Varna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Varna), [Preslav](https://turkipedia.org/tr/wiki/Veliki_Preslav), [Sliven](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sliven), [Eski Zağra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_Za%C4%9Fra), [Pirot](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pirot) (1878 yılına kadar), [Filibe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filibe), [Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya), [Samokov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samokov), [Köstendil](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6stendil), [Üsküp](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCp), [Debre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Debre%2C_Kuzey_Makedonya), [Manastır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manast%C4%B1r), [Ohri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ohri), [Köprülü](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC%2C_Kuzey_Makedonya), [Ustrumca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ustrumca) ve [Nevrokop](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gotse_Del%C3%A7ev_%28%C5%9Fehir%29). Ayrıca sekiz bölgede piskopos vekili bulunmaktaydı: [Florina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Florina), [Vodina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vodina), [Kesriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kesriye), [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik), [Kılkış](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1lk%C4%B1%C5%9F), [Serez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serez), [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) ve [İskeçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ske%C3%A7e). ## Ayrıca bakınız - [Bulgar Ortodoks Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgar_Ortodoks_Kilisesi) [^1]: Halil İnalcık: Tanzimat Ve Bulgar Meselesi. Kronik Kitap, 23 Haziran 1943, s. 43-44.