# Bulan-Koba Kurganı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulan-Koba_Kurgan%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Bulan-Koba Kurganı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bulan-Koba_Kurgan%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) **Bulan-Koba Kurganı** (MÖ 2. yüzyıldan MS 5. yüzyıla kadar), [Altay dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Da%C4%9Flar%C4%B1)nda [Pazırık Kurganı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paz%C4%B1r%C4%B1k_Kurgan%C4%B1)nın yerini alan arkeolojik bir [kurgan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurgan)dır. Bu kültürün zaman dilimi, Rus arkeolojisinde Huno-Sarmat dönemi olarak adlandırılan döneme (M.Ö. 2. yüzyıldan MS 5. yüzyıla) kadar uzanır. Bu kültürün taşıyıcıları [Hiung-nu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eyung-nu), [Xianbei eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siyenpi_Devleti) ve [Cücenler](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%BCcenler) döneminde yaşamışlardır. Altay'da bu kültürün yerini Türk ölü gömme gelenekleri aldı. ## Arkeoloji V.V. Radlov, 1865 yılında Katanda köyü ve Berel köyü yakınlarında yapılan kazılarla Bulan-Koba kültürünün anıtlarını bilimsel olarak inceleyen ilk kişiydi. Bu kültürde yerleşimlerin olmaması göçebe bir yaşam tarzına işaret etmektedir. Bulan-Koba kültürünün gömme geleneği, taş sandukaların üzerine oval biçimli tümseklerden oluşmakta ve yetişkin mezarlarının çoğunda ölenle birlikte kurban edilen atlar da gömülmektedir. Bulan-Koba taşıyıcıları uzak savaşlarda ölen savaşçılar için anıt mezarlar diktiler. Bulan-Koba kültürü, Hiung-nu, Xianbei ve Cücen siyasi birliklerinin bir parçasıydı ve yukarıda adı geçen tüm kültürel çekirdeklerden maddi etki alıyordu. Bulan-Koba kültürünün defin uygulamaları, [İlk Türk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın sonraki Türk defin geleneklerini büyük ölçüde etkilemiştir. ## Genetik ve Antropoloji İskelet kalıntılarının analizi, Bulan-Koba kültür taşıyıcılarının antropolojik olarak esasen Avrupalı kökenli olduğunu, önceki [Demir Çağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demir_%C3%87a%C4%9F%C4%B1) Doğu [İskitler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skitler)ine benzer ve [Yassı Gömüt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yass%C4%B1_G%C3%B6m%C3%BCt_K%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC) ve Hiung-nu gibi Doğu Avrasyalı gruplarından farklı olduğunu göstermektedir. Bu kültür döneminin sonunda Bulan-Koba halkı yabancı halklarla şiddetli çatışmalara girmiştir. Bulan-Koba Kültürüne ait Choburak-1 (IV. yüzyıl.) gömü sitesinden 5 erkek birey [R1a1a1b2a2a3b1a](https://www.dnagenics.com/haplogroups/ydna/R1A1A1B2A2A3B1A?srsltid=AfmBOop02UDN-PvCxEMacC6IgB4j3QaG396ZF0jFrIix-JinHTpOQrXq) paternal haplogrup taşıdığı tespit edilmiştir. Yaloman-II (IV.-V. yüzyıl.) sitesinden ise 1 erkek birey [J2a2a](https://www.dnagenics.com/haplogroups/ydna/J2A2A?srsltid=AfmBOoqmRDCQ75mq5BzuzJL4w16BsznPSXdXcbSegGQ_EwSLFfWI44_7); Ust’-Biyke-III (IV.-V. yüzyıl.) 1 erkek birey [Q1b1a3b](https://www.dnagenics.com/haplogroups/ydna/Q1B1A3B?srsltid=AfmBOoqRj_VoZbwQGQV-Rj0GqiFpJ4l2Mxevq7_tLjVxLikf5EXZBUUs) paternal haplogrup taşımaktadır.[^1] ## Ayrıca bakınız - [Kök-Paş Kurganı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6k-Pa%C5%9F_Kurgan%C4%B1) [^1]: Özdemir, Yusuf Can. Ancient human genomes from the Altai region reveal population continuity and shifts in the 4th-12th centuries. 1 Ocak 2026.