# Buhara Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Buhara Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Buhara_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2e/Turkic_horsemen_with_unidentifiable_ambassadors_on_top_%28cropped%29.jpg)
* (Unidentified photographer, public-domain)*

- **Çatışma:** Buhara Muharebesi
- **Tarih:** 557
- **Yer:** Buhara yakınları (Günümüz Özbekistan'ı)
- **Sonuç:** Göktürk Zaferi
- **Coğrafi değişiklikler:** Ceyhun Nehri'nin kuzeyi Göktürkler'in, güneyi Sasaniler'in eline geçti.
- **Savaşan:** 25 px Göktürk Kağanlığı; 25px Ak Hun İmparatorluğu
- **Komutan:** 25px İstemi Yabgu; Ghaftar
- **Güç:** Bilinmiyor; Bilinmiyor
- **Kayıp:** Bilinmiyor; Bilinmiyor

**Buhara Muharebesi**, [Göktürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler)-[Sasani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ittifakı ile [Ak Hun İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında gerçekleşmiş bir savaştır. Savaş sonunda [Ak Hun İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) yıkılmış ve toprakları, [Ceyhun Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceyhun) sınır olmak üzere [Göktürkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler) ile [Sasaniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında paylaşılmıştır.

## Öncesi

[Göktürkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler)'in, [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'den [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz)'e uzanan [İpek Yolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0pek_Yolu)'na egemen olmaya başlamasıyla birlikte batıda [Ak Hun İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile komşu haline geldiler. [Ak Hun İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) MS 350 yılından beri Kuzey [Afganistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afganistan) ve [Maveraünnehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2ver%C3%A2%C3%BCnnehir) bölgelerinde varlığını sürdürmekte ve [İpek Yolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0pek_Yolu) ticaretini elinde tutmaktaydı.[^1] Bu bölgeleri elinde tutmak için de [Sasani İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile sürekli bir çatışma içerisindeydiler. [Göktürk-Cücen Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrk-C%C3%BCcen_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan sonra doğuda büyük bir güç olarak ortaya çıkan [Göktürkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler) de bu bölgeleri ele geçirmek ve [İpek Yolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0pek_Yolu) [ticaret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ticaret)ini denetim altına almak istiyorlardı.

## Muharebe

Bunun için [İstemi Yabgu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stemi) komutasındaki [Göktürk ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1), 556 yılında [Ak Hun İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na karşı bir saldırı düzenledi. Doğuda [Göktürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler), batıda da [Sasani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) saldırıları karşısında güç durumda kalan [Ak Hun İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), 555 ve 558 yıllarında [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'deki Batı Wei Devleti'ne elçi göndererek ittifak teklifinde bulunmuştur.[^2] [İstemi Yabgu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stemi) ise bu duruma karşılık [Sasani İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile ittifak kurmak istedi. Bunun için de kızını, [Sasani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) imparatoru [I. Hüsrev](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._H%C3%BCsrev) ile evlendirdi. [İstemi Yabgu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stemi)'nun kızının adı, [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) kaynaklarında *Taberî*, *Mesudî*, *Fakim* vb. şekillerde geçmektedir. Bu kız daha sonra [Sasani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) imparatoriçesi olmuştur.[^3] Kurulan [Göktürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler)-[Sasani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ittifakı gereğince 557 yılında [Sasani ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_ordusu) batıdan, [Mukan Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mukan)'ın komuta ettiği ve büyük olasılıkla [İstemi Yabgu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stemi)'nun da bulunduğu[^4] [Göktürk ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) doğudan saldırdı ve [Ak Hun İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kolayca yıkıldı.[^5]

## Sonuç

Yıkılan [Ak Hun İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun toprakları [Ceyhun Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceyhun) sınır olmak üzere [Göktürkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler) ile [Sasaniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında paylaşıldı.[^6] [Maveraünnehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2ver%C3%A2%C3%BCnnehir), [Fergana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fergana)'nın bir bölümü, [Kaşgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fgar), [Hotan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotan_%28il%29) ve [Batı Türkistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_T%C3%BCrkistan)'ın önemli şehirleri [Göktürk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na bağlandı. Dolayısıyla ünlü [İpek Yolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0pek_Yolu) ile bu yolda ticaret yapan Soğdlular da [Göktürkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler)'in eline geçti. [Ak Hun İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun ortadan kalkmasıyla [Göktürk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1), batıda tam anlamıyla [Sasani İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile komşu olurken aynı zamanda siyasi olarak çağının dünyasının iki büyük devleti olan [Sasani İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Bizans İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile çeşitli siyasi ve ekonomik ilişkiler kurmuş, onlarla bir seviyeye yükselmiştir.

## Ayrıca bakınız

- [Göktürk-Cücen Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrk-C%C3%BCcen_Sava%C5%9F%C4%B1)
- [Mukan Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mukan)
- [Ak Hun İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)

[^1]: B. Ögel, "İlk Töles Boyları", Belleten 48, s. 826-829; W. Samolin, "Hsiung-nu, Hun, Turk", CAJ, III, 2, 1956, s. 48 vd.
[^2]: Chou Shu (Chou Hanedanı Kitabı) 50 Ye-ta böl., s. 918.
[^3]: R. Şeşen, "Eski Araplara Göre Türkler", Türkiyat Mecmuası, XV, 1968, s. 909.
[^4]: Chou Shu (Chou Hanedanı Kitabı) 50 Ye-ta böl., aynı yer; Gök. böl., s. 909.
[^5]: Bu konuda bkz. Chavannes, s. 242-266; El-Mesudî Muruc'uz-Zeheb, Kahire, 1948, I, s. 265-270'ten naklen Kafesoğlu, s. 94; P. Aalto "İranian Contacts of the Turks in Pre-İslamic Times", Studia Turcica, Budapest, 1971, s. 33.
[^6]: K. Czegledy, Nomad Nepek Vandorlasa Napklettöl Napnyugatig, Budapest, Kafesoğlu, s. 94; L. Rasony, Tarihte Türklük, Ankara, 1988, s. 96; Grousset, s. 94-95.