# Buşatlı Mustafa Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bu%C5%9Fatl%C4%B1_Mustafa_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Buşatlı Mustafa Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bu%C5%9Fatl%C4%B1_Mustafa_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

- **Makam:** İşkodra paşası; Ankara valisi; Hersek valisi
- **Dönembaşı:** 1810; 1846; 1852
- **Dönemsonu:** 1831; 1852; ?
- **Öncegelen:** Buşatlı İbrahim Paşa
- **Doğum tarihi:** 1797
- **Doğum yeri:** İşkodra, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 27 Mayıs 1860
- **Ölüm yeri:** Medine, Osmanlı İmparatorluğu

**İşkodralı Mustafa Paşa** veya **Buşatlı Mustafa Paşa** (1797, [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra) – 27 Mayıs 1860, [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine)), [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır.[^1]

## Biyografi

Buşatlı Mustafa Paşa, 1797 yılında [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra)'da doğdu. Güçlü [Kara Mahmud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Mahmud_Pa%C5%9Fa)'nın kardeşiydi. Amcası [İbrahim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bu%C5%9Fatl%C4%B1_%C4%B0brahim_Pa%C5%9Fa)'nın yerine 1812'de [vezir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vezir) ünvanı aldı ve bağımsız bir hükümdar olarak [İşkodra Paşalığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra_Pa%C5%9Fal%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nı yönetmeye devam etti.[^2]

1820 yılında [Berat Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlonya_Sanca%C4%9F%C4%B1) kendisine tahsis edildi.[^3]

Mustafa Paşa, [Yunan Bağımsızlık Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_%C4%B0syan%C4%B1) sırasında [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) birliklerine önderlik etti. 1823'te [Batı Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Yunanistan)'da 8.000 askerden oluşan bir sefer, Mustafa Paşa ve [Ömer Viryoni Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Viryoni_Pa%C5%9Fa) tarafından yönetildi.[^4][^5] 24 Ağustos 1823'te [Markos Boçaris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Markos_Bo%C3%A7aris) ve 350 Suliyot, [Karpenisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerbene%C5%9F) yakınlarında Mustafa Paşa'nın ordusuna saldırarak[^6][^7] Osmanlı ilerlemesini durdurmaya çalıştı.[^8] Boçaris, çatışmada öldürüldüyse de savaş Osmanlı yenilgisiyle sonuçlandı.[^9]

1824'te [Ohri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ohri_Sanca%C4%9F%C4%B1) ve [Elbasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elbasan_Sanca%C4%9F%C4%B1) sancakları kendisine tahsis edildi ve kendisine [serasker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serasker) unvanı verildi.[^10]

Babası Mustafa, daha fazla bağımsızlığı hedeflemişti ve [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)'un Osmanlı askeri reform çabaları onu kalıtsal hak ve ayrıcalıklarından mahrum etmekle tehdit ettiğinde, padişaha düşman oldu ve Sırp Prensi [Miloš Obrenović](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milo%C5%9F_Obrenovi%C3%A7), hoşnutsuz [Boşnaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C5%9Fnaklar) ve [Kavalalı Mehmed Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavalal%C4%B1_Mehmed_Ali_Pa%C5%9Fa) ile dostane ilişkiler sürdürdü.[^11] Böylece, [1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1828-1829_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın ilk aşamasında pasifti, ancak Mayıs 1829'da birlikleriyle birlikte [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna)'da göründü, daha sonra aktif rol almadan [Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya) ve Filibe'ye devam etti.[^12]

1831'de egemenliğinin ilan edildiğini öğrenen Mustafa Paşa, Osmanlılara karşı bir Arnavut Müslüman ittifakı topladı ve Sırpları [Niş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C5%9F%2C_S%C4%B1rbistan) karşılığında savaşmaya davet etti.[^13]

Barışın sonuçlanmasıyla [Babıali](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li), 1831'de Mustafa'dan [Dukagin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dukagin), [Debre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Debre_%28belediye%29), [Elbasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elbasan), [Ohri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ohri) ve [Tırgovişte](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1rgovi%C5%9Fte%2C_S%C4%B1rbistan) kazalarını Sadrazam [Reşid Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C5%9Fid_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'ya devretmesini ve İşkodra'da bazı reformların yapılmasını istedi. Mustafa direndi ve [Miloš Obrenović](https://turkipedia.org/tr/wiki/Milo%C5%9F_Obrenovi%C3%A7)'in maddi ve manevi desteğiyle 1831 Mart ortalarında Sadrazam'a karşı bir ordunun başına geçti. Reformlara karşı çıkan kuzey [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk) ve [Kosova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova)'nın diğer paşaları da kendisine katıldı.[^14] İsyancılar, Sofya'yı işgal etmek de dahil olmak üzere bazı başarılar elde ettiler, ancak 1831 Mayıs'ının başında Sadrazam'ın düzenli birlikleri tarafından [Üsküp](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCp)'te bozguna uğradılar.[^15] Mustafa, Üsküp ve [Prizren](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prizren) üzerinden geri çekildi ve Üsküdar'da tahkim etti.[^16] Altı aylık bir kuşatmadan sonra 10 Kasım 1831'de teslim oldu.[^17] Metternich'in dilekçesi üzerine affedildi ve [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a götürüldü.[^18]

15 yıl sonra tekrar [Ankara Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%28eyalet%29)'ne vali oldu.[^19] Daha sonra [Hersek Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersek_Sanca%C4%9F%C4%B1) valisi olarak atandı ve 22 Mayıs 1853'te ortaya çıktı.[^20] Sırp kaynaklarına göre adildi ve eğer biri haksızlığa uğrarsa, geçmesine izin verebilirdi. Görevi sırasında [haydut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haydut) çeteleri, [Mostar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mostar)'da gece yakalanıp öldürüleceğinden korkacak kadar çoğaldı.[^21]

Son görevi, 27 Mayıs 1860'ta öldüğü [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine)'deydi.[^22]

Saraybosnalı [Molla Mustafa Başeski](https://turkipedia.org/tr/wiki/Molla_Mustafa_Ba%C5%9Feski) tarafından kendisine bir kaside yazılmıştır.[^23]

[^1]: First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. 1993, s. 765. <https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA765>
[^2]: First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. 1993, s. 765. <https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA765>
[^3]: First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. 1993, s. 765. <https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA765>
[^4]: Finlay George, History of the Greek Revolution, volume II, page 6-9
[^5]: The Greek Struggle for Independence, 1821-1833. 1 Ocak 1973, s. 99. <https://books.google.com/books?id=Rk1iVvOr6RUC>
[^6]: Finlay George, History of the Greek Revolution, volume II, page 6-9
[^7]: A Biographical Dictionary of Albanian History. 24 Aralık 2012, s. 44-. <https://books.google.com/books?id=pgf6GWJxuZgC&pg=PA44>
[^8]: The Greek Struggle for Independence, 1821-1833. 1 Ocak 1973, s. 99. <https://books.google.com/books?id=Rk1iVvOr6RUC>
[^9]: A Biographical Dictionary of Albanian History. 24 Aralık 2012, s. 44-. <https://books.google.com/books?id=pgf6GWJxuZgC&pg=PA44>
[^10]: First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. 1993, s. 765. <https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA765>
[^11]: First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. 1993, s. 765. <https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA765>
[^12]: First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. 1993, s. 765. <https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA765>
[^13]: Bitis, Alexander. 'THE RUSSIAN ARMY AND THE EASTERN QUESTION, 1821-34' Ph.D. ALEXANDER BITIS THE LONDON SCHOOL OF ECONOMICS AND POLITICAL SCIENCE. 2000. <http://etheses.lse.ac.uk/2409/1/U615358.pdf>
[^14]: First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. 1993, s. 765. <https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA765>
[^15]: First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. 1993, s. 765. <https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA765>
[^16]: First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. 1993, s. 765. <https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA765>
[^17]: First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. 1993, s. 765. <https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA765>
[^18]: First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. 1993, s. 765. <https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA765>
[^19]: First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. 1993, s. 765. <https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA765>
[^20]: Ljetopisi. 1976, s. 69. <https://books.google.com/books?id=zXUDAAAAMAAJ>
[^21]: Ljetopisi. 1976, s. 69. <https://books.google.com/books?id=zXUDAAAAMAAJ>
[^22]: First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. 1993, s. 765. <https://books.google.com/books?id=fWNpIGNFz0IC&pg=PA765>
[^23]: Filan, Kerima. Christian Muslim relations: a bibliographical history. Volume 18, The Ottoman Empire (1800-1914). Brill, 2021, s. 85-86.
