# Bozoklu Mustafa Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozoklu_Mustafa_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Bozoklu Mustafa Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bozoklu_Mustafa_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) - **Makam:** Osmanlı Sadrazamı - **Dönembaşı:** 27 Mart 1693 - **Dönemsonu:** 14 Mart 1694 - **Hükümdar:** II. Ahmed - **Öncegelen:** Merzifonlu Çalık Hacı Ali Paşa - **Sonragelen:** Sürmeli Ali Paşa - **Doğum tarihi:** 1638 - **Doğum yeri:** Bozok - **Ölüm tarihi:** Kasım 1698 - **Ölüm yeri:** Edirne **Bozoklu (Bıyıklı) Mustafa Paşa** (1638 [Bozok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yozgat_%28il%29) – Kasım 1698 [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne_%28il%29)), [II. Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Ahmed) saltanatında, 27 Mart 1693 - 14 Mart 1694 tarihleri arasında on bir ay on sekiz gün sadrazamlık yapmış [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) devlet adamıdır. ## Yaşamı Bozok, [Yozgat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yozgat) taraflarındandır.[^1][^2][^3] Babasının adı Derviş Mehmed'dir. "Küçük Sipahi" lakabı ile de anılır. Yozgat bölgesinde görev yapan paşalar onu gayet usta bir binici (cundi) olarak tanıdılar. O zaman "Küçük Sipahi" lakabı verilmişti. Bu üstün mahareti dolayısıyla paşaların hizmetine girdi. [IV. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed) zamanında cundi olarak kazandığı şöhretten dolayı [Enderun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ender%C3%BBn)'a alındı. Has Oda'da hizmet gördü. Çıkma yaptıktan sonra [silâhdarlığa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahtar) getirildi[^4][^5] Uzun süre silâhdarlık yaptıktan sonra 14 Ocak 1681'de yedinci vezirlik pâyesiyle [kaptan-ı deryâ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) olarak atandı. Bu görevde iken Fransa ile bir kriz yasandı. Trablus eyaletine ait olan 9 kalyon bir büyük Fransa donanma filosu tarafından korsanlık yaptıkları nedeni ile kovalanmışlardı ve [Sakız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1) limanına sığınmışlardı. Bunları takip eden bir Fransa donanması filosu bunları ve [Sakız limanını topa tuttu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Vakas%C4%B1) (23 Temmuz 1681). Bu top atışları dolayısıyla Sakız şehri hasar görüp sivil halktan 110 kişi öldü. Bozoklu Mustafa Pasa Kaptan-ı Derya olarak Osmanlı donanması ile Sakız'a geldi ve Fransız gemilerini ele geçirerek bunları müsadere etti. Fransa'nın İstanbul elçisi Fransa kralından Osmanlı hükûmetine çeşitli hediyeler ve bir özür mektubunu iletti ve Fransa'nın resmen Fransız gemilerinin yaptığı hasar için tazminat vermeyi kabul ettiğini bildirdi. Kaptan-ı Derya Bozoklu Mustafa Paşa bu tazminatının ödenmesini tamamlanmasına kadar yaklaşık 5 ay Sakız'da kaldı ve eline geçen Fransız gemilerini rehin tuttu.[^6] Bu krizden sonra Kaptan-ı Derya Bozoklu Mustafa Pasa İstanbul'a döndü. Burada Venedik'e karşı yapılması muhtemel olan bir sefer için donanmanın hazırlanması çalışmalarına nezaret. Bu hazırlıklar için padişahtan 4 tanesi üç-ambarlı büyük ve 6 tanesi iki-ambarlı 10 kalyonun Tersane-i Amire'de inşa edilmesi için izin aldı. 1683 Aralık ayında Kaptan-ı Derya görevinden azledildi.[^7][^8][^9] [Özi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zi) Valisi ve Lehistan cephesi serdarı tayin edildi. [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m) Hanlığı kuvvetleriyle beraber [Kamaniçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kamani%C3%A7e)'yi Lehistan taarruzundan kurtardı. 1690'da [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam) valisi oldu. Şam valisi iken Sultan [İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim)'in kızı olan Beyhan Sultan ile evlenerek saraya damat oldu. 1691'de [Trablusşam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablus%C5%9Fam) valiliğine tayin edildi. 1692'de ikinci vezir unvanı verilerek rikab-ı humayun kaymakamlığına atandı.[^10] Mart 1693'te ikinci vezir iken [Merzifonlu Çalık Hacı Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Ali_Pa%C5%9Fa)'nın yerine 27 Mart 1693'te sadrazam oldu. Sadrazam iken serdar-ı ekrem olarak Avusturya seferine çıktı. (1690 yılında işgalden kurtarılan) [Belgrad'ı yeniden kuşatan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281693%29) [Duc de Croy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Duc_de_Croy) komutasındaki [Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutsal_Roma_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ordusunu, yüksek sayıda esir de almak suretiyle, çekilmeye mecbur bıraktı. Bu kaleyi tamir ettirerek Edirne'ye döndü. Avlanmaya meraklıydı ve [II. Ahmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Ahmed) onun avla uğraşmaktan devlet işlerine zamanı kalmadığı ve işlere bakmadığını görüp 14 Mart 1694'te onu azletti. Yerine [Sürmeli Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCrmeli_Ali_Pa%C5%9Fa) sadrazam oldu.[^11] Bozoklu Mustafa Paşa'nın önce ikinci kez Trablusşam valisi tayin edildi ise de oraya harekete geçmeden tutuklandı. Karısı Beyhan Sultan'ın araya girmesi ile padişah tarafından af edildi ve Sayda valisi olarak tayin edildi. 1696'da ikinci defa Şam valisi oldu. Temmuz 1697'de sadrazam [Elmas Mehmet Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elmas_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'nın Avusturya seferine çıkıp 11 Eylül 1697 tarihinde [Zenta Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zenta_Muharebesi)'nde şehit olması döneminde İstanbul'da sadaret kaymakamı görevini yaptı. Yeni sadrazam olarak [Köprülü Amcazade Hacı Hüseyin Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amcaz%C3%A2de_H%C3%BCseyin_Pa%C5%9Fa) tayin edilince Boğaz Hisarı muhafızı yapıldı. Haziran 1698';de üçüncü defa Sadaret kaymakamı olarak görevlendirildi. Bu görevde iken 7 ay sonra bir nuzül inmesi dolayısıyla hayat gözlerini yumdu. Cenazesi Edirne [Üç Şerefeli Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7_%C5%9Eerefeli_Cami) kabristanında gömülüdür.[^12] ## Değerlendirme Yaşam yapıtlarıyla Osmanlılar adlı biyografya eserinde şöyle değerlendirmektedir:[^13] Çok değerli, dürüst, medeni cesaret sahibi bir asker ve idareci (idi). Hakkında TDV İslam Ansiklopedisi'nde yazılan makalede şunlar bildirmektedir:[^14] Kaynaklar onu hak ve hukuka riayet eden, edepli, hizmetkârlarına karşı daima iyi muamelede bulunan, devlet işlerini bilmekle beraber “umûr-ı hâriciyye”si zayıf bir devlet adamı olarak tavsif eder. Ayrıca cömert olduğu, 1692’de Belgrad Seferi’ne giden orduya masraflarını kendisinin karşıladığı 500 süvari ve 200 piyade yazdığı belirtilir. ## Dış kaynaklar - Uzunçarşılı, İsmail Hakkı, (1954 6.bas.:2011) *Osmanlı Tarihi III. Cilt, 2. Kısım, XVI. Yüzyıl Ortalarından XVII. Yüzyıl Sonuna kadar*, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları say.440-441 - Buz, Ayhan, (2009) *Osmanlı Sadrazamları*, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5, - Yılmaz, Mehmed, "Mustafa Paşa (Bozoklu, Bıyıklı)", (1999), *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi*, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.308 ISBN 975-08-0072-9 - Danışmend, İsmail Hâmi (1971),*Osmanlı Devlet Erkânı*, İstanbul: Türkiye Yayınevi. ## Dış bağlantılar - İlgürel, Mücteba, "Mustafa Paşa, Bozoklu" (2006) *Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:31 Sayfa:341-344* İstanbul:TDV Yayınları. Online:[http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c31/c310224.pdf](http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c31/c310224.pdf) [^1]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.410-411 [^2]: Yılmaz, Mehmed, "Mustafa Paşa (Bozoklu, Bıyıklı)", (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.308 ISBN 975-08-0072-9 [^3]: İlgürel, Mücteba, "Mustafa Paşa, Bozoklu" (2006) Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:31 Sayfa:341-344 İstanbul:TDV Yayınları. Online: [^4]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.410-411 [^5]: Yılmaz, Mehmed, "Mustafa Paşa (Bozoklu, Bıyıklı)", (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.308 ISBN 975-08-0072-9 [^6]: İlgürel, Mücteba, "Mustafa Paşa, Bozoklu" (2006) Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:31 Sayfa:341-344 İstanbul:TDV Yayınları. Online: [^7]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.410-411 [^8]: Yılmaz, Mehmed, "Mustafa Paşa (Bozoklu, Bıyıklı)", (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.308 ISBN 975-08-0072-9 [^9]: İlgürel, Mücteba, "Mustafa Paşa, Bozoklu" (2006) Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:31 Sayfa:341-344 İstanbul:TDV Yayınları. Online: [^10]: Yılmaz, Mehmed, "Mustafa Paşa (Bozoklu, Bıyıklı)", (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.308 ISBN 975-08-0072-9 [^11]: Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), Sicill-i Osmani, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.410-411 [^12]: Yılmaz, Mehmed, "Mustafa Paşa (Bozoklu, Bıyıklı)", (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.308 ISBN 975-08-0072-9 [^13]: Yılmaz, Mehmed, "Mustafa Paşa (Bozoklu, Bıyıklı)", (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.308 ISBN 975-08-0072-9 [^14]: İlgürel, Mücteba, "Mustafa Paşa, Bozoklu" (2006) Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi Cilt:31 Sayfa:341-344 İstanbul:TDV Yayınları. Online: