# Bozkır imparatorluğu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozk%C4%B1r_imparatorlu%C4%9Fu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bozkır imparatorluğu, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bozk%C4%B1r_imparatorlu%C4%9Fu (CC-BY-SA-4.0)

![Hunlar'ın kuzey İtalya'ya seferini gösteren bir resim.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b5/Checa-HunCharge.jpg)
*Hunlar'ın kuzey İtalya'ya seferini gösteren bir resim. (Ulpiano Checa, public-domain)*

**Bozkır** veya **Göçebe imparatorluğu**, [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1) ve [Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) topluluklarında bilinmeyen bir tarihte geliştirilmiş (büyük ve en az 2000 yıl boyunca [Avrasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrasya)'nın büyük bir kısmı üzerinde ve özellikle [bozkır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozk%C4%B1r) ikliminde) bir yönetim sistemidir.[^1]

En mühim özellikleri hayvancılık ile geçimini sağlayan göçebe halkların güçlü bir hükümdarın etrafında birleşip konfederasyon oluşturması. Bu konfederasyon başarılı olduğu sürece büyümeye devam etmesi, başarısız olduğu zamanda tekrar ayrılmasıdır. Devletin sırf dev hayvan sürülerini beslemek için mühim olan bozkırlara yayılması, bozkırları olmayan bölgelere yerleşilmeyip bu bölgelerin halkları sırf vergiye bağlanması. Hükümdarın ölümünden sonra ülke oğulların arasında bölünmesi.

Tarihin en büyük bozkır imparatorlukları [Hunlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunlar), [Göktürkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler) ve [Cengiz Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cengiz_Han)'ın yönetimi altındaki [Moğollar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) tarafından kurulmuştur.

## İlk Bozkır İmparatorları

MÖ 220 yılında Çin yıllıklarında ilk kez sözü edilen [Şyung-nu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eyung-nu) Devleti (Büyük Hun İmparatorluğu) bozkır imparatorluğu geleneğinin kurucusu olarak görülür. İlk adı geçen hükümdarlar [Teoman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teoman) ve oğlu [Mete](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mete) *Tengrikut* ve [*Şanyu*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eanyu) (veya Tanhu) ünvanını taşımaktadırlar ve kendilerinin [Gök Tanrı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tengri) tarafından tahta oturtulduklarını vurgulamaktadırlar. Ancak bozkır imparatorluğu, bu en eski kanıtlarında dahi çok iyi gelişmiş ve gelenekselleşmiş bir şekilde karşımıza çıkmakta ve bu yüzden çok daha önce gelişmiş olması gerektiği düşünülmektedir. Şyung-nu konfederasyonu, uzun süre 24 boydan oluşmuş ve sonradan boyların bazıları ayrılıp kendi kendine bozkır imparatorlukları kurmuştur.

Şyung-nu kökenli olduğu düşünülen [Hunlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunlar), birçok küçük ve büyük bozkır imparatorlukları kurmaya devam etmiştir ([Ak Hunlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Avrupa Hun İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) vb.).

[^1]: Buell, Paul D.. Historical dictionary of the Mongol world empire. Rowman & Littlefield Publishers, 2018.