# Boza > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Boza > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Boza, https://tr.wikipedia.org/wiki/Boza (CC-BY-SA-4.0) ![Üzerine tarçın serpilmiş boza.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/T%C3%B6r%C3%B6kboza.JPG/1280px-T%C3%B6r%C3%B6kboza.JPG) *Üzerine tarçın serpilmiş boza. (Jakab Péter, CC0-1.0)* **Boza**, [darı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dar%C4%B1) [irmiği](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0rmik), [su](https://turkipedia.org/tr/wiki/Su) ve [şeker](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeker)den üretilen bir [kış](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1%C5%9F) içeceğidir. Ayrıca; farklı ülkelerde mısır, buğday, bulgur, arpa, pirinç gibi tahıllardan da üretilir. Bilinen en eski Türk içeceklerinden biridir. Günümüzde eski [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) coğrafyası ile Orta Asya coğrafyasının bazı kısımlarında yapılır. Balkan coğrafyasından [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye), [Kosova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova), [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan), [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Makedonya), [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk), [Bosna-Hersek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek), [Karadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F), [Sırbistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rbistan), [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya) gibi ülkelerde ve Asya'dan [Kazakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan), [Kırgızistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan) kesimlerinde içilen bir içecektir. Boza, genelde kış aylarında içilir. Bozanın mevsimi 15 Eylül - 15 Mayıs arasıdır. Uygun şartlarda muhafaza edilirse bozanın içilebilecek kıvamını koruduğu süre 6 ya da 7 gündür. ## Tarihçe ![Bir bardak boza, Bulgaristan](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8c/Boza_bg.jpg) *Bir bardak boza, Bulgaristan (Ikonact, CC-BY-SA-3.0)* ![Vefa Bozacısı (kuruluş 1876), Türkiye'de Anayasa ile yaşıttır.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/28/Boza_from_Vefa.jpg/1280px-Boza_from_Vefa.jpg) *Vefa Bozacısı (kuruluş 1876), Türkiye'de Anayasa ile yaşıttır. (E4024, CC-BY-SA-4.0)* [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'de genellikle [darı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dar%C4%B1)dan yapılan boza, başka ülkelerde yapıldığı yerin başlıca ürününe göre [mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28bitki%29), [arpa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arpa), [çavdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87avdar), [yulaf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yulaf), [buğday](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bu%C4%9Fday), [kara buğday](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fagopyrum_esculentum), arnavutdarısı, gernik gibi [tahıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tah%C4%B1l)ların unu, bazen de [pirinç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pirin%C3%A7) ve [ekmek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekmek), nadir olarak da [kenevir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kenevir) unu ve karamuk mayalandırılarak yapılır. Boza, [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) ve [Kuzey Afrika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Afrika) sahilleriyle Akdenizli tüccar gemiciler aracılığıyla batıya, [Hazar Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazar_Denizi) güneyinden doğuya, [Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asya) içlerine ve Çin'e; [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) ve [Afganistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afganistan)’a, Kafkaslar’dan kuzeye, Volga havzasına doğru geniş bir coğrafyaya yayılır. [İbn Battuta](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_Battuta) isimli [Arap](https://turkipedia.org/tr/wiki/Araplar) gezgini, [14. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/1300) başlarında yazdığı seyahatnamesinde [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)in bulunduğu [Deşt-i Kıpçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/De%C5%9Ft-i_K%C4%B1p%C3%A7ak) bölgesini anlatırken Türklerin içtiği bir şıra olan bozayı anlatmaktadır. "Tattığında ekşilik hissettiğim için hemen bıraktım. Yemekten çıktığım zaman bunun ne olduğunu araştırdım, anlattılar; **Duki** (düğ = ince bulgur) tanelerinden yapılan bir nebizdir bu. Onlar [Hanefi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hanefilik) mezhebindendir ve nebiz onlar nezdinde helaldir. Buralılar dukiden yapılmış bu nebize **buza** (boza) adını veriyorlar." [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi) [17. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/1600) ortalarında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da 300'den fazla bozacı dükkânının bulunduğunu, bu dükkânlarda 1100 kadar bozacının çalıştığını aktarmıştır. [Osmanlı'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) fazla mayalandırılarak, içine [afyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyon_%28narkotik%29) katılan bozahanelerin, [19. yüzyıla](https://turkipedia.org/tr/wiki/1800) doğru ortadan kalktığı biliniyor. ## Türkiye'de boza kültürü Boza özellikle [kış](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1%C5%9F) aylarında içimi tercih edilen bir içecektir. Özellikle kışa denk gelen [Ramazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ramazan) aylarında tüketimi oldukça yüksektir. Boza, sokakta ve dükkânlarda bozacılar tarafından satılır. Eski yıllarda akşamları yeni hazırlanmış sıcak bozalar, sokaklarda bozacılar tarafından bağırılarak da satılırdı. 2000'li yılların başından itibaren ambalaj sanayiindeki gelişme ve hızlı tüketim alışkanlıklarına paralel olarak +8 °C'de 25 gün dayanan bozalar marketlerde satışa sunulmuştur. ## Yörelere Göre Çeşitleri ### Velimeşe Bozası Tarihçesinde Çorlu ilçesinin Velimeşe Beldesinde üretilen Velimeşe Bozası, Edirne-İstanbul arasında işleyen trenlerde seyyar olarak satılmaya başlamasıyla, bu tren hattını kullanan yolcuların ilgisini çekmeye başlamıştır. Velimeşe Bozasına giderek artan talep karşısında, zamanla Ergene ve Çorlu ilçelerinde yaygın üretimi başlamıştır. Velimeşe Bozası, 1960'lı yıllardan günümüze kadar alışıla gelmiş adıyla Velimeşe Bozası olarak bilinir olmuş ve belirtilen coğrafi sınır ile Velimeşe Bozası arasında ün bağı oluşmuştur. Velimeşe Bozası [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^1][^2] [^1]: Arşivlenmiş kopya. [^2]: Arşivlenmiş kopya.