# Bostancı Ocağı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bostanc%C4%B1_Oca%C4%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bostancı Ocağı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bostanc%C4%B1_Oca%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Bostancı Ocağı**, Şimdiki Devlet Başkanı Özel Koruması Görevinde olan [tüfek](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCfek)li [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) askerlerinin yetiştiği yerdir. [Bostancı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bostanc%C4%B1)ların görevi genellikle bahçe ve bağlarda Padişah'ın yanı başında ya da Saltanat Kayıklarında [Padişah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Padi%C5%9Fah)'ı korumaktır.

![Bostancı neferi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/67/Vinkhuijzen_416332_Bostanji.jpg)
*Bostancı neferi (The collection assembled by H. J. Vinkhuijzen (1843-1910). See: \[2\], public-domain)*

## Kökeni

Bostancılar Ocağı'nın geçmişi 14. asıra yani [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad) zamanına kadar uzanırdı. Bostancıların ilk vazifeleri saray muhafızlığı idi ve sarayın ihtiyaçlarını karşılayan takımdı.

Bostancıların asıl kışlaları Hasbahçe tarafından olup orada bir de orta camileri vardı.

Öncelikle Klasik [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) Asker ya da Devlet Adamı Toplama Sistemi olan [Devşirme Sistemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dev%C5%9Firme) ile [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) ve [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli)'den acemiler toplanır ve ardından [Bostancı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bostanc%C4%B1)lığa girenler Bostancı Ocağı'na hazır edilmek üzere [Acemi Ocağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Acemi_Oca%C4%9F%C4%B1)'nda [Bostancıbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bostanc%C4%B1ba%C5%9F%C4%B1) eşliğine [Bostancı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bostanc%C4%B1)lar yetişmeye başlardı. Ta ki XVII. yüzyıl sonlarına kadar hizmet derecelerine göre kapıcılığa, tersane ocağına ve bahçe ustaları ve kıdemli bostancılar süvari bölüklerine çıkarılırlardı.[^1]

### Bostancıbaşı

[Bostancıbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bostanc%C4%B1ba%C5%9F%C4%B1) devletin güvenlik amiri konumundaydı. [Yeniçeri ağası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri_a%C4%9Fas%C4%B1), Cebecibaşı ve Topçubaşı ile birlikte, İstanbul ve çevresinin güvenliğini sağlamakla yükümlü teşkilatın parçasıdır.

Bostancıbaşıların mutlaka kendi ocaklarından gelmeleri; Bostancı Ocağı'ndan yetişerek yükselmeleri kanundu.[^2]

Bostancıbaşılar dairesi Sarayburnu ile Sirkeci arasında bulunup burada Hamlacı koğuşları da vardı.[^3]

### Maaşları ve Harcamaları

Bostancıbaşı mahsulden alınan parayı kasımdan kasıma takdim ederdi.[^4] Bu hizmetlerinden dolayı her yıl Kasımda bostancılardan on veya oniki kişi bir zaman Yeniçeri Ocağı'na ve sonraları da [Dîvân-ı Hümâyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2n-%C4%B1_H%C3%BCm%C3%A2yun) çavuşluğuna ve Kapıkulu süvari bölüklerine çıkarılırlardı.[^5] Bundan başka paranın bir kesesi bostancılara ihsan olunur ve bir kese de [Davut Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Davud_Pa%C5%9Fa_Camii)'nin maaş ve harcamalarına ayrılırdı.

Bostancıların yevmiyelerinden başka yıldan yıla Selanik çuhasından birer kaput hakları vardı veya bunun bedelini alırlardı. Bunların başlarına giydikleri serpuşa barata denilirdi.

[^1]: Arşivlenmiş kopya. <https://islamansiklopedisi.org.tr/bostanci>
[^2]: Bostancıbaşı. Uzunçarşılı, s. 465.
[^3]: İstanbul Bostancı Ocağı. Uzunçarşılı, s. 477.
[^4]: İstanbul Bostancı Ocağı. Uzunçarşılı, s. 470.
[^5]: İstanbul Bostancı Ocağı. Uzunçarşılı, s. 471.