# Bosna Sancağı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_Sanca%C4%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bosna Sancağı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bosna_Sanca%C4%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/76/Bosanski_Sand%C5%BEak_%28Bosnia_Sanjak%29.png)
* (Vedib, CC-BY-SA-4.0)*

- **Conventional long name:** Sancak-ı Bosna
- **Subdivision:** sancağı
- **Nation:** Osmanlı İmparatorluğu
- **P:** Bosna Krallığı
- **S:** Avusturya-Macaristan yönetiminde Bosna-Hersek
- **Year start:** 1463
- **Year end:** 1878
- **Capital:** Saraybosna
- **Today:** Bosna-Hersek

**Bosna Sancağı** (*Bosanski sandžak, Босански санџак*), [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun bir [sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancak_%28idari_birim%29). 1463 yılında [Rumeli Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29)'ne bağlı olarak kurulan sancak, 1580 yılında [Bosna Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_%28eyalet%29)'ne bağlandı ve bu eyaletin merkez sancağı oldu. 1864 yılında eyaletlerin kaldırılmasının ardından oluşturulan [Bosna Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_Vilayeti)'nin bir sancağı oldu. 1908 yılında ise vilayetin Osmanlı yönetiminden çıkıp, [Avusturya-Macaristan İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) yönetimine girmesiyle birlikte sancak da ortadan kalktı.

## Tarihi

Osmanlı Padişahı [II. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed)'in 1463 yılının mayıs ile temmuz ayları arasında yaptığı sefer sonrasında [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek), Osmanlı topraklarına [katıldı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna%27n%C4%B1n_Fethi).[^1] Bu fethin hemen sonrasında, [Rumeli Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29)'ne bağlı Bosna Sancağı kuruldu.[^2] [Derviş Ahmet Aşıki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%82%C5%9F%C4%B1kpa%C5%9Faz%C3%A2de) ve [Neşrî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ne%C5%9Fr%C3%AE)'ye göre ilk Bosna [sancak beyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancakbeyi), bundan önce [Semendire Sancak Beyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semendire_Sanca%C4%9F%C4%B1) olan [Minnetoğlu Mehmed Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minneto%C4%9Flu_Mehmed_Bey) idi.[^3] Sancak beyinin ilk ikâmet yeri 1463 sonbaharına kadar [Yayçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yay%C3%A7a) iken, bu tarihten sonra [Saraybosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saraybosna) oldu.[^4] 1554 yılından sonra ve 1563 yılından önceki bir zamanda ise merkez [Banya Luka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Banja_Luka)'ya taşındı.[^5]

Bosna Sancağı, 5 Eylül 1580 tarihli bir beratla kurulan [Bosna Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_%28eyalet%29)'ne bağlandı ve eyaletin merkez sancağı oldu.[^6][^7] 1864 yılında kabul edilen *Teşkil-i Vilâyet Nizamnâmesi* ile birlikte Osmanlı İmparatorluğu'nda eyaletler kaldırılıp, vilayet sistemine geçilince oluşturulan [Bosna Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_Vilayeti)'nin bir sancağı oldu. 1908 yılında ise vilayetin Osmanlı yönetiminden çıkıp, [Avusturya-Macaristan İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) yönetimine girmesiyle birlikte sancak da ortadan kalktı.

## İdari yapılanması

1468-1469 yılları arasında tutulan icmâl [tahrir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tahrir) defterine göre sancağın en büyük idari birimi; Osmanlı egemenliği öncesinde Bosna'daki idari dağılımla ilgili olan ve bu tarihten sonra da kullanımı devam eden vilayetti.[^8] Tarihçi [Tursun Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tursun_Bey)'in *Tarih-i Ebu'l-feth* isimli eserindeki Bosna'nın fethinin anlatıldığı kısımda fetihten önce Bosna'nın; Bosna Kralı toprakları, Pavlioğulları toprakları, Kovaçoğulları toprakları ve Hersek (Stjepan Kosaça) toprakları olmak üzere dört vilayetten oluştuğu belirtilmektedir.[^9] Fetihten sonra da bu bölünmeye sadık kalındı.[^10] Bu dört vilayete ek olarak Bosna Sancağı'na 1455 yılında; [İshakoğlu İsa Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shako%C4%9Flu_%C4%B0sa_Bey)'in yönetiminde bulunan, [Üsküp](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCp) ucuna bağlı [Yeleç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jeli%C4%87e) ve [Saray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saray%2C_%C3%9Csk%C3%BCp) vilayetleri de dahil edildi.[^11] 1563 yazında Osmanlı'nın yönetiminden çıkan [Hersek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersek) topraklarının büyük bir kısmı 1565 ile 1566 yıllarında geri alındı ve Hersek vilayeti olarak Bosna Sancağı'na bağlandı.[^12] 1468-1469 tarihli deftere göre Bosna Sancağı, kurulduğu yıllarda 6 büyük vilayet ve 7 [kadı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1)lıktan oluşmaktaydı.[^13] Bu vilayet ve kadılıklar aşağıdaki gibidir:[^14]

- Yeleç Vilayeti ve Yeleç Kadılığı
- Saray Vilayeti ve Saray Kadılığı
- Kral Vilayeti ve Bobovats ve Neretva kadılıkları
- Pavli Vilayeti ve Vişegrad Kadılığı
- Kovaç Vilayeti (Pavli vilayetiyle birlikte Vişegrad Kadılığı)
- Hersek Vilayeti ve Drina ve Blagay kadılıkları

1470 yılında [Hersek Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersek_Sanca%C4%9F%C4%B1)'nın kurulmasıyla vilayet, Bosna Sancağı'ndan ayrıldı.[^15] 1485 tarihli deftere göre Bobovats Kadılığı'nın adı [Brod](https://turkipedia.org/tr/wiki/Brod) Kadılığı olarak değiştirilmiş, Yeleç Vilayeti'nde bulunan Yeleç Kadılığı'nın merkezi [Yeni Bazar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni_Pazar)'a taşınmış ve adı Yeni Bazar olarak değiştirilmişti.[^16] Yeleç Vilayeti'i yerine Yeni Bazar Vilayeti kullanımı ise 1477 yılına rastlamaktadır.[^17] 1485'teki defterde Brod ve Yeni Bazar kadılıklarının yanında Saray, [Neretva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Neretva) ve [Vişegrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vi%C5%A1egrad%2C_Bosna-Hersek) kadılıklarının ismi yer almıştı.[^18] 1489 tarihinde ise Neretva ve Brod kadılıklarının aynı kadı yetkisi altında toplandığı belirtilmişti.[^19]

## Sancak beyleri

1. [Minnetoğlu Mehmed Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minneto%C4%9Flu_Mehmed_Bey), 1463-7 Şubat 1464
2. [İshakoğlu İsa Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0shako%C4%9Flu_%C4%B0sa_Bey), 7 Şubat 1464-1470
3. [Ayaz Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayaz_Bey), 1470-1474
4. [Sinan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinan_Bey), 1474
5. [Koca Davud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Davud_Pa%C5%9Fa), 1474-1475
6. [Malkoçoğlu Bali Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malko%C3%A7o%C4%9Flu_B%C3%A2l%C3%AE_Bey), 1475-1477
7. [İskender Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihalo%C4%9Flu_%C4%B0skender_Pa%C5%9Fa), 1477-1479
8. [Koca Davud Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Davud_Pa%C5%9Fa), 1479-1480
9. [İskender Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihalo%C4%9Flu_%C4%B0skender_Pa%C5%9Fa), 1480-1482
10. Yahya Bey, 1482-1483
11. [Ayaz Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayaz_Pa%C5%9Fa), 1483-1484
12. İshakoğlu Mehmed Bey, 1484-1485
13. [Sinan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sinan_Bey), 1485-1490
14. [Hadım Yakup Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_Yakub_Pa%C5%9Fa), 1490-1493
15. Yahya Paşa, 1493-1496
16. [Firuz Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Firuz_Bey), 1496-1498
17. [İskender Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihalo%C4%9Flu_%C4%B0skender_Pa%C5%9Fa), 1498-1505
18. [Firuz Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Firuz_Bey), 1505-1512
19. [Hadım Sinan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Had%C4%B1m_Sinan_Pa%C5%9Fa), 1512-1513
20. [Yunus Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunus_Bey), 1513-14 Nisan 1515
21. İskenderpaşazade Mustafa Paşa, 14 Ekim 1515-17 Nisan 1516
22. [Gazi Hasan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_Hasan_Bey), 17 Nisan 1516-1517
23. [Mihaloğlu Gazi Mehmed Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihalo%C4%9Flu_Gazi_Mehmed_Bey), 1517-1519
24. [Yahyapaşazade Gazi Bali Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahyapa%C5%9Faz%C3%A2de_Malko%C3%A7o%C4%9Flu_B%C3%A2l%C3%AE_Bey), 1519-15 Eylül 1521
25. [Gazi Hüsrev Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_H%C3%BCsrev_Bey), 15 Eylül 1521-1525
26. [Gazi Hasan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_Hasan_Bey), 1525-1526
27. [Gazi Hüsrev Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_H%C3%BCsrev_Bey), 1526-1534
28. [Ulama Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulama_Pa%C5%9Fa), 1534-1536
29. [Gazi Hüsrev Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_H%C3%BCsrev_Bey), 1536-18 Haziran 1541
30. [Ulama Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ulama_Pa%C5%9Fa), 18 Haziran 1541-1547
31. [Sofu Ali Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofu_Ali_Bey), 1547-1549
32. [Zülkadiroğlu Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C3%BClkadiro%C4%9Flu_Mehmed_Pa%C5%9Fa), 1549-1550
33. Hadim Ali Bey 1550-1551
34. [Sofu Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofu_Mehmed_Pa%C5%9Fa), 1551-1553
35. Hadım Gazi Ali Paşa, 1553
36. [Dugalı Malkoç Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dugal%C4%B1_Malko%C3%A7_Bey), 1553-1554
37. Kara Osman Han, 1554-1555
38. Sokollu Kara Mustafa Bey, 155-1557
39. Biharoğlu Hamza Bey, 1557-1561
40. Sokollu Hasan Bey, 1561-1562
41. Bolyanoğlu Sinan Bey, 1562-1564
42. Sokollu Mustafa Bey, 1564-1566
43. Sokollu Mehmed Bey, 1566-1568
44. Ferhad Bey, 1568-25 Haziran 1568
45. Sokollu Mehmed Bey, 25 Haziran 1568-1574
46. [Sokollu Ferhad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_Ferhad_Pa%C5%9Fa), 1574-1580

## Ayrıca bakınız

- [Bosna Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna_%28eyalet%29)

[^1]: Oruç, Hatice; sf. 3
[^2]: Oruç, Hatice; sf. 3
[^3]: Oruç, Hatice; sf. 3
[^4]: Oruç, Hatice; sf. 3
[^5]: Oruç, Hatice; sf. 3
[^6]: Oruç, Hatice; sf. 5
[^7]: Oruç, Hatice; sf. 6
[^8]: Oruç, Hatice; sf. 6
[^9]: Oruç, Hatice; sf. 3
[^10]: Oruç, Hatice; sf. 6
[^11]: Oruç, Hatice; sf. 4
[^12]: Oruç, Hatice; sf. 4
[^13]: Oruç, Hatice; sf. 7
[^14]: Oruç, Hatice; sf. 7
[^15]: Oruç, Hatice; sf. 4
[^16]: Oruç, Hatice; sf. 17
[^17]: Oruç, Hatice; sf. 17
[^18]: Oruç, Hatice; sf. 17
[^19]: Oruç, Hatice; sf. 17