# Borçalı Karapapak Türk Cumhuriyeti

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bor%C3%A7al%C4%B1_Karapapak_T%C3%BCrk_Cumhuriyeti
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Borçalı Karapapak Türk Cumhuriyeti, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bor%C3%A7al%C4%B1_Karapapak_T%C3%BCrk_Cumhuriyeti (CC-BY-SA-4.0)

- **Yaygın adı:** Borçalı Karapapak Türk Cumhuriyeti
- **Yönetim biçimi:** Cumhuriyet
- **Kuruluş yılı:** 20 Aralık 1917
- **Yıkılış yılı:** 30 Kasım 1918
- **Öncel:** Rus İmparatorluğu
- **Ardıl:** Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti; Güneybatı Kafkas Geçici Hükûmeti
- **Başkent:** Borçalı
- **Yaygın diller:** Türkçe; Azerice
- **Din:** Sünni Müslümanlık
- **Yönetici:** Emin Ağa Borçalı
- **Yönetici yılları:** 14 Kasım 1918 - 30 Kasım 1918
- **Yönetici unvanı:** Divan Başkanvekilli
- **Günümüzdeki durumu:** Gürcistan

**Borçalı Karapapak Türk Cumhuriyeti** günümüz [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan) güneyinde tarihi adı [Borçalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bor%C3%A7al%C4%B1) olan [Kvemo Kartli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kvemo_Kartli)'de kurulan bir Türk devletidir. Devlet 20 Aralık 1917'de kurulmasına rağmen Nisan 1918'de resmen ilan edildi.

## Tarih

20 Aralık 1917'de Borçalı Hayır Cemiyeti Başkanı Gurbanali Efendi Halilzade, Borçali Sünni Gazi Yusif Efendi Allahyarzadeh, Şii Gazi Şeyh Muhammed Ali ile birlikte **Borçalı Karapapak Türk Cumhuriyeti** kuruluşunu resmen ilan ettiler.

1918 yılının Mayıs ayı başlarında, [Celaloğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Celalo%C4%9Flu)'nda [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'ın yardımına gelen [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)nun paşaları [Nuri Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuri_Killigil) ve [Enver Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enver_Pa%C5%9Fa)'yı [Emin Ağa Borçalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin_A%C4%9Fa_Bor%C3%A7al%C4%B1) karşıladı. Bir süre sonra Osmanlı Paşası [9. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/9._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) Komutanı [Yakup Şevki Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yakup_%C5%9Eevki_Suba%C5%9F%C4%B1), 5 Kasım 1918'de [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars)'ta Emin Ağa Borçalı ile görüşerek ona her şekilde destek sözü verdi. Emin Ağa Borçalı Osmanlı Devleti'nden yardım istemiştir. Ancak Osmanlı ordusu Azerbaycan'dan çekilmekteydi ve bu sebeble istediği yardımı alamadı.[^1] [Borçalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bor%C3%A7al%C4%B1) toprakları [Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan_Demokratik_Cumhuriyeti) tarafından ele geçirilmiş Emin Ağa Borçalı Kars'a gitmiştir.

5 Kasım'da [Piroğlu Fahreddin Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fahrettin_Erdo%C4%9Fan) önderliğinde; [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars)'tan Sarı Haliloğlu Nuhlis, [Kağızman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C4%9F%C4%B1zman)'dan [Ali Rıza Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_R%C4%B1za_Ataman), [Orenburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orenburg)'dan [Kazak Türkü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar) [Tevhidüddin Mamiloğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tevhid%C3%BCddin_Mamilo%C4%9Flu), [Borçalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bor%C3%A7al%C4%B1)'dan [Emin Ağa Borçalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin_A%C4%9Fa_Bor%C3%A7al%C4%B1)'nın katılımıyla Kars İslam Şurası kuruldu.[^2]

14 Kasım 1918'de Kars'ta şimdiki Atatürk Caddesi'nin altındaki eski Sağlık Müdürlüğü binasında Birinci Kars Kongresi toplandı. Kongrede [Piroğlu Fahreddin Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fahrettin_Erdo%C4%9Fan) önderliğinde 8 kişilik bir Muvakkat Heyeti seçilmiştir. Emin Ağa Borçalı önderliğinde Millî Şura Hükûmeti kuruldu. Piroğlu Fahreddin Bey Divan Başkanvekilliğine getirildi.[^3]

### Ayrıca bakınız

- [Brest-Litovsk Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Brest-Litovsk_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)
- [Türk Kurtuluş Savaşı Doğu Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1_Do%C4%9Fu_Cephesi)
- [Gümrü Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCmr%C3%BC_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)
- [Kars Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars_Antla%C5%9Fmas%C4%B1)
- [Malta sürgünleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta_s%C3%BCrg%C3%BCnleri)
- [Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)
- [Türk Kurtuluş Savaşı kronolojisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1_kronolojisi)
- [Aras Türk Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aras_T%C3%BCrk_Cumhuriyeti)
- [Iğdır Millî Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/I%C4%9Fd%C4%B1r_Mill%C3%AE_Cumhuriyeti)
- [Güneybatı Kafkas Geçici Hükûmeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCneybat%C4%B1_Kafkas_Ge%C3%A7ici_H%C3%BCk%C3%BBmeti)
- [Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan_Demokratik_Cumhuriyeti)

[^1]: Bəxtiyar Nəcəfov. Azərbaycan Demokratik Respublikası. Bakı. 1992. s.19
[^2]: Arxivlənmiş surət. <https://www.academia.edu/36113354/Ayastefanostan_%C4%B0lk_Meclise_Fahrettin_Erdo%C4%9Fan>
[^3]: Arxivlənmiş surət. <https://www.academia.edu/36113354/Ayastefanostan_%C4%B0lk_Meclise_Fahrettin_Erdo%C4%9Fan>
