# Boğarık Hatun

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Far%C4%B1k_Hatun
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Boğarık Hatun, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bo%C4%9Far%C4%B1k_Hatun (CC-BY-SA-4.0)

**Boğarık Hatun** (kaynaklarda *Boareks*, *Voa* veya *Boa* olarak da geçer),[^1] [Sabar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sabirler) Türklerinin lideriydi. Tarihçi [Malalas](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0oannis_Malalas)'ın aktardığına göre Boğarık Hatun, kocası Balak Han'ın (*Vlach* veya *Balaq* diye de anılır) ölümünden sonra idareyi eline aldı. Kaynaklara göre iki tane küçük oğlu bulunmaktaydı. Bizanslı tarihçiler ondan "Regina", yani kraliçe olarak bahsetmişlerdir.[^2] Boğarık Hatun'un isminin tam olarak ne anlama geldiği bilinmemektedir.[^3]

, birden fazla boy ve kabileden oluşan bir birliktelikti.[^4] MS 503-578 yılları arasında Kafkaslara yayıldılar ve orada hüküm sürdüler.[^5] Sabarlar; batıda [Bizans İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), doğuda ise [Sasani İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında bir tampon bölge konumundaydı. Boğarık Hatun, yönetiminde Bizanslılarla ittifak kurmayı tercih etmiştir.

Malalas, Boğarık Hatun'u şöyle tanımlamıştır: *"Sabarların kraliçesi,* *barbar (yabancı) bir kadındı; nicelik (tebaasının ve ordusunun sayısı) bakımından güçlüydü ve zekiydi."*[^6]

## İktidarı

Bizans İmparatoru Büyük [Justinianus](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Justinianus) (h.527-565), Boğarık Hatun'a inciler, gümüş tabaklar, altınlar ve başka değerli hediyeler göndermiş, ayrıca ittifak kurma teklifinde bulunmuştur. Boğarık Hatun da bu teklifi kabul ederek Bizans ile barış yapmıştır. Boğarık Hatun, 100.000 kişilik bir tebaaya ve büyük bir orduya ([kadınlar dahil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sabirler) yaklaşık 20.000 civarı) sahipti;[^7] bu yüzden Bizans için kritik bir önem taşıyordu. Ancak bütün Hun beyleri bu ittifakı kabul etmedi. Dönemin Sasani Şahı [I. Kavad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Kub%C3%A2d)'ın (h.488-531) tarafını tutan Styrax ve Glon adındaki iki Hun beyi, Bizans topraklarına saldırmak için 20.000 kişilik bir ordu topladılar ve MS 528 civarında Bizans topraklarına girmeye çalıştılar.[^8][^9][^10]

Boğarık Hatun ordusuyla onların yolunu kesti ve bir savaş yaşandı. Savaşı Boğarık Hatun kazandı ve düşman ordusunu imha etti; bunun sonucunda Glon öldürüldü, Styrax ise esir alındı. Boğarık Hatun Styrax'ı zincirleyip [Konstantinopolis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'e gönderdi. Styrax, burada [Altın Boynuz (Haliç)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hali%C3%A7) kıyısındaki [Blachernae](https://turkipedia.org/tr/wiki/Blakernai)'de bulunan Aziz Conon Kilisesi yakınlarında asılarak idam edildi.[^11][^12][^13]

## Mirası

Boğarık Hatun'un ölümünden sonra Sabarlar giderek zayıflamış ve 568 yılında [Avarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avarlar)dan aldıkları büyük darbe ile fiilen tarih sahnesinden çekilmişlerdir.[^14]

[^1]: Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 147. <https://www.researchgate.net/publication/281319966_Studies_on_the_Peoples_and_Cultures_of_the_Eurasian_Steppes>
[^2]: Matthew Spinka. The Chronicle of John Malalas Books VIII-XVIII, s. 138-139. <http://archive.org/details/downey-1940-malalas-books-08-18>
[^3]: Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 147. <https://www.researchgate.net/publication/281319966_Studies_on_the_Peoples_and_Cultures_of_the_Eurasian_Steppes>
[^4]: Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 147. <https://www.researchgate.net/publication/281319966_Studies_on_the_Peoples_and_Cultures_of_the_Eurasian_Steppes>
[^5]: Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 147. <https://www.researchgate.net/publication/281319966_Studies_on_the_Peoples_and_Cultures_of_the_Eurasian_Steppes>
[^6]: Matthew Spinka. The Chronicle of John Malalas Books VIII-XVIII, s. 138-139. <http://archive.org/details/downey-1940-malalas-books-08-18>
[^7]: Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 91. <https://www.researchgate.net/publication/281319966_Studies_on_the_Peoples_and_Cultures_of_the_Eurasian_Steppes>
[^8]: Matthew Spinka. The Chronicle of John Malalas Books VIII-XVIII, s. 138-139. <http://archive.org/details/downey-1940-malalas-books-08-18>
[^9]: Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 91. <https://www.researchgate.net/publication/281319966_Studies_on_the_Peoples_and_Cultures_of_the_Eurasian_Steppes>
[^10]: Theophanes the Confessor, Chronography. <https://catholiclibrary.org/library/view?docId=/Fathers-Synchronized-EN/Theophanes_Abbot_and_Confessor__Chronographia.en.html;chunk.id=00000169>
[^11]: Matthew Spinka. The Chronicle of John Malalas Books VIII-XVIII, s. 138-139. <http://archive.org/details/downey-1940-malalas-books-08-18>
[^12]: Theophanes the Confessor, Chronography. <https://catholiclibrary.org/library/view?docId=/Fathers-Synchronized-EN/Theophanes_Abbot_and_Confessor__Chronographia.en.html;chunk.id=00000169>
[^13]: Martindale, J. R.. The Prosopography of the Later Roman Empire 2 Part Set: Volume 3, AD 527-641. Cambridge University Press, 15 Ekim 1992, s. 1346. <https://books.google.com/books?id=ElkwedRWCXkC>
[^14]: Studies on the Peoples and Cultures of the Eurasian Steppes. 2011, s. 147. <https://www.researchgate.net/publication/281319966_Studies_on_the_Peoples_and_Cultures_of_the_Eurasian_Steppes>
