# Birecik patlıcanı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Birecik_patl%C4%B1can%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Birecik patlıcanı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Birecik_patl%C4%B1can%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![Birecik ilçesinin Şanlıurfa'daki konumu. Birecik patlıcanının coğrafi işaret sınırı ilçenin tamamını kapsar.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e3/%C5%9Eanl%C4%B1urfa_location_Birecik.PNG)
*Birecik ilçesinin Şanlıurfa'daki konumu. Birecik patlıcanının coğrafi işaret sınırı ilçenin tamamını kapsar. (Batuhan duz, CC-BY-SA-4.0)*

**Birecik patlıcanı**, [Şanlıurfa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eanl%C4%B1urfa_%28il%29)'nın [Birecik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birecik) ilçesinde yetiştirilen yerel bir [patlıcan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patl%C4%B1can) genotipidir.[^1] Uzun ve silindirik meyveleri orta mor kabuklu; meyve eti beyazımsı, yumuşak ve az çekirdeklidir. Ürün, Birecik Belediyesinin başvurusu üzerine 19 Haziran 2017'de [menşe adı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Men%C5%9Fe_ad%C4%B1) türünde [coğrafi işaret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Co%C4%9Frafi_i%C5%9Faret) olarak tescil edilmiştir.[^2]

## Özellikleri

Birecik patlıcanının bitkisi dik gelişir ve 110–140 santimetre yüksekliğe ulaşır. Meyvesi genellikle 25–30 santimetre uzunluğunda ve 5–6 santimetre çapındadır. Meyvenin eğriliği yoktur veya çok hafiftir; kabuğu düz, orta derecede parlak ve orta mor renktedir. Uç kısmı sivri olan meyvenin eti beyazımsı, yumuşak ve çok az çekirdeklidir.[^3]

Bölgede uzun yıllar boyunca tek bir yerel çeşit olarak yetiştirilmesi sonucunda saflık ve homojenlik kazandığı ve köy çeşidi niteliği taşıdığı kabul edilmektedir.[^4]

## Üretim ve kullanım

Üretim, Birecik ilçesinin güneyindeki tarım alanlarında; özellikle [Mezra Mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mezra%2C_Birecik) ile [Fırat](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rat) boyunca uzanan arazilerde yoğunlaşır. Fırat kıyısında oluşan [mikroklima](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mikroiklim), bölgede erkenci sebze yetiştiriciliğine elverişli koşullar meydana getirir. Patlıcan yetiştiriciliği, yöre halkının geçim kaynaklarından biridir.[^5]

Tescil şartnamesine göre tohumlar ocak ve şubat aylarında fideliklere ekilir. Fideler nisan veya mayıs ayının ilk haftalarında tarlaya dikilir. İlk hasat temmuz sonlarında yapılır ve uygun iklim koşullarında ekim sonuna kadar sürer. Dekar başına 4–6 ton ürün alınabilmektedir.[^6]

Birecik patlıcanı özellikle [patlıcan kebabı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patl%C4%B1can_kebab%C4%B1) yapımında kullanılır. Bunun yanında [imambayıldı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0mambay%C4%B1ld%C4%B1), patlıcanlı pilav, [testi kebabı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Testi_kebab%C4%B1), sini kebabı, [patlıcan dolması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patl%C4%B1can_dolmas%C4%B1) ve [patlıcan reçeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patl%C4%B1can_re%C3%A7eli) gibi yemeklerde de değerlendirilir.[^7]

## Coğrafi işaret

Birecik Belediye Başkanlığının 21 Şubat 2014 tarihli başvurusu sonucunda ürün, 217 tescil numarasıyla 19 Haziran 2017'de menşe adı olarak tescil edildi. Coğrafi işaretin sınırı Şanlıurfa'nın Birecik ilçesidir.[^8]

## Ayrıca bakınız

- [Türkiye'de tescilli coğrafi işaretler listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_tescilli_co%C4%9Frafi_i%C5%9Faretler_listesi)

## Birecik Patlıcanı Üretim ve Hasat Rehberi

Birecik Patlıcanı'nın hasat döneminde ürünler olgunluk, şekil ve yüzey özelliklerine göre sınıflandırılarak farklı kullanım alanlarına yönelik olarak ayrılabilmektedir. Ürün, hasat sonrasında doğrudan tüketiciye veya restoran ve gıda işletmelerine sevk edilebilmektedir.[^9]

## Dış bağlantılar

- [TÜRKPATENT](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) [Coğrafi İşaretler Portalı'nda Birecik patlıcanı](https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38111)
- [Birecik Kaymakamlığında Birecik patlıcanı](https://www.birecik.gov.tr/tescilli-birecik-patlicani)

[^1]: Alas, Edip. Türkiye Patlıcan Üretiminin Mevcut Durumu. Bahçe, 19 Aralık 2022, s. 439. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/bahce/article/1810963>
[^2]: Birecik Patlıcanı, Tescil No. 217. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/217.pdf>
[^3]: Birecik Patlıcanı, Tescil No. 217. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/217.pdf>
[^4]: Birecik Patlıcanı, Tescil No. 217. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/217.pdf>
[^5]: Birecik Patlıcanı, Tescil No. 217. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/217.pdf>
[^6]: Birecik Patlıcanı, Tescil No. 217. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/217.pdf>
[^7]: Aslan, Mehmet Fatih. Tescilli 'Birecik patlıcanı' için tanıtım atağı. 27 Temmuz 2017. <https://www.aa.com.tr/tr/yasam/tescilli-birecik-patlicani-icin-tanitim-atagi/870552>
[^8]: Birecik Patlıcanı, Tescil No. 217. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/217.pdf>
[^9]: Birecik Patlıcanı. 31 Ağustos 2026. <https://www.birecikgida.com/birecik-patlicani-satisi/>
