# Bilge İşbara Tamgan Tarkan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilge_%C4%B0%C5%9Fbara_Tamgan_Tarkan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bilge İşbara Tamgan Tarkan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bilge_%C4%B0%C5%9Fbara_Tamgan_Tarkan (CC-BY-SA-4.0)

- **Ölüm tarihi:** 8. yüzyıl
- **Hanedan:** Aşina
- **Babası:** İl Etmiş Yabgu

**Bilge İşbara Tamgan Tarkan** ya da **Taçam Bey**, (?-22 Temmuz ya da 19 Ağustos 719) [İkinci Göktürk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) döneminde yaşamış olan bir [Göktürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler) devlet adamıdır.

## Yaşamı

Bilge İşbara Tamgan Tarkan'ın yaşamı ile ilgili bilgiler son derece kısıtlı olsa da, ölümünün ardından oğlu tarafından kendi adına dikilmiş olan [Ongin Yazıtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ongin_Yaz%C4%B1t%C4%B1)'nda kendi ile ilgili bazı bilgilere ulaşılmaktadır. Bilge İşbara Tamgan Tarkan [Aşina Hanedanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C5%9Fina)'na mensuptur. Babasının adı İl Etmiş Yabgu'dur. İl Etmiş Yabgu'nun [İkinci Göktürk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın kuruluşunda büyük emekleri vardır. İl Etmiş Yabgu, [Kutluk Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lteri%C5%9F_%28G%C3%B6kt%C3%BCrk_Ka%C4%9Fan%C4%B1%29) ile [Kapgan Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapgan_%28G%C3%B6kt%C3%BCrk_Ka%C4%9Fan%C4%B1%29)'ın küçük kardeşidir. 682 yılında [İlteriş Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lteri%C5%9F_%28G%C3%B6kt%C3%BCrk_Ka%C4%9Fan%C4%B1%29), [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in) hakimiyetinden kurtulup [İkinci Göktürk Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nı kurunca, İl Etmiş Yabgu'yu sol şad olarak atamıştır. Bilge İşbara Tamgan Tarkan'ın kardeşinin adı İşbara Tamgan Çor'dur. Bilge İşbara Tamgan Tarkan, [Göktürkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler)'in [Çinliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Han_%C3%87inlisi) ve [Dokuz Oğuzlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dokuz_O%C4%9Fuzlar) ile yaptığı savaşlara katılmıştır.[^1] Büyük olasılıkla 22 Temmuz ya da 19 Ağustos 719 tarihinde ölen Bilge İşbara Tamgan Tarkan'ın [yuğ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yu%C4%9F) töreni bir yıl sonra 720'de oğlu tarafından yapılmıştır.[^2] Ardından kendi için [Ongin Yazıtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ongin_Yaz%C4%B1t%C4%B1) dikilmiştir.

Çin kaynaklarına göre babası İl Etmiş Yabgu, [İnel Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nel_Ka%C4%9Fan) ile [Kül Tegin](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCl_Tigin) arasındaki taht mücadelesi sırasında, 716 yılında Kül Tegin tarafından öldürülmüştür. Ancak Bilge İşbara Tamgan Tarkan, yazıttan anlaşıldığı üzere, babasının İlteriş Kağan'a sadık olduğu gibi Kül Tegin'in ağabeyi olan [Bilge Kağan'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilge_Ka%C4%9Fan) sadıktır. Takashi Osawa'ya göre bu nedenle Ongin anıtı dikilebilmiştir.[^3]

## Ayrıca bakınız

- [Ongin Yazıtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ongin_Yaz%C4%B1t%C4%B1)
- [Altun Tamgan Tarkan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altun_Tamgan_Tarkan)
- [İşbara Bilge Köl İç Çor](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fbara_Bilge_K%C3%B6l_%C4%B0%C3%A7_%C3%87or)

[^1]: Ongin Yazıtı, doğu yüzü, 5. satır.
[^2]: Ongin Yazıtı, doğu yüzü, 4. satır.
[^3]: Takashi Osawa - Revisiting the Ongi inscription of Mongolia from the Second Turkic Qaghanate on the basis of rubbings by G. J. Ramstedt ; Journal de la Société Finno-Ougrienne (Suomalais-Ugrilaisen Seuran Aikakauskirja); 2011; pp. 183 <https://www.sgr.fi/susa/93/osawa.pdf>
