# Bigalı Mehmet Çavuş > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bigal%C4%B1_Mehmet_%C3%87avu%C5%9F > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Bigalı Mehmet Çavuş, https://tr.wikipedia.org/wiki/Bigal%C4%B1_Mehmet_%C3%87avu%C5%9F (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9d/Bigal%C4%B1_Mehmet_%C3%87avu%C5%9F.jpg) * (public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1878 - **Ölüm tarihi:** 3 Şubat 1964 (86 yaşında) - **Doğum yeri:** Plovdiv, Bulgaristan - **Ölüm yeri:** Biga, Çanakkale, Türkiye - **Takma adı:** Mehmetçik - **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu - **Hizmet dalı:** Osmanlı ordusu - **Rütbesi:** Çavuş - **Savaşları:** Balkan Savaşları; Çanakkale Savaşı (I. Dünya Savaşı) - **Madalya:** Harp Madalyası ![Çanakkale Savaşı haritası, 1915.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Bataille_de_Gallipoli_en_1915_les_deux_tetes_de_pont_alliees.jpg/1280px-Bataille_de_Gallipoli_en_1915_les_deux_tetes_de_pont_alliees.jpg) *Çanakkale Savaşı haritası, 1915. (public-domain)* ![1915 yılında denizden görülen Seddülbahir Kalesi.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/48/Sedd_el_Bahr_fort_1915.jpg) *1915 yılında denizden görülen Seddülbahir Kalesi. (Photo from The War Illustrated , 19 June, 1915., public-domain)* ![Türk Kurtuluş Savaşı sırasında İngilizler'in Seddülbahir'e iniş yaptığı sırada, 1915.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Landing_pier_at_Sedd-ul-Bahir.jpg/1280px-Landing_pier_at_Sedd-ul-Bahir.jpg) *Türk Kurtuluş Savaşı sırasında İngilizler'in Seddülbahir'e iniş yaptığı sırada, 1915. (NA, public-domain)* **Bigalı Mehmet Çavuş** (1878 - 3 Şubat 1964), Türk asker. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [Çanakkale cephesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1) çavuş rütbesiyle [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)nda görev yaptı. 4 Mart 1915 tarihinde İngiliz birliklerinin çıkarma yaptığı [Sed­dülbahir Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sedd%C3%BClbahir_Kalesi) önünde gösterdiği kahramanlıkla literatüre gir­di. Çatışma sıra­sında tüfeği tutukluk yapınca, düşmana taş atarak savaşı sürdüren Mehmet Çavuş, bir istihkam küreğiyle askerlerini hücuma kaldırmış; 20 ölü, 25 yaralı zayiat veren İngiliz güçleri çekilmek zorunda kalmıştı.[^1] Osmanlı ve Türk askeri için kullanılan “[Mehmetçik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet%C3%A7ik)" ifadesinin onun adından geldiği düşünülür.[^2] ## Yaşamı 1878'de [Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan)'ın [Filibe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filibe) kentinde doğdu.[^3] [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'nin gerçekleştiği sırada Mehmet'in ailesi [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'ya göç etti ve [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) sınırlarında [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale)'nin [Biga Bahçeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Biga) köyüne yerleşti.[^4][^5] Mehmet, [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)'na katılmak için gönüllü oldu.[^6] ### Çanakkale Savaşı Mehmet Çavuş, [Seddülbahir Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sedd%C3%BClbahir%2C_Eceabat) ve [Gelibolu Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nda gerçekleşen Çanakkale Savaşı(1915-1916)'ndaki topçu birliklerine katıldı.[^7][^8] Burada [Britanya Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanya_Ordusu) ile savaştı.[^9] 4 Mart 1915'te (yerel saatle 14.45'te), beş [dretnot](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dretnot) ve [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri)'ne ait yedi [torpido botu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Torpido_botu)ndan bir filoyu (Seddülbahir) bombaladı. Seddülbahir'deki üç tekneye, askeri kuvvetlerinin [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'ndan geçişini sağlamak ve Osmanlı surlarını ele geçirmek üzere [mitralyöz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mitraly%C3%B6z) ve bir zırhlıdan altmış asker indirdiler.[^10][^11] Seddülbahir'deki topçu bataryalarının Osmanlılar tarafından boşaltılmasına rağmen, Bigalı Mehmet Çavuş liderliğindeki bir ekip Seddülbahir Hisarı'na konuşlandırıldı. Bölgenin savunmasından sorumlu Albay [Halil Sami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_Sami_Bey) tarafından yönetilen 10. [bölük](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%B6l%C3%BCk_%28asker%C3%AE_birim%29), 3. [tabur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tabur), 27. [Alay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alay)'ın bir parçası olarak yer aldı. 30 Türk askerini [tüfek](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCfek) ve [el bombası](https://turkipedia.org/tr/wiki/El_bombas%C4%B1) ile silahlandırdı. Üç saat süren şiddetli savaş sırasında Türkler, kaledeki konumlarını sürekli olarak değiştirdiler. Bu taktik sayesinde Müttefik birlikleri iniş gerçekleştiremedi. Savaş sırasında Mehmet Çavuş'un tüfek namlusu parçalara ayrıldı, bu yüzden kırık tüfeğini düşmana fırlattı ve bunun yerine onlara taşlarla saldırmaya başladı. Bu saldırısı sonrası başından ve sağ göğsünden yaralandı. Mehmet Çavuş'un yoldaşları onu fark ettiklerinde düşmanları üzerine ateş açtılar. Sonunda karaya inmeyi başaran Müttefik birlikleri, [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) tarafından başlatılan bir kılıç süngüsü baskısının ardından zırhlılarına geri çekilmek zorunda kaldı. O günün akşamında Osmanlı askerleri arasında 6 ölü, 13 yaralı vardı.[^12][^13] Haraptepe 19. Tümen Komutanı [Yarbay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yarbay) [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk), Çanakkale surlarının komutanı [Cevat Çobanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cevat_%C3%87obanl%C4%B1)'ya bir rapor gönderdi ve Mehmet Çavuş'un madalya ile ödüllendirmesini istedi. [Başkomutan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkomutan) Yardımcısı [Enver Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enver_Pa%C5%9Fa), Çanakkale'deki askerî hastaneyi ziyaret ettiği sırada Mehmet Çavuş'u [Harp Madalyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harp_Madalyas%C4%B1) ile ödüllendirdi.[^14] Mehmet Çavuş, tedavisi bittikten sonra kendisine verilen izin süresini kullanmayarak tekrar cepheye döndü ve Arıburnu'nda savaştı.[^15] 25 Nisan 1915'teki çıkarma sıra­sında 27. Alay'la birlikte düşma­nı karşılayan ilk askerler arasında bulundu. Arıburnu bölgesinde ikinci defa yaralanan Mehmet Çavuş, düşman birliklerinin tahliyesinin yapıldığı 9 Ocak 1916 tarihine kadar bu bölgede savaşmayı sürdürdü.[^16] ### Savaştan sonra Orduda toplam 16 yıl görev yapan Mehmet Çavuş,[^17][^18] savaştan sonra Çanakkale'nin Biga ilçesinde mütevazı bir hayat yaşadı; para için değil, ülkesi için savaştığını söyleyerek mali yardımı reddetti.[^19][^20] 3 Şubat 1964'te 86 yaşında öldü ve karısının köyündeki mezarının yanına gömüldü.[^21][^22][^23] ## Hatırası Bigalı Mehmet Çavuş, bir kahraman olarak hatırlanmaktadır.[^24] 2001 yılında Çanakkale Boğaz Komutanı'nın Emir Astsubayı Ekrem Boz'un teşviki ve Çanakkale Turizm Tanıtma Derneği'nin gayretleriyle 2001 yılında Bahçeli Köyü'nde anma töreni düzenlenmiştir.[^25] Aynı yıl köy kahvesinde “Bigalı Mehmet Çavuş” köşesi oluşturuldu. 2015'te anıt-mezara dönüştürülen[^26] mezarı bazı üst düzey askeri subaylar ve yerel siyasetçiler tarafından saygılarını göstermek için ziyaret edilmektedir.[^27][^28] Hatırası, 2015 yılında eski köy okulunun restore edilmesi ile kurulan "Bigalı Mehmet Çavuş Sanat Galerisi"nde yaşatılır. Kahramanlığından ötürü kazandığı madalya da bu galeride sergilenmektedir.[^29] ## Dış bağlantılar - [Bigalı Mehmet Çavuş Belgeseli,](https://www.youtube.com/watch?v=-i7ARcACxuI) 2021 [^1]: Göncü, Gürsel. Çanakkale kahramanı Bigalı Mehmet Çavuş yeniden canlanıyor. Mayıs 2021. [^2]: Arslan, Ömer. Çanakkale Fedakârı Bigalı Mehmet Çavuş. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2021. [^3]: Seddülbahir Kahramanı Bigalı Mehmet Çavuş. Biga Belediyesi. [^4]: Seddülbahir Kahramanı Bigalı Mehmet Çavuş. Biga Belediyesi. [^5]: About Plovdiv - History - Revival. Plovdiv Municipality. [^6]: Seddülbahir Kahramanı Bigalı Mehmet Çavuş. Biga Belediyesi. [^7]: Gezen, Burak & Mustafa Suiçmez. Seddülbahir Kalesi'ne dolgulu koruma. Hürriyet, 2 Ekim 2017. [^8]: Susam Uyar, Fikriye. "Bigalı Mehmet Çavuş" Çanakkale'de 30 Kişiyle Destan Yazdı. Haberler, 15 Mart 2013. [^9]: Tarı Güner, Safiye. Bigalı Mehmet Çavuş mezarı başında anıldı. Hürriyet, 4 Şubat 2017. [^10]: Gezen, Burak & Mustafa Suiçmez. Seddülbahir Kalesi'ne dolgulu koruma. Hürriyet, 2 Ekim 2017. [^11]: 4 Mart 1915 Çıkarması. Kültür ve Turizm Bakanlığı - Çanakkale Halk Kütüphanesi. [^12]: Susam Uyar, Fikriye. "Bigalı Mehmet Çavuş" Çanakkale'de 30 Kişiyle Destan Yazdı. Haberler, 15 Mart 2013. [^13]: David Nicolle, (Illustrated by Christa Hook), Ottoman Infantryman 1914-18, Osprey Publishing, 2010, s. 38. [^14]: Susam Uyar, Fikriye. "Bigalı Mehmet Çavuş" Çanakkale'de 30 Kişiyle Destan Yazdı. Haberler, 15 Mart 2013. [^15]: Göncü, Gürsel. Çanakkale kahramanı Bigalı Mehmet Çavuş yeniden canlanıyor. Mayıs 2021. [^16]: Göncü, Gürsel. Çanakkale kahramanı Bigalı Mehmet Çavuş yeniden canlanıyor. Mayıs 2021. [^17]: Seddülbahir Kahramanı Bigalı Mehmet Çavuş. Biga Belediyesi. [^18]: Mehmetçik'in isim babasına anıt mezar. Çanakkale Olay, 22 Mayıs 2017. [^19]: Seddülbahir Kahramanı Bigalı Mehmet Çavuş. Biga Belediyesi. [^20]: Seddülbahir Kahramanı Bigalı mehmet Çavuş Mezarı Başında Anıldı. Milliyet, 13 Mart 2016. [^21]: Seddülbahir Kahramanı Bigalı Mehmet Çavuş. Biga Belediyesi. [^22]: Tarı Güner, Safiye. Bigalı Mehmet Çavuş mezarı başında anıldı. Hürriyet, 4 Şubat 2017. [^23]: Seddülbahir Kahramanı Bigalı mehmet Çavuş Mezarı Başında Anıldı. Milliyet, 13 Mart 2016. [^24]: Seddülbahir Kahramanı Bigalı Mehmet Çavuş. Biga Belediyesi. [^25]: Arslan, Ömer. Çanakkale Fedakârı Bigalı Mehmet Çavuş. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2021. [^26]: Mehmetçik'in isim babasına anıt mezar. Çanakkale Olay, 22 Mayıs 2017. [^27]: Tarı Güner, Safiye. Bigalı Mehmet Çavuş mezarı başında anıldı. Hürriyet, 4 Şubat 2017. [^28]: Tarı Güner, Safiye. İlker Başbuğ, Bigalı Mehmet Çavuş'un mezarını ziyaret etti. Hürriyet, 19 Ocak 2017. [^29]: Seddülbahir Kahramanı Bigalı mehmet Çavuş Mezarı Başında Anıldı. Milliyet, 13 Mart 2016.