# Bessi (halk)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Bessi_(halk)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Bessi (halk), https://tr.wikipedia.org/wiki/Bessi_%28halk%29 (CC-BY-SA-4.0)

**Bessiler**, [Rodop Dağları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodop_Da%C4%9Flar%C4%B1) çevresine özgü bir halktır. Osmanlı döneminde [İslam'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam) geçmiş Bektaşi kökenli Balkan halklarındandır.[^1][^2][^3] Kırcalılar, Osmanlı döneminde bölgede büyük ve etkili bir kavimdi. Bölgenin şu anki adının Kırcaali olması bu [halk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halk) ile ilişkilidir.[^4] "Kırcalı" adı Bulgarlar tarafından yöre halkına verilmiştir ve dağ köylerinde yaşayan, yağmacı ve savaşçı özellikler gösteren kabileleri tanımlamaktadır.[^5] Türk kökenli olmayan Kırcalılar'ın asimilasyonu sonucu bu isim de Türkçeye Kırcaali olarak geçmiştir.[^6] Antik [çağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9F)larda bölgede yaşamış ve yine "Dağlı" olarak adlandırılmış önemli [Trak kabileleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Traklar) mevcuttu.[^7] Bes'ler bu bölgede yaşamış Trak kabilelerinin genel adıdır ve Romalılar da bu kabileyi yağmacı [dağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F) haydutları olarak tanımlamıştır.[^8] Eldeki genetik, tarihsel ve kültürel veriler halkın Trak kökenli asimile olmuş bir [topluluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topluluk) olduğunu göstermektedir.[^9][^10] Halkın geçmişte konuştuğu dil ile ilgili kesin bilgi yoktur.[^11][^12][^13][^14]

18.yy sonlarına doğru değişik çeteler kurarak [devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devlet)i uzun süre uğraştırmış olan Kırcalılar/Dağlılar, Osmanlı tarafından yağmacı ve asi bir kabile olarak tanımlanmıştır. Uzun süren anarşi dönemi sonunda siyasi ve ekonomik nedenlerle başlamış olan [Kırcalı/Dağlı ayaklanmaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_Da%C4%9Fl%C4%B1_%C4%B0syanlar%C4%B1) Osmanlı tarafından kanlı bir şekilde bastırılmıştır.[^15] Kırcalı/Dağlı İsyanları'nın gerçek sebeplerinden biri, bu topluluğun Osmanlı Devleti'nin merkezileşme amacıyla kurmak istediği Nizam-ı Cedit adlı yeni orduya karşı çıkmasıdır.[^16][^17][^18] Bu yeni ordunun amacı yeniçerileri ortadan kaldırmaktı. Osmanlı döneminde Kırcalı Sekbanları ve Arnavud Sekbanları bölgede önemli bir askerî güçtü. [Sekban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sekban)lar yeniçeri birliğinin önemli bir bölümünü oluşturur ve devşirme kökenli askerlerdir. Bölgedeki yerel yöneticiler ve Kırcalı reisleri kurulacak yeni ordu ile Osmanlı'nın artık kendilerine ihtiyaç duymayacağını düşünmüştür. Kısaca, Rumeli'de barış paralı askerlikle sağlanıyordu. Osmanlı'nın bu yapıyı bozma teşebbüsü doğal olarak devşirme kökenli paralı askerleri isyana sevk etmiştir. Ve [çete](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ete) liderleri ilerleyen zamanlarda yöre halkını Türklerden kurtarmaya çalışan kahramanlar olarak [Bulgaristan tarihi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan_tarihi)ne geçmiştir. Tarıma elverişsiz Rodoplar'da yaşayan Trak bağlantılı gruplar veya daha batıdaki Arnavudlar için paralı askerlik eski tarihlerden beri geçim kaynağı olarak görülmüştür. Yöre halkı [Roma döneminde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antik_Roma) de paralı askerlik yapmıştır.[^19]

## Dış bağlantılar

- [Traklar ve Dağlılar/Bessi](https://traklarvetarihleri.blogspot.com/2013/12/traklarn-kokeni-ve-dagllarbessi.html)

[^1]: Trakyanın Kültür ve Tarihi-Dr Arif Müfid Mansel. <https://drive.google.com/file/d/1y5h9_TtaIEj-UuybhtKCLjHJXkFSQo4b/view>
[^2]: Rodoplar'da Türk Kalmak-İsmet Topaloğlu <https://books.google.com.tr/books?id=_U9pAAAAMAAJ&q=K%C4%B1rcal%C4%B1lar&dq=K%C4%B1rcal%C4%B1lar&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwiLwpqp2YXvAhUoposKHWceBXAQ6AEwBHoECAYQAg>
[^3]: İstanbul Ansiklopedisi-Reşad Ekrem Koçu-Sayfa 597 <https://drive.google.com/file/d/1jnI7JnBPkgrj44G4zpj-mM4tv0wb-I6E/view>
[^4]: Rumelide Kırcalı Faaliyetleri ve Puşkin in Kırcalı Adlı Öyküsü-Dr Zeynep Zafer. <https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2014/09/2002_13_15_Zafer.pdf>
[^5]: Rumelide Kırcalı Faaliyetleri ve Puşkin in Kırcalı Adlı Öyküsü-Dr Zeynep Zafer. <https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2014/09/2002_13_15_Zafer.pdf>
[^6]: Rumelide Kırcalı Faaliyetleri ve Puşkin in Kırcalı Adlı Öyküsü-Dr Zeynep Zafer. <https://tdk.gov.tr/wp-content/uploads/2014/09/2002_13_15_Zafer.pdf>
[^7]: Trakyanın Kültür ve Tarihi-Dr Arif Müfid Mansel. <https://drive.google.com/file/d/1y5h9_TtaIEj-UuybhtKCLjHJXkFSQo4b/view>
[^8]: Bes Kabilesi Traklar. <https://en.wikipedia.org/wiki/Bessi>
[^9]: FTDNA Trak Projesi. <https://www.familytreedna.com/groups/ftdna-thracian-i-y13338/about/background>
[^10]: FTDNA Balkan Projesi. <https://www.familytreedna.com/groups/balkangenetics/about/background>
[^11]: Trak Dili-Ivan Duridanov. <http://www.kroraina.com/thrac_lang/thrac_4c.html>
[^12]: DOĞU TRAKYA AĞIZLARINDA UZUN ÜNLÜLER-Levent Doğan. <https://drive.google.com/file/d/0ByJ3Y3dfyhDlSzl2cGxxQUZuT0k/view>
[^13]: KIRKLARELİ PINARHİSAR MERKEZ İLÇESİ VE KÖYLERİ AĞIZ İNCELEMESİ-Gizem Demiray <https://drive.google.com/file/d/0ByJ3Y3dfyhDlWlp4ZnVaN0N0N3M/view>
[^14]: KIRKLARELİ İLİ AĞIZLARI SÖZ VARLIĞI-Hakkı Özkaya <https://drive.google.com/file/d/0ByJ3Y3dfyhDlUGFCMnFhMVd2OFk/view>
[^15]: Rumeli Dağlı İsyanları. <https://tr.wikipedia.org/wiki/Rumeli_Da%C4%9Fl%C4%B1_%C4%B0syanlar%C4%B1>
[^16]: Nizam-ı Cedit. <https://tr.wikipedia.org/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd>
[^17]: MERKEZİ OTORİTE KARŞISINDA BİR DAĞLI EŞKIYASI: DELİ KADRİ. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/624323>
[^18]: Doç Dr Yücel Özkaya-Osmanlı İmp Dağlı İsyanları 1791-1808 <https://drive.google.com/file/d/19JRe2jDJgxJsVgQI-4ohlSBr5vsznn0-/view>
[^19]: Doğu Trakya'da Traklar-Prof Dr Engin Beksaç <https://drive.google.com/file/d/0ByJ3Y3dfyhDlek1pWWc3Q1ZxMlk/view>